Üst Ekstremite Arterleri Nelerdir? Kolun Neresinden Bağlanırsa El Yaşar?

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • Üst Ekstremite Arterleri Nelerdir? Kolun Neresinden Bağlanırsa El Yaşar?
Üst Ekstremite Arterleri Nelerdir? Kolun Neresinden Bağlanırsa El Yaşar?

Tansiyonunuz ölçülürken manşon kolunuzun ortasına sarılır, stetoskop dirseğinizin önüne, biceps tendonunun hemen iç yanına konur. Nabız sayılırken ise parmaklar bileğin başparmak tarafına yerleşir. İki nokta aynı arter ağacının iki ayrı adresidir: dirsektekinin adı a. brachialis, bilektekinin adı a. radialis.

Anatomi sınavları bu ağacı çoğu zaman tek bir soruyla yoklar: a. axillaris hangi iki dalın arasında bağlanırsa kol beslenmeye devam eder? Sorunun arkasında üst ekstremite arterlerinin bütün mantığı yatar. Ana gövde tektir, belirli sınırlarda ad değiştirir ve her önemli bölgede çevresine yan yollar örer. Bu yazı ağacı o yan yolların gözünden okur. Önce gövdeyi ve dallarını yerine koyacak, sonra her bölgede "burada bağlanırsa kan nereden dolaşır?" diye soracağız. Çerçevenin sınırı baştan belli: yazı bir cerrahi kural anlatmaz, bağlama sorusunun anatomik mantığını anlatır. Gerçekte sonuç, tıkanmanın ne kadar hızlı geliştiğine ve kişinin damarlarına göre değişir.

Üst ekstremite arterleri nelerdir, gövde nerede ad değiştirir?

Üst ekstremitenin ana arteri tek bir gövdedir ve sınır yapılarında ad değiştirir. A. subclavia birinci kostanın dış kenarında a. axillaris, a. axillaris m. teres major'un alt kenarında a. brachialis olur. A. brachialis dirsek ekleminin yaklaşık 1 cm altında, collum radii hizasında a. radialis ile a. ulnaris'e ayrılır; bu iki arter avuçta iki kemerle yeniden birleşir.

Kısaca üst ekstremite arterleri, a. subclavia'nın devamı olan tek bir gövdenin dirsekte ikiye ayrılıp avuçta yeniden birleştiği arter ağacıdır. A. subclavia sağda truncus brachiocephalicus'tan, solda doğrudan arcus aortae'dan çıkar. Dallarını a. subclavia dalları yazısında, a. axillaris'in m. pectoralis minor'a göre üç bölümünü ve altı dalını fossa axillaris yazısında ayrıntılı anlattık. Aşağıdaki tablo ağacın tamamını tek bakışta verir:

Gövde parçası Başladığı yer Bittiği yer Akılda tutulacak dallar
A. subclavia Sağda truncus brachiocephalicus, solda arcus aortae Birinci kostanın dış kenarı a. vertebralis, a. thoracica interna, truncus thyrocervicalis, truncus costocervicalis
A. axillaris Birinci kostanın dış kenarı M. teres major'un alt kenarı a. thoracica superior, a. thoracoacromialis, a. thoracica lateralis, a. subscapularis, aa. circumflexae humeri anterior et posterior
A. brachialis M. teres major'un alt kenarı Collum radii hizası, dirsek ekleminin ~1 cm altı a. profunda brachii, a. collateralis ulnaris superior, a. collateralis ulnaris inferior
A. radialis Fossa cubiti'deki çatallanma Avuçta arcus palmaris profundus olarak devam eder a. recurrens radialis, r. palmaris superficialis, rr. carpales, a. princeps pollicis, a. radialis indicis
A. ulnaris Fossa cubiti'deki çatallanma Avuçta arcus palmaris superficialis olarak devam eder aa. recurrentes ulnares, a. interossea communis, rr. carpales, r. palmaris profundus

Tabloyu okurken bir ayrıntıyı kaçırmayın: ad değişimi bir dalın çıktığı yerde değil, bir yapının kenarında olur. Arterin kendisinde hiçbir şey değişmez, değişen onu çevreleyen bölgedir. "A. axillaris nerede başlar?" sorusunun cevabı bu yüzden bir dal adı değil, bir kemik kenarıdır.

Bağlama sorusu neyi ölçer?

Bağlama sorusu, ana gövde bir noktada kapandığında kanın uzvun ucuna hangi yan yoldan ulaşacağını ölçer. Yan yol, kapanan noktanın üstünden çıkan dallarla altından çıkan dalların birbirine açıldığı anastomoz ağıdır. Kapanma bu iki dal grubunun arasında kalırsa kan bağın etrafından dolaşıp gövdeye geri döner.

Üst ekstremitede bu ağlar bölge bölge sıralanır:

  1. Skapula çevresi: a. subclavia'nın dalları, a. axillaris'in üçüncü bölümünden çıkan a. subscapularis'e açılır.
  2. Collum chirurgicum çevresi: aa. circumflexae humeri anterior ve posterior humerus'un boynunu bir halka gibi sarar.
  3. Dirsek çevresi: kolda aşağı inen yan dallar ön koldan yukarı dönen dallarla buluşur.
  4. Bilek çevresi: a. radialis ile a. ulnaris'in karpal dalları, a. interossea anterior ve posterior'un da katkısıyla, bileğin önünde ve arkasında birer ağ kurar.
  5. Avuç: a. radialis ile a. ulnaris iki kemerle birbirine bağlanır.

Ağların gücü tıkanmanın hızına bağlıdır. Yavaş gelişen bir daralmada yan dallar genişlemeye vakit bulur; skapula çevresindeki a. dorsalis scapulae böyle bir tıkanmada a. axillaris'in üçüncü bölümüne kan götüren alternatif yoldur. Kolda geçici ya da kısmi bir tıkanmayı iyi gelişmiş yan dolaşım karşılar. Tam tıkanma ya da kesi ise ön kol kaslarında nekroza ve Volkmann iskemik kontraktürüne yol açabilir.

Üst ekstremite arter ağacı şeması: a. subclavia birinci kostanın dış kenarında a. axillaris, m. teres major'un alt kenarında a. brachialis olur; a. brachialis collum radii hizasında a. radialis ve a. ulnaris'e ayrılır. Skapular ağ, dirsek ağı, bilek ağları ve iki avuç kemeri ile truncus thyrocervicalis-a. subscapularis arası (A) ve a. profunda brachii çıkışının altı (B) bağlanabilir aralıklar olarak işaretli. Sağ kolun arter ağacı (önden) 1 2 3 a. subclavia 1. kosta dış kenarı 1 skapular ağ a. axillaris A: bağlanabilir aralık teres major alt kenarı a. profunda brachii a. brachialis B: bağlanabilir aralık collum radii hizası 2 dirsek ağı a. radialis a. ulnaris 3 bilek ağları derin kemer yüzeyel kemer kesikli çizgi: derinde ya da arkada Bağ, ağa katılan iki dalın arasındaysa kan bağın etrafından dolaşır. Kaynak: Kenhub, TeachMeAnatomy smtanatomi.com

A. axillaris hangi aralıkta bağlanabilir?

Ana gövde, truncus thyrocervicalis'in çıkışı ile a. subscapularis'in çıkışı arasında, yani a. subclavia'nın son kısmında ya da a. axillaris'in a. subscapularis'ten önceki parçasında bağlandığında kol beslenmeye devam edebilir. Bu aralıkta kan, a. subclavia dallarından skapula çevresindeki ağa geçer, a. subscapularis'e ters yönde girer ve a. axillaris'in bağın altında kalan kısmına ulaşır.

Ağın üst ucu a. subclavia'dadır: truncus thyrocervicalis'in verdiği a. suprascapularis ve a. transversa cervicis'in dalı olarak ya da doğrudan a. subclavia'dan çıkan a. dorsalis scapulae. Alt ucu a. subscapularis'tir; onun a. circumflexa scapulae dalı scapula'nın dış kenarını dolanıp fossa infraspinata'da üstten gelen dallarla birleşir. Böylece ağ, a. subclavia'nın birinci bölümünü a. axillaris'in üçüncü bölümüne bağlar.

Bağ a. subscapularis'in çıkışının altına kayarsa skapular ağın taşıdığı kan gövdeye yine bağın üstünden döner ve kolun aşağısına geçemez. Bu nedenle güvenli klemp yeri, a. subscapularis'in çıkışının proksimali ile truncus thyrocervicalis'in distali arasındaki aralık olarak tarif edilir.

Aynı bölgede aa. circumflexae humeri, humerus'un collum chirurgicum'unu saran ikinci halkayı kurar ve humerus boynu kırıklarında zarar görebilir. A. circumflexa humeri posterior n. axillaris ile birlikte spatium axillare laterale'den geçtiği için kırıkta ikisi birlikte düşünülür; sinirin tarafını n. axillaris yazısında anlattık.

A. brachialis nereden geçer, nabzı nerede dinlenir?

A. brachialis, m. teres major'un alt kenarından dirseğin hemen altına kadar kolun iç yanında, çoğu yerde yalnız deri ve fasyayla örtülü seyreden arterdir. Yukarıda humerus'un iç yanında yatar, aşağıda öne geçerek iki epicondylus'un arasına gelir. Fossa cubiti'de aponeurosis bicipitalis'in altındadır; tansiyon ölçümünde Korotkoff sesleri burada dinlenir.

Arterin en sık sorulan komşusu n. medianus'tur. Sinir kolun üst kısmında arterin dış yanındadır, m. coracobrachialis'in yapışma yeri hizasında arteri çaprazlar ve dirseğe doğru iç yanına geçer. Arkada a. profunda brachii ile n. radialis, arteri m. triceps brachii'nin uzun başından ayırır; yukarıda iç yanda n. ulnaris ile n. cutaneus antebrachii medialis bulunur. Fossa cubiti'de aponeurosis bicipitalis arteri yüzeydeki v. mediana cubiti'den ayırır; kan alırken bu ince yaprağın neyi koruduğunu v. cephalica ve v. basilica yazısında anlattık. Kolda bir yaralanmada kanamayı durdurmak için arter, yaranın proksimalinde humerus'un iç yanından bastırılır.

A. brachialis'in adlı dalları yukarıdan aşağıya üç tanedir. M. teres major'un hemen altında çıkan a. profunda brachii, n. radialis ile birlikte sulcus n. radialis'e girer, kolun arka bölmesini besler ve a. collateralis media ile a. collateralis radialis'e ayrılır. Ardından a. collateralis ulnaris superior çıkar ve n. ulnaris'e eşlik eder; dirseğin yaklaşık 5 cm üstünde de a. collateralis ulnaris inferior ayrılır. Üçü de dirseğe inip oradaki ağa katılır. Dalların sinirlerle eşleşmesini n. radialis yazısında, kolun iki bölmesini kol anatomisi yazısında bulabilirsiniz.

Peki a. brachialis nerede bağlanırsa el yaşar?

A. brachialis, a. profunda brachii'nin çıkışının distalinde doku hasarı olmadan klemplenebilir; çünkü dirsek çevresindeki yan dolaşım kanı a. radialis ile a. ulnaris'e taşır. Bağ a. profunda brachii'nin üstüne kayınca a. brachialis'in dirsek ağına kan taşıyan dallarının hepsi bağın altında kalır ve ağ ana kaynağını kaybeder. Kuralın profunda'yı sınır alması bundandır.

Dirsekte arteri en çok tehdit eden durum humerus'un suprakondiler kırığıdır: alt parça arkaya yer değiştirdiğinde a. brachialis yaralanabilir. Arter tamamen tıkanır ya da kesilirse ön kol kasları nekroza gider; ölen kasın yerini alan skar dokusu kasları kalıcı olarak kısaltır ve Volkmann iskemik kontraktürü denen fleksiyon deformitesi gelişir. Kırığın kemik ve sinir tarafını dirsek anatomisi yazısında anlattık.

Dirsek ağı hangi dalları eşleştirir?

Dirsek ağı, kolda aşağı inen dört dalın ön koldan yukarı dönen dört dalla dirsek çevresinde buluşmasıdır. İnen dallar a. brachialis ile a. profunda brachii'den, geri dönen dallar a. radialis, a. ulnaris ve a. interossea posterior'dan çıkar. Eşleşme dirseğin iç ve dış yanında, önde ve arkada birer çift halinde kurulur.

Dirseğin köşesi Kolda inen dal (kaynağı) Ön koldan dönen dal (kaynağı)
Dış yan, ön a. collateralis radialis (a. profunda brachii) a. recurrens radialis (a. radialis)
Dış yan, arka a. collateralis media (a. profunda brachii) a. interossea recurrens (a. interossea posterior)
İç yan, ön a. collateralis ulnaris inferior (a. brachialis) a. recurrens ulnaris anterior (a. ulnaris)
İç yan, arka a. collateralis ulnaris superior (a. brachialis) a. recurrens ulnaris posterior (a. ulnaris)

Dört çifti ezberlemenin kısa yolu adların kendisidir. "Collateralis" adlı dallar kolda iner, "recurrens" adlı dallar ön koldan geri döner; Latince recurrens zaten "geri koşan" demektir. Radialis adlı inen dal radialis adlı dönenle, ulnaris adlı inen dallar ulnaris adlı dönenlerle buluşur. Tek istisna arka dış köşedir: orada a. collateralis media, a. interossea posterior'dan çıkan a. interossea recurrens ile birleşir. İç yandaki iki çifti de "superior arkaya, inferior öne" diye kısaltabilirsiniz.

Gerçek ağ dört temiz çiftten ibaret değildir. A. collateralis ulnaris inferior, örneğin, olecranon çukurunun üstünde a. collateralis media ile de bir kemer kurar; a. interossea recurrens ise bazı kişilerde hiç bulunmaz. Tablo, sınavın sorduğu ana eşleşmeyi verir.

A. radialis hangi yoldan avuca ulaşır?

A. radialis, fossa cubiti'deki çatallanmadan bileğe ön kolun dış yanında iner. Bilekte radius'un alt ucunun önünde deriye yaklaşır, sonra arkaya dönüp enfiye çukurunun tabanını geçer, birinci metakarp aralığından avuca girer ve arcus palmaris profundus'u kurar. Bu yüzden arter bileğin önünden sonra enfiye çukurunda da aranır.

Ön kolun üst kısmında arter m. brachioradialis'in altında kalır. Aşağıda yalnız fasya ve deriyle örtülüdür, brachioradialis tendonu ile m. flexor carpi radialis tendonu arasında yatar; nabız radius'un alt ucunun önündeki bu olukta sayılır. Arter ön kolun ön ve arka bölmeleri arasındaki sınırı izler, yol boyunca radial yandaki kaslara dal verir. Ön kolda n. radialis'in yüzeyel dalı arterin dış yanında ona eşlik eder; sinirin ayrıntısını n. radialis yazısında bulabilirsiniz.

Bilekte arter dışa kıvrılır ve enfiye çukurunun tabanını çaprazlar; tabanda os scaphoideum ile os trapezium bulunur, çukuru sınırlayan başparmak tendonları arterin üstünden geçer. Ardından m. interosseus dorsalis I'in iki başı arasından avuca, oradan m. adductor pollicis'in başları arasından avucun derinine ilerler ve arcus palmaris profundus olarak devam eder.

A. radialis'in dalları bölgeye göre sıralanır:

  • Ön kolda: a. recurrens radialis (dirsek ağına), r. carpalis palmaris, r. palmaris superficialis (yüzeyel kemeri tamamlar).
  • Bilekte: r. carpalis dorsalis (bilek sırtındaki ağa), a. metacarpalis dorsalis I.
  • Elde: a. princeps pollicis (başparmağın ana kaynağı), a. radialis indicis (işaret parmağının dış yanı), arcus palmaris profundus.

Yüzeye yakın olduğu için a. radialis klinikte en sık başvurulan arterlerden biridir: nabız sayımı, yoğun bakımda arteriyel kateter, arteriyel kan gazı ponksiyonu, transradyal kateterizasyon ve koroner bypass greftleri bu arterden yararlanır. İki koldaki radial nabız arasında gecikme aort diseksiyonu, radial nabzın femoral nabza göre gecikmesi aort koarktasyonu şüphesi doğurur. Diyaliz fistülünün bilekte a. radialis ile v. cephalica arasında kurulmasının anatomik gerekçesini ven yazısında anlattık.

A. ulnaris ön kolda nereden geçer?

A. ulnaris, fossa cubiti'den m. pronator teres'in ulnar başının derininden geçerek ön kolun iç yanına yönelir ve uzunluğunun çoğunda m. flexor digitorum superficialis ile m. flexor carpi ulnaris arasında iner. Bilekte retinaculum flexorum'un üstünden, n. ulnaris'in dış yanında Guyon kanalından geçer ve avuçta arcus palmaris superficialis olarak devam eder.

M. pronator teres'in iki başı arasından geçen n. medianus ile arteri, kasın ulnar başı birbirinden ayırır. Ön kolun aşağı kısmında arter n. ulnaris ile yan yana iner ve sinirin dış yanında kalır. Bilekte canalis carpi'ye girmez; retinaculum flexorum'un üstünden kendi tüneline, canalis ulnaris'e (Guyon kanalı) geçer. Kanalın iç sınırı os pisiforme, dış sınırı hamulus ossis hamati, tavanı lig. carpi palmare, tabanı retinaculum flexorum ile lig. pisohamatum'dur. Kanal içindeki sinirin dallarını ve sıkışma bulgularını n. ulnaris yazısında anlattık.

A. ulnaris'in dalları şunlardır:

  • aa. recurrentes ulnares anterior et posterior: dirsek ağına katılır.
  • a. interossea communis: kısa bir gövdedir; membrana interossea'nın önünde inen a. interossea anterior ile arkasına geçen a. interossea posterior'a ayrılır. A. interossea recurrens, a. interossea posterior'dan çıkar.
  • rr. carpales palmaris et dorsalis: bilek ağlarına katılır.
  • r. palmaris profundus: derin kemeri tamamlar.

A. interossea anterior n. interosseus anterior ile birlikte membrananın önünde iner ve ön kolun derin fleksörlerini besler; a. interossea posterior arka bölmenin derin kaslarına gider. Ön kolun kas tabakalarını ön kol anatomisi yazısında bulabilirsiniz.

Avucun kenarını çekiç gibi kullanan kişilerde, örneğin tamirci ve marangozlarda, yüzeyel kemer tekrarlayan darbeyle tromboza gidebilir. Yüzük ya da serçe parmakta solukluk, ileri olgularda birkaç parmakta uyuşma görülür. Bu tabloya hipotenar çekiç sendromu denir.

Arcus palmaris superficialis ve profundus nasıl ayrılır?

İki avuç kemeri kaynaklarıyla ve derinlikleriyle ayrılır. Arcus palmaris superficialis a. ulnaris'in devamıdır, a. radialis'in r. palmaris superficialis'iyle tamamlanır ve fleksör tendonların önünde yatar. Arcus palmaris profundus ise a. radialis'in devamıdır, a. ulnaris'in r. palmaris profundus'uyla tamamlanır ve tendonların arkasında, metakarp tabanlarının üzerindedir.

İki kemeri arterlerin bileğe giriş yolundan hatırlamak kolaydır. A. radialis avuca enfiye çukurundan, elin sırtını dolanarak derinden girer ve derin kemeri kurar. A. ulnaris bileği retinaculum flexorum'un üstünden, yüzeyde geçer ve yüzeyel kemeri kurar. Yüzeyden gelen yüzeyde, derinden gelen derinde kalır.

Arcus palmaris superficialis Arcus palmaris profundus
Asıl kaynağı A. ulnaris A. radialis
Tamamlayan dal R. palmaris superficialis (a. radialis) R. palmaris profundus (a. ulnaris)
Derinlik Aponeurosis palmaris'in altında, fleksör tendonların önünde Fleksör tendonların ve lumbrikal kasların arkasında, metakarp tabanları ve mm. interossei üzerinde
Seviye Daha distal Yaklaşık bir parmak eni daha proksimal
Dalları Üç a. digitalis palmaris communis Aa. metacarpales palmares

Yüzeyel kemerin yeri, başparmak tam açıkken başparmağın alt kenarından avucun karşısına çizilen çizgiyle (Boeckel çizgisi) işaretlenir; derin kemer bunun yaklaşık bir parmak eni proksimalindedir. Derin kemere n. ulnaris'in derin dalı eşlik eder. A. digitalis palmaris communis'ler parmak aralarına doğru ilerler, aa. metacarpales palmares'ten katkı alır ve metakarpofalangeal eklemlerin yakınında parmakların komşu yüzlerine giden dallara ayrılır. Kemerler kişiden kişiye değişir: yüzeyel kemerin radial katkısı bazı kişilerde yoktur ve kemer a. princeps pollicis, a. radialis indicis ya da a. mediana ile tamamlanır.

Avuçtaki bu çift bağlantı Allen testinin anatomik temelidir. Test şöyle yapılır: kişi yumruğunu yaklaşık 30 saniye sıkar, muayene eden bilekte a. radialis ile a. ulnaris'e aynı anda bastırır, kişi elini açar ve avuç soluk görünür. Ardından yalnız a. ulnaris üzerindeki baskı kaldırılır. Renk 5-15 saniye içinde dönüyorsa kemerler ele a. ulnaris'ten yeterli kan taşıyor demektir; dönmüyorsa a. ulnaris'in katkısı yetersizdir. Testin klinik yararı tartışmalıdır, ama anatomik sorusu açıktır: a. radialis kapanırsa elin kanını kim taşıyacak? Kan gazı için a. radialis'e girilmeden ya da arter bypass grefti için alınmadan önce sorulan budur. Elin sinir ve kemik haritasının geri kalanını el anatomisi yazısında bulabilirsiniz.

Sınavda üst ekstremite arterleri nasıl sorulur?

Kol ve el arterleri sınavda beş kalıpla gelir: ad değişim sınırı (a. axillaris nerede a. brachialis olur), kimin dalı (a. interossea recurrens, a. princeps pollicis), dirsek ağındaki eşleşme, avuç kemerlerinin kaynağı ve bağlama aralığı. Klinik kökler bu kalıpları nabız, kan gazı, suprakondiler kırık ya da Allen testi senaryosuna sarar.

Kendinizi denemek için yedi sıralama sorusu. Her satırdaki yapıları istenen yöne göre sıraya dizin, cevabı yüksek sesle söyledikten sonra anahtara bakın:

  1. Yukarıdan aşağıya gövdenin adları: a. brachialis, a. subclavia, a. radialis, a. axillaris.
  2. A. brachialis'in dalları, yukarıdan aşağıya çıkış sırasıyla: a. collateralis ulnaris inferior, a. profunda brachii, a. collateralis ulnaris superior.
  3. A. axillaris bağlıyken skapular ağdan geçen kanın yolu: a. subscapularis, truncus thyrocervicalis, a. axillaris'in bağın altındaki kısmı, a. suprascapularis, a. circumflexa scapulae.
  4. A. ulnaris'ten dirseğin arka dış köşesine giden yol: a. interossea posterior, a. ulnaris, a. interossea recurrens, a. interossea communis.
  5. A. radialis'in bilekten avuca yolu: enfiye çukurunun tabanı, arcus palmaris profundus, m. flexor carpi radialis tendonunun dış yanı, m. interosseus dorsalis I'in iki başının arası.
  6. A. ulnaris'in dirsekten avuca yolu: Guyon kanalı, m. pronator teres'in ulnar başının derini, arcus palmaris superficialis, m. flexor digitorum superficialis ile m. flexor carpi ulnaris'in arası.
  7. Avuçta yüzeyden derine: arcus palmaris profundus, aponeurosis palmaris, arcus palmaris superficialis, fleksör tendonlar.

Cevap anahtarı: 1 a. subclavia, a. axillaris, a. brachialis, a. radialis. 2 a. profunda brachii, a. collateralis ulnaris superior, a. collateralis ulnaris inferior. 3 truncus thyrocervicalis, a. suprascapularis, a. circumflexa scapulae, a. subscapularis, a. axillaris'in bağın altındaki kısmı. 4 a. ulnaris, a. interossea communis, a. interossea posterior, a. interossea recurrens. 5 m. flexor carpi radialis tendonunun dış yanı, enfiye çukurunun tabanı, m. interosseus dorsalis I'in iki başının arası, arcus palmaris profundus. 6 m. pronator teres'in ulnar başının derini, m. flexor digitorum superficialis ile m. flexor carpi ulnaris'in arası, Guyon kanalı, arcus palmaris superficialis. 7 aponeurosis palmaris, arcus palmaris superficialis, fleksör tendonlar, arcus palmaris profundus.

Fakülte sınavındaki soru tiplerini ve pratik sınavın işleyişini anatomi vize soruları yazısında, TUS'ta bu bilgilerin şıklara nasıl dağıldığını TUS anatomi nasıl çalışılır rehberinde bulabilirsiniz.

Üst ekstremite arterleri nasıl tekrar edilir?

Kolun arter ağacını tekrar etmenin kısa yolu ağacı iki kez çizmektir: önce yalnız gövdeyi ve üç ad değişim sınırını, sonra dalları ve ağları. Her ağ için "yukarıdan kim geliyor, aşağıdan kim karşılıyor?" sorusunu cevaplayabiliyorsanız bağlama sorusu da kendiliğinden çözülür.

  1. Tek çizgi: Boş kâğıda kolu çizin, gövdeyi tek çizgiyle çekin ve üç sınırı işaretleyin: birinci kostanın dış kenarı, m. teres major'un alt kenarı, collum radii. Sonra dalları yukarıdan aşağıya ekleyin.
  2. Dirsek dörtlüsü: Dirseği bir kare olarak çizin ve dört köşeye dört çifti yazın. "Superior arkaya, inferior öne" ile "media'nın eşi interossea recurrens" kurallarını kullanın.
  3. Bağlama kartı: Kartın önüne bir bağlama noktası ("a. brachialis, a. profunda brachii'nin üstü"), arkasına yan yolu ve sonucu yazın. Kartları çalışma kartları yazısındaki aralıklarla döndürün.
  4. Venle üst üste: V. cephalica ve v. basilica yazısındaki ven yolunu aynı kâğıda başka renkle çizin. Derin venler arterle aynı adı taşıyıp ona eşlik eder, yüzeyel venler kendi yolunu izler. İki ağacı tek kâğıtta görünce "arterin hemen yanında hangi yapı var?" sorusu kolaylaşır.

SMT Anatomi video derslerinde bu konu "A. axillaris, a. brachialis, a. radialis ve a. ulnaris" başlıklı derste anlatılır. Ders hem TUS İçin Anatomi paketinde hem de Tıp 1-2'ler için Solunum ve Dolaşım paketinde yer alır. Bölgeyi plexus brachialis ile birlikte görmek isterseniz üst ekstremite anatomisi rehberi iyi bir başlangıçtır. Anlatım tarzını önce görmek isterseniz ücretsiz demo paketindeki "A. carotis communis ve A. carotis externa" dersi bir arter ağacının nasıl anlatıldığını gösterir. İngilizce bir kaynakla karşılaştırmak isteyenler için TeachMeAnatomy'nin üst ekstremite arterleri sayfası ve Kenhub'ın a. brachialis sayfası iyi bir ikinci okumadır.

Sık Sorulan Sorular

Üst ekstremite arterleri nelerdir?

Üst ekstremitenin ana arter gövdesi sırasıyla a. subclavia, a. axillaris ve a. brachialis adını alır. A. brachialis dirsekte a. radialis ile a. ulnaris'e ayrılır, bu ikisi avuçta arcus palmaris superficialis ve arcus palmaris profundus ile birleşir. Ad değişimleri birinci kostanın dış kenarında, m. teres major'un alt kenarında ve collum radii hizasında olur.

A. brachialis'in dalları nelerdir?

A. brachialis'in adlı dalları yukarıdan aşağıya a. profunda brachii, a. collateralis ulnaris superior ve a. collateralis ulnaris inferior'dur; bunlara kas dalları eklenir. A. profunda brachii n. radialis ile sulcus n. radialis'te ilerler ve a. collateralis media ile a. collateralis radialis'e ayrılır. Arter collum radii hizasında uç dalları a. radialis ve a. ulnaris'e bölünür.

A. radialis nabzı nereden alınır?

A. radialis nabzı bileğin önünde, radius'un alt ucunun üzerinde, m. brachioradialis tendonu ile m. flexor carpi radialis tendonu arasındaki olukta alınır. Arter burada yalnız deri ve fasyayla örtülüdür. Bilekten sonra arkaya dönen arter enfiye çukurunun tabanından geçtiği için orada da aranabilir.

Arcus palmaris superficialis'i hangi arterler oluşturur?

Arcus palmaris superficialis büyük ölçüde a. ulnaris'in devamıdır ve dış yanda a. radialis'in r. palmaris superficialis'iyle tamamlanır. Aponeurosis palmaris'in altında, fleksör tendonların önünde yatar ve üç a. digitalis palmaris communis verir. Radial katkı bazı kişilerde yoktur; derin kemer ise tersine a. radialis'in devamıdır.

Yayın tarihi: