Alt Ekstremite Arterleri Nelerdir? Kasıktan Ayağa Dört Nabız Basamağı

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • Alt Ekstremite Arterleri Nelerdir? Kasıktan Ayağa Dört Nabız Basamağı
Alt Ekstremite Arterleri Nelerdir? Kasıktan Ayağa Dört Nabız Basamağı

Hemşirelik ya da tıp öğrencisinin ilk muayene pratiklerinden birinde ayak sırtında nabız aranır. Parmaklar başparmağa giden kalın tendonun hemen dış yanına konur, ayak hafifçe yukarı kaldırılır. Nabız bulunamazsa iç ayak bileğinin arkasına geçilir, oradan diz arkasına, oradan kasığa. Bu yukarı doğru tırmanış rastgele değildir: dört nokta, aynı arter ağacının dört basamağıdır.

Alt ekstremite arterlerini çalışmanın en verimli yollarından biri bu basamakları kurmaktır, çünkü sınavın ve muayenenin sorduğu soru aynıdır: nabız hangi basamakta kayboluyorsa daralma nerede aranır? Bu yazı ağacı kasıktan ayak tabanına dört nabız noktasıyla okur. Her basamakta arterin adını, nabzın hangi zemine bastırılarak alındığını, iki basamak arasında çıkan dalları ve o bölgedeki yan yolları yerine koyacağız. Çerçevenin sınırı baştan belli: yazı tanı koydurmaz, nabız muayenesinin anatomik mantığını anlatır. Klinikte muayene el Doppler'i ve görüntülemeyle tamamlanır; ayrıca a. dorsalis pedis bazı kişilerde hiç bulunmaz, bunu aşağıda ayrıca konuşacağız.

Alt ekstremite arterleri nelerdir?

Bacağın ana arteri, a. iliaca externa'nın devamı olan tek bir gövdedir. Gövde lig. inguinale'nin altında a. femoralis, hiatus adductorius'ta a. poplitea adını alır; m. popliteus'un alt kenarında ikiye ayrılır. Kollardan biri kısa bir gövdedir ve bacağın üç arteri böyle oluşur. A. tibialis anterior ayak sırtında a. dorsalis pedis, a. tibialis posterior ayak tabanında iki a. plantaris olarak sürer.

Kısaca alt ekstremite arterleri, a. iliaca externa'nın lig. inguinale altında a. femoralis adını almasıyla başlayan, dizin arkasında dallanıp ayak tabanındaki arcus plantaris'te yeniden birleşen arter ağacıdır. Aort L4 hizasında iki a. iliaca communis'e ayrılır; her biri de a. iliaca externa ile a. iliaca interna'ya bölünür. Bifurkasyonu aort anatomisi yazısında anlattık. Ağacın gövdesi beş parçada okunur:

  1. A. femoralis: lig. inguinale'nin altından hiatus adductorius'a kadar uyluğun ön-iç yanında iner.
  2. A. poplitea: hiatus adductorius'tan m. popliteus'un alt kenarına kadar diz arkasının en derin damar yapısıdır.
  3. A. tibialis anterior: membrana interossea'nın üst kısmındaki açıklıktan bacağın ön bölmesine geçer.
  4. Truncus tibiofibularis: kısa bir gövdedir; a. tibialis posterior ile a. fibularis'e ayrılır.
  5. A. dorsalis pedis ve aa. plantares: biri ayak sırtında, ikisi tabanda; tabanda derin kemerle birleşirler.

Ağacın dışında kalan bir bölge vardır: kalçanın kasları ve uyluğun iç bölmesinin bir kısmı. Gluteal bölgeyi a. iliaca interna'nın dalları besler. A. glutea superior ve inferior foramen ischiadicum majus'tan, sırasıyla m. piriformis'in üstünden ve altından çıkar; a. obturatoria canalis obturatorius'tan geçip ön dalıyla uyluğun iç bölmesindeki kaslara gider. Bu dalların pelvis içindeki yolunu a. iliaca interna dalları yazısında anlattık.

Nabız merdiveni neyi gösterir?

Alt ekstremitede nabız dört noktada alınır: kasıkta a. femoralis, diz arkasında a. poplitea, iç ayak bileğinin arkasında a. tibialis posterior, ayak sırtında a. dorsalis pedis. Dört nokta aynı ağacın art arda gelen basamaklarıdır; nabzın zayıfladığı ya da kaybolduğu ilk basamak, daralmanın o basamağın üstündeki segmentte olduğunu düşündürür.

Her nabız noktası aynı kuralla seçilmiştir: arter orada deriye yakındır ve altında bastırılabilecek sert bir zemin vardır. Kasıkta zemin caput femoris'in önüdür, diz arkasında femur ile tibianın arka yüzü, ayak bileğinde malleolus medialis'in arkası, ayak sırtında tarsal ve metatarsal kemikler. Zemin olmayan ya da arterin kas altında kaldığı yerde nabız rutin olarak aranmaz; uyluğun ortasında a. femoralis için nokta tanımlanmaması bundandır.

Basamak mantığının örneği Kenhub'ın femoral nabız notunda vardır: kasıktaki nabzın zayıflaması a. iliaca communis ya da a. iliaca externa'nın kısmi tıkanmasını, ya da aort koarktasyonunu düşündürür. Yani ilk basamakta zayıflık, daralmayı merdivenin dışına, karın içine taşır. Aynı kaynağa göre a. femoralis'in tıkanması yürürken baldırda ağrıyla, yani intermittan klaudikasyonla kendini gösterir.

Alt ekstremite arter ağacı şeması: a. iliaca externa lig. inguinale altında a. femoralis, hiatus adductorius'ta a. poplitea olur; a. poplitea m. popliteus'un alt kenarında a. tibialis anterior ve truncus tibiofibularis'e ayrılır, truncus a. tibialis posterior ve a. fibularis'i verir. A. tibialis anterior a. dorsalis pedis olarak sürer, a. tibialis posterior tabanda arcus plantaris'e katılır. Dört nabız noktası numaralı: 1 femoral, 2 popliteal, 3 tibialis posterior, 4 dorsalis pedis. Sağ bacağın arter ağacı 1 2 3 4 a. iliaca externa lig. inguinale a. femoralis a. profunda femoris canalis adductorius hiatus adductorius a. poplitea m. popliteus alt kenarı a. tibialis anterior a. fibularis a. tibialis posterior a. dorsalis pedis arcus plantaris 1 femoral: midinguinal nokta 2 popliteal: diz bükülü, derin bası 3 tibialis posterior: iç malleol arkası 4 dorsalis pedis: EHL tendonunun dışı kesikli çizgi: dal ya da derin kemer Nabız bir basamakta kayboluyorsa daralma o basamağın üstünde aranır. Kaynak: TeachMeAnatomy, Kenhub smtanatomi.com

Birinci basamak: femoral nabız nereden alınır?

Femoral nabız, spina iliaca anterior superior ile symphysis pubica arasındaki çizginin ortasında, yani midinguinal noktada, lig. inguinale'nin hemen altında alınır. A. femoralis burada femoral üçgene girer ve caput femoris'in önünden geçer; parmaklar kemiğe doğru bastırıldığında nabız hissedilir.

A. iliaca externa lig. inguinale'nin altından geçtiği anda a. femoralis adını alır. Üçgende yüzeyel konumda olduğu için koroner anjiyografi ve anjiyoplastide kateterin girebildiği arterlerden biridir; aynı yüzeyellik onu kesici yaralanmaya da açık bırakır. Üçgenin sınırlarını, arterin ven ve sinirle sırasını ve kılıfın bölmelerini femoral üçgen yazısında ayrıntılı anlattık; burada yalnız ağacın parçası olarak dallara bakıyoruz.

A. femoralis'in dalları yukarıdan aşağıya şöyle sıralanır:

  • Üçgende yüzeyel dallar: a. epigastrica superficialis (lig. inguinale'nin yaklaşık 1 cm altında), a. circumflexa ilium superficialis (arterin en küçük dalı), a. pudenda externa superficialis ve profunda.
  • A. profunda femoris: arterin en büyük dalı; lig. inguinale'nin yaklaşık 3-3,5 cm altında arka-dış yandan çıkar.
  • A. descendens genus: canalis adductorius içinde, hiatus adductorius'un hemen üstünde çıkan son dal; diz ağına katılır.

A. profunda femoris önce m. pectineus ile m. adductor longus, sonra m. adductor longus ile m. adductor brevis arasından iner. Üç tür dal verir. A. circumflexa femoris lateralis femur'un önünü ve dış yanını dolanır, yükselen, enine ve inen dallara ayrılır. A. circumflexa femoris medialis femur'un arkasını ve iç yanını dolanır, collum ve caput femoris'in asıl kaynağıdır; collum femoris kırığında bu arter zarar görürse caput'ta avasküler nekroz gelişebilir. Kalçanın bu kırılgan kanlanmasını kalça anatomisi yazısında anlattık. Üçüncü grup aa. perforantes'tir: üç ya da dört dal m. adductor magnus'u delip uyluğun arka ve iç bölmesine gider, sonuncusu arterin uç dalıdır.

Üçgenden sonra a. femoralis m. sartorius'un altında canalis adductorius'a (Hunter kanalı) girer ve m. adductor magnus'taki hiatus adductorius'tan uyluğun arkasına geçerek a. poplitea olur. Uyluğun bölmelerini ve kanalın duvarlarını uyluk anatomisi yazısında bulabilirsiniz.

Peki kalçadaki çapraz ağ ne işe yarar?

Çapraz anastomoz (anastomosis cruciata), uyluğun üst kısmında arkada dört arterin haç biçiminde buluştuğu ağdır. Katılanlar a. glutea inferior, a. circumflexa femoris medialis ile lateralis'in enine dalları ve birinci a. perforans'ın yükselen dalıdır. Ağ, a. iliaca interna sistemini a. profunda femoris'e bağlar.

Anlamı, a. iliaca externa ile a. femoralis arasındaki bir tıkanmada ortaya çıkar. Kan a. iliaca interna'dan a. glutea inferior'a, oradan çapraz ağ üzerinden a. profunda femoris'in dallarına geçer; a. circumflexa femoris lateralis'in inen dalı ve diz ağı üzerinden a. poplitea'ya ulaşabilir. Yani birinci basamağın üstündeki bir daralmada bile bacağın aşağısı tamamen kansız kalmayabilir.

İkinci basamak: popliteal nabız neden zor bulunur?

Popliteal nabız, dört nabız arasında bulunması en zor olanıdır; çünkü a. poplitea fossa poplitea'nın en derin damar yapısıdır ve üstünde gergin, esnemeyen fascia poplitea bulunur. Nabız diz hafifçe bükülüp fasya ve hamstring kasları gevşetildikten sonra, fossanın alt bölümünde derine bastırılarak alınır.

A. poplitea hiatus adductorius'ta başlar, fossayı yukarıdan aşağıya eğik geçer ve diz eklemi kapsülüne yakın seyreder. Fossadaki katlarda en yüzeyde sinir, ortada ven, en derinde arter bulunur. Arter m. gastrocnemius ile m. popliteus arasından fossayı terk eder ve m. popliteus'un alt kenarında ikiye ayrılır: a. tibialis anterior ve truncus tibiofibularis.

Dalları iki gruptur. Diz eklemine beş a. genus gider: superior lateralis, superior medialis, media, inferior lateralis ve inferior medialis. İki büyük a. suralis ise m. gastrocnemius, m. soleus ve m. plantaris'i besler. Fossanın sınırlarını, venin yer değiştirmesini ve dalların tablosunu fossa poplitea yazısında bulabilirsiniz.

Fasyanın esnememesi nabız muayenesinin yanında bir klinik tabloyu da açıklar. A. poplitea'nın normal çapının yarısından fazla genişlemesine popliteal anevrizma denir. Genişleyen arter dışarı doğru yer bulamadığı için n. tibialis'e bastırabilir; plantar fleksiyonda zayıflık, ayakta ve bacağın arka-dış yanında karıncalanma görülebilir. Fossada nabız veren bir kitle hissedilir, üzerinde üfürüm duyulabilir.

Peki diz ağı a. poplitea'nın yerini tutabilir mi?

Diz ağı (rete articulare genus), dizin çevresinde yukarıdan inen dallarla aşağıdan dönen dalların buluştuğu anastomoz ağıdır. Yukarıdan a. descendens genus ve a. circumflexa femoris lateralis'in inen dalı, ortadan a. poplitea'nın dört köşe a. genus dalı, aşağıdan a. tibialis anterior'un a. recurrens tibialis anterior dalı katılır.

Tarihte popliteal anevrizma için a. femoralis bağlandığında kanın bu ağ üzerinden a. poplitea'ya ulaştığı anlatılır. Ama ağın kapasitesi sınırlıdır. Wikipedia'daki derlemeye göre ağ, sağlıklı bir bacakta femoral akımın ani kesilmesini nadiren karşılar ve femoral hastalık yokken gelişmemiştir. Diz çıkığında a. poplitea'nın yaralanabilmesi bu yüzden ciddiye alınır; Kenhub, tedavi edilmeyen arter hasarının uzuv kaybına götürebileceğini yazar. A. poplitea'nın fossada sıkışması (popliteal tuzak) da yürürken bacak ağrısına yol açabilir.

Dizin altında arter hangi dallara ayrılır?

A. poplitea m. popliteus'un alt kenarında a. tibialis anterior ve truncus tibiofibularis'e ayrılır; truncus yaklaşık 2,5 cm sonra a. tibialis posterior ile a. fibularis'e bölünür. Böylece bacakta üç arter iner: biri ön bölmede, ikisi arka bölmede. A. fibularis, a. poplitea'nın değil, a. tibialis posterior'un ya da truncus tibiofibularis'in dalıdır.

A. tibialis anterior, m. tibialis posterior'un başları arasından geçer ve collum fibulae'nın iç yanında membrana interossea'nın üst kısmındaki açıklıktan ön bölmeye çıkar. Orada membrananın önünde iner: üst üçte birde m. tibialis anterior ile m. extensor digitorum longus, orta üçte birde m. tibialis anterior ile m. extensor hallucis longus arasındadır. N. fibularis profundus yol boyunca ona eşlik eder. Dalları a. recurrens tibialis anterior ve posterior ile malleolus'lara giden aa. malleolares anteriores'tir. Ayak bileğinde m. extensor hallucis longus tendonu arteri çaprazlar ve arter iki malleolün ortasında a. dorsalis pedis adını alır.

A. tibialis posterior, m. gastrocnemius ile m. soleus'un derininde, n. tibialis ile birlikte iner. Tibianın ana besleyici arteri olan a. nutricia tibiae ondan çıkar ve kemiğe linea musculi solei'nin altından girer. A. fibularis ise fibulanın arkasında iner; dalları septumu delip bacağın dış bölmesindeki m. fibularis longus ve brevis'i besler, bir delici dalı da ön bölmeye geçip a. tibialis anterior ile bağlantı kurar.

Bacağın üç bölmesini arterleri ve sinirleriyle yan yana koyunca tablo şöyle olur:

Bacak bölmesi Arteri Siniri
Ön bölme a. tibialis anterior n. fibularis profundus
Dış (lateral) bölme başlıca a. fibularis'in septumu delen dalları n. fibularis superficialis
Arka bölme a. tibialis posterior ve a. fibularis n. tibialis

Tablonun tuzağı ortadaki satırdadır. Dış bölmenin adını taşıyan bir arter o bölmeden boydan boya inmez; a. fibularis arka bölmede yatar ve dış bölmeye yalnız dallarını yollar. "Bacağın dış bölmesini hangi arter besler?" sorusunda doğru cevap başlıca a. fibularis'tir, ama "dış bölmede seyreden arter" diye bir şık doğru değildir. Kasların ve sinirlerin bölme düzenini bacak anatomisi yazısında anlattık.

Üçüncü basamak: a. tibialis posterior nabzı nerede alınır?

A. tibialis posterior nabzı, iç ayak bileğinde malleolus medialis'in arka-alt yanında alınır. Kenhub, noktayı malleolus medialis ile tendo calcaneus'un yapışma yeri arasındaki çizginin ortası olarak tarif eder (Pimenta noktası). Arter burada ayağa girmek için döner ve kemiğe bastırılabilecek kadar yüzeyeldir.

Malleolus medialis'in arkasında arter yalnız değildir. Retinaculum flexorum'un altındaki tarsal tünelden önden arkaya şu sırayla geçilir: m. tibialis posterior tendonu, m. flexor digitorum longus tendonu, a. tibialis posterior ve ona eşlik eden venler, n. tibialis, m. flexor hallucis longus tendonu. İngilizce ders kitaplarındaki "Tom, Dick And Very Nervous Harry" kısaltması bu sırayı verir: Tibialis posterior, flexor Digitorum longus, Artery, Vein, Nerve, flexor Hallucis longus.

Arter tarsal tünelde iki uç dalına ayrılır. A. plantaris medialis ayak tabanının iç yanında ilerler ve başparmağın bir kısmını besler. A. plantaris lateralis daha büyüktür, ayağın çoğunu besler ve tabanda derin kemeri kurar. Ayrılmadan önce verdiği rr. calcanei retinaculum flexorum'u delip topuk derisine ve tabanın iç yanına, rr. malleolares mediales ise iç malleol çevresindeki ağa gider. Ayak bileği eklemini ve tarsal tünelin duvarlarını ayak bileği anatomisi yazısında bulabilirsiniz.

Dördüncü basamak: a. dorsalis pedis nabzı hangi tendonun yanındadır?

A. dorsalis pedis nabzı ayak sırtında, m. extensor hallucis longus (EHL) tendonunun hemen dış yanında alınır. Kenhub'ın tarifiyle nokta, EHL tendonu ile m. extensor digitorum longus'un ikinci parmağa giden tendonu arasında, birinci ve ikinci metatarsın tabanları hizasındadır; ayak hafif dorsifleksiyondayken nabız daha kolay hissedilir.

A. dorsalis pedis, a. tibialis anterior'un devamıdır ve iki malleolün ortasında başlar. Ayak sırtında n. fibularis profundus'un iç dalı arterin dış yanında yürür. Dalları şunlardır:

  • a. tarsalis lateralis ve aa. tarsales mediales: tarsal kemiklerin çevresine; iç yanda genellikle iki ya da üç dal.
  • a. arcuata: ayak sırtında dışa kıvrılır, ikinci-dördüncü aa. metatarsales dorsales'i verir; bunlar 2-5. parmakların komşu yüzlerine giden dorsal parmak dallarına ayrılır.
  • a. metatarsalis dorsalis I: birinci parmak aralığına.
  • a. plantaris profunda: arterin devamıdır; m. interosseus dorsalis I'in başları arasından tabana geçip derin kemeri tamamlar.

Bu basamağın en önemli uyarısı varyasyondur. A. dorsalis pedis bazı kişilerde hiç yoktur ve ayak sırtını a. fibularis'in delici dalı besler; a. tibialis anterior'un ince kaldığı ya da erken bittiği kişilerde de durum benzerdir. Bu yüzden ayak sırtında nabız alınamaması tek başına yorumlanmaz: önce diğer ayağa, sonra a. tibialis posterior nabzına bakılır. Zayıf ya da alınamayan nabız damar yetmezliğini düşündürür, ama karar iki ayağın ve iki noktanın birlikte okunmasıyla verilir. Hemşirelik öğrencisi için nabız noktalarının diğer uygulama noktalarıyla birlikte özetini hemşirelik anatomi yazısında bulabilirsiniz.

Peki arcus plantaris avuçtaki kemerlerle nasıl karşılaştırılır?

Arcus plantaris (profundus), a. plantaris lateralis ile a. dorsalis pedis'in a. plantaris profunda dalının birleşmesiyle kurulan, ayak tabanının derin arter kemeridir. Beşinci metatarstan birinci metatarsa doğru uzanır, birinci ve ikinci metatarsların tabanları arasında kapanır ve aa. metatarsales plantares'i verir.

Kemeri üst ekstremite arterleri yazısıyla yan yana okumak iki ezberi bire indirir. İki uzuv aynı düzeni tekrar eder; aşağıdaki tablo bu düzeni konum bakımından karşılaştırır, embriyolojik eşdeğerlik iddia etmez:

Kolda Bacakta Ortak düzen
a. axillaris, m. teres major'un alt kenarında a. brachialis olur a. femoralis, hiatus adductorius'ta a. poplitea olur Gövdenin adı bir yapının kenarında değişir
a. profunda brachii a. profunda femoris Ana gövdenin yanından uzvun arka ve derin kaslarına giden "profunda" dalı
Dirsek ağı: inen collateralis ve dönen recurrens dallar Diz ağı: inen a. descendens genus ve dönen a. recurrens tibialis anterior Eklem çevresinde yukarıdan inen ve aşağıdan dönen dallar buluşur
a. radialis m. interosseus dorsalis I'in iki başı arasından avuca geçer a. plantaris profunda m. interosseus dorsalis I'in başları arasından tabana geçer Sırttaki arter derine dalıp derin kemeri tamamlar

Son satır en çok işe yarayanıdır. Elde de ayakta da sırt tarafındaki arter, birinci interosseöz kasın iki başı arasından derine geçer ve derin kemerin bir ucunu tutar; kemerin diğer ucunu elde a. ulnaris'in derin dalı, ayakta a. plantaris lateralis tamamlar.

Sınavda alt ekstremite arterleri nasıl sorulur?

Bacak ve ayak arterleri sınavda beş kalıpla gelir: ad değişim sınırı (a. femoralis nerede a. poplitea olur), kimin dalı (a. fibularis, a. descendens genus, a. circumflexa femoris medialis), nabız noktasının yeri ve komşu tendonu, malleolus medialis arkasındaki sıra ve derin kemerin kuruluşu. Klinik kökler bu kalıpları nabız tablosu, collum femoris kırığı ya da popliteal anevrizma senaryosuna sarar.

Bu kez kendinizi bir nabız tablosuyla deneyin. Her satır sağ bacakta dört noktanın muayene sonucunu verir. Satırı okuyup daralmanın hangi segmentte düşünüleceğini ya da tablonun başka neyi düşündürdüğünü söyleyin, sonra anahtara bakın:

Satır Femoral Popliteal Tibialis posterior Dorsalis pedis
A zayıf zayıf zayıf zayıf
B var yok yok yok
C var var yok yok
D var var yok var
E var var var yok
F var belirgin, genişlemiş var var

Cevap anahtarı: A Birinci basamakta zayıflık daralmayı merdivenin üstüne, a. iliaca communis ya da externa'ya, ya da aort koarktasyonuna taşır. B Daralma kasıktaki nokta ile diz arkası arasındaki segmentte, yani a. femoralis'in uyluktaki yolunda ya da a. poplitea'nın başında düşünülür; a. femoralis tıkanması yürürken baldır ağrısı yapar. C Ayak bileği ve ayak sırtındaki iki nabız birden kaybolmuşsa a. poplitea'nın alt ucu ya da m. popliteus kenarındaki ayrılma yeri düşünülür. D Yalnız a. tibialis posterior hattında daralma düşünülür. E A. tibialis anterior ile a. dorsalis pedis hattı düşünülür, ama önce varyasyon akla gelir: a. dorsalis pedis bazı kişilerde yoktur; diğer ayakla karşılaştırılır. F Fossa poplitea'da genişlemiş, belirgin nabız popliteal anevrizmayı düşündürür; n. tibialis basısının bulguları sorulur.

Fakülte sınavındaki soru tiplerini ve pratik sınavın işleyişini anatomi vize soruları yazısında, TUS'ta bu bilgilerin şıklara nasıl dağıldığını TUS anatomi nasıl çalışılır rehberinde bulabilirsiniz.

Alt ekstremite arterleri nasıl tekrar edilir?

Bacağın arter ağacını tekrar etmenin kısa yolu dört nabız noktasını önce kendi bacağınızda ya da bir arkadaşınızda bulmak, sonra ağacı bu dört noktanın arasına çizmektir. Her iki basamak arasında "burada hangi dal çıkıyor, ad hangi kenarda değişiyor?" sorusunu cevaplayabiliyorsanız konu oturmuştur.

  1. Dört noktayı elle bulun: Kasıkta midinguinal noktayı, diz bükülüyken fossa poplitea'nın alt bölümünü, iç malleolün arka-alt yanını ve ayak sırtında EHL tendonunun dış yanını sırayla yoklayın. Hangisinin zor bulunduğunu not edin; nedeni bu yazıda.
  2. Tek çizgi, dört kenar: Boş kâğıda bacağı çizin, gövdeyi tek çizgiyle çekin ve dört sınırı işaretleyin: lig. inguinale, hiatus adductorius, m. popliteus'un alt kenarı, iki malleolün ortası. Dalları sonra ekleyin.
  3. Kimin dalı kartı: Kartın önüne bir dal adı ("a. fibularis", "a. descendens genus", "a. circumflexa femoris medialis"), arkasına kaynağını ve gittiği yeri yazın. Kartları çalışma kartları yazısındaki aralıklarla döndürün.
  4. Venle üst üste: V. saphena magna ve parva yazısındaki yüzeyel venleri aynı kâğıda başka renkle çizin. Derin venler arterle aynı adı taşıyıp ona eşlik eder, yüzeyel venler kendi yolunu izler.

SMT Anatomi video derslerinde bu konu "A. femoralis, a. poplitea, a. tibialis posterior ve a. tibialis anterior" başlıklı derste anlatılır. Ders hem TUS İçin Anatomi paketinde hem de Tıp 1-2'ler için Solunum ve Dolaşım paketinde yer alır. Bölgeyi sinirleri ve kompartmanlarıyla birlikte görmek isterseniz alt ekstremite anatomisi rehberi iyi bir başlangıçtır. Anlatım tarzını önce görmek isterseniz ücretsiz demo paketindeki "A. carotis communis ve A. carotis externa" dersi bir arter ağacının nasıl anlatıldığını gösterir. İngilizce bir kaynakla karşılaştırmak isteyenler için TeachMeAnatomy'nin alt ekstremite arterleri sayfası ve Kenhub'ın bacak ve ayak arterleri sayfası iyi bir ikinci okumadır.

Sık Sorulan Sorular

Alt ekstremite arterleri nelerdir?

Alt ekstremitenin ana arter gövdesi sırasıyla a. femoralis ve a. poplitea adını alır. A. poplitea m. popliteus'un alt kenarında a. tibialis anterior ve truncus tibiofibularis'e ayrılır; truncus a. tibialis posterior ile a. fibularis'i verir. A. tibialis anterior ayak sırtında a. dorsalis pedis olur, a. tibialis posterior tabanda a. plantaris medialis ve lateralis'e ayrılır. En büyük yan dal uyluktaki a. profunda femoris'tir.

Alt ekstremitede nabız hangi arterlerden alınır?

Alt ekstremitede nabız dört arterden alınır: kasıkta midinguinal noktada a. femoralis, diz bükülüyken fossa poplitea'nın alt bölümünde a. poplitea, malleolus medialis'in arka-alt yanında a. tibialis posterior ve ayak sırtında EHL tendonunun hemen dış yanında a. dorsalis pedis. Bulunması en zor olan popliteal nabızdır, çünkü arter fossanın en derin yapısıdır.

A. tibialis posterior nabzı nereden alınır?

A. tibialis posterior nabzı iç ayak bileğinde, malleolus medialis'in arka-alt yanında alınır. Nokta, malleolus medialis ile tendo calcaneus'un yapışma yeri arasındaki çizginin ortası olarak da tarif edilir. Arter burada retinaculum flexorum'un altında, m. flexor digitorum longus tendonu ile n. tibialis arasında yer alır.

A. fibularis kimin dalıdır?

A. fibularis (a. peronea), a. tibialis posterior'un dalıdır; daha doğrusu a. poplitea'nın ayrılmasından sonra gelen kısa truncus tibiofibularis'ten, a. tibialis posterior'la birlikte çıkar. Fibulanın arkasında arka bölmede iner, dallarıyla dış bölmedeki m. fibularis longus ve brevis'i besler. Bazı kişilerde delici dalı a. dorsalis pedis'in yerini alır.

Yayın tarihi: