N. Opticus (2. Kranial Sinir) Nedir? Adı Sinir, Kendisi Beyin Yolu

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • N. Opticus (2. Kranial Sinir) Nedir? Adı Sinir, Kendisi Beyin Yolu
N. Opticus (2. Kranial Sinir) Nedir? Adı Sinir, Kendisi Beyin Yolu

Nöroanatomi kurulunda sık görülen bir soru kökü şudur: "Aşağıdakilerden hangisi n. opticus için doğrudur?" Şıklarda "Schwann hücreleriyle miyelinlenir", "kesildiğinde aksonları yeniden uzar", "Guillain-Barré sendromunda tutulur", "orbitadaki parçası üç beyin zarıyla sarılıdır" ve "beyin sapındaki bir çekirdekten çıkar" yan yana durur. "Kranial sinirler periferik sinir sistemine aittir" bilgisiyle soruya giren öğrenci ilk üç şıkta duraksar. Doğru cevap dördüncüsüdür. Geri kalan dört şık aynı gerçeğin dört yüzüdür: n. opticus'un adı sinirdir, yapısı beyin yoludur.

Bu yazı n. opticus'u tipik bir periferik sinirle, örneğin n. medianus ile yan yana koyuyor ve altı ölçütte karşılaştırıyor: köken, kılıf, miyelin ve onarım, seyir, kanlanma, muayene. Karşılaştırmanın bir sınırı var. N. opticus anatomi terminolojisinde yine on iki kranial sinirin ikincisidir; adı ve numarası değişmez. "Beyin yolu" demek onu listeden çıkarmaz, yalnız sınavın bu siniri neden ayrı sorduğunu açıklar.

N. opticus nedir, kaçıncı kranial sinirdir?

N. opticus, retinadaki ganglion hücrelerinin aksonlarından oluşan ve yalnız görme duyusunu taşıyan ikinci kranial sinirdir. Göz küresini arkadan terk eder, orbitada ilerler, sfenoid kemikteki canalis opticus'tan kafa boşluğuna girer ve chiasma opticum'da karşı taraftaki sinirle birleşir. Yapı bakımından periferik sinirden çok merkezi sinir sisteminin bir yoluna benzer.

Kenhub'a göre her n. opticus yaklaşık bir milyon miyelinli akson taşır; Wikipedia bu sayıyı kişiden kişiye 770 bin ile 1,7 milyon arasında verir. Toplam uzunluğu ortalama 35-55 mm'dir ve aynı kişinin iki siniri arasında bile fark olabilir. StatPearls'ün özetlediği gibi sinir yalnız duyu (afferent) lifi taşır: kas çalıştırmaz, ışık refleksinde ve akomodasyonda refleksin yalnız giriş kolunu kurar. On iki kranial sinirin genel düzeni ve kafatasından çıkış kapıları kranial sinirler yazısında toplu halde duruyor.

Altı ölçütün özeti şu tabloda; yazının geri kalanı her satırı açıyor:

Ölçüt Tipik periferik sinir (n. medianus) N. opticus
Köken Omuriliğin ön boynuzu ve spinal ganglion Diensefalondan çıkan optik sap; hücre gövdeleri retinada
Kılıf Epinöryum, perinöryum, endonöryum Dura mater, araknoid, pia mater ve aralarında BOS
Miyelin Schwann hücresi Oligodendrosit
Onarım Akson kılıf boyunca yeniden uzayabilir Hasar çoğunlukla kalıcıdır
Hastalık Guillain-Barré sendromunda tutulabilir Guillain-Barré tutmaz; multipl sklerozda optik nörit sıktır
Görünürlük Ancak görüntülemeyle ya da cerrahide görülür Başlangıcı, optik disk, oftalmoskopla doğrudan görülür

Peki n. opticus'un çekirdeği var mı?

N. opticus'un beyin sapında bir çekirdeği yoktur. Işığı retinadaki fotoreseptörler alır, bipolar hücreler ganglion hücrelerine aktarır; sinirin lifleri bu ganglion hücrelerinin aksonlarıdır. Lifler chiasma'dan sonra tractus opticus adıyla sürer. Çoğu talamustaki corpus geniculatum laterale'de sonlanır; bir kısmı ışık refleksi için area pretectalis'e, bir kısmı gün-gece ritmi için hipotalamustaki nucleus suprachiasmaticus'a gider. Kranial sinir çekirdekleri yazısındaki beyin sapı haritasında I ve II'nin yer almamasının nedeni budur.

Optik sinir nereden çıkar, neden beynin bir uzantısı sayılır?

Optik sinir, embriyoda diensefalonun yan çıkıntısı olan optik vezikülün sapından gelişir; Wikipedia bu gelişimi yedinci haftaya yerleştirir. Retina da aynı vezikülden doğduğu için beyin dokusudur. N. opticus bu dokuyu ara beyne bağlayan bir yoldur ve kafa içinde beyin sapına değil, ön beynin tabanındaki chiasma opticum'a bağlanır.

Birinci ve ikinci sinirin nereden çıktığı sorusunun cevabı da buradan gelir. Beyin sapına bağlanmayan iki kranial sinir vardır: n. olfactorius telencephalon'un bulbus olfactorius'una, n. opticus ise diensefalonun chiasma opticum'una bağlanır. III'ten XII'ye kadarki sinirler beyin sapıyla ilişkilidir; n. accessorius'un spinal kökü ise omurilikten gelir. Optik vezikülün kadeh biçiminde içe çökmesi ve retinanın iki yaprağı göz anatomisi yazısının embriyoloji bölümünde, diensefalonun nöral tüpten ayrılması sinir sistemi embriyolojisi yazısında anlatılıyor.

Birinci ve ikinci sinirin ortak kaderi burada biter. N. olfactorius yazısında anlatıldığı gibi koku reseptör nöronları yaşam boyu yenilenir. Retinanın ganglion hücreleri ise yenilenmez; bu fark aşağıdaki onarım bölümünün konusudur.

Optik sinirin kılıfı neden kafa içi basıncı göze taşır?

N. opticus'un orbita ve kanal içindeki parçaları periferik sinirlerin bağ dokusu kılıflarıyla değil, beyni saran üç zarla sarılıdır: dışta dura mater, ortada araknoid, içte pia mater. Araknoid ile pia arasındaki BOS dolu subaraknoid aralık gözün arkasına kadar uzandığı için kafa içi basınç artışı optik diskte şişlik olarak görülebilir.

Kenhub bu aralığın göz küresinin hemen arkasında genişlediğini, canalis opticus'un orbita ağzında ise daraldığını belirtir. Kafa içindeki son parçayı yalnız pia mater sarar; sinir orada subaraknoid aralığın içinde, suprasellar sisternada ilerler. Kafa içi basınç arttığında bu basınç kılıf boyunca diske iletilir ve disk sınırları bulanıklaşır: bu tabloya papilödem denir. Kenhub ayrımı şöyle yapar: iki taraflı papilödem çoğunlukla artmış kafa içi basınca bağlıdır, tek taraflı olan çoğunlukla sinirin kendi tümörünün kitle etkisinden doğar. N. olfactorius yazısında anlatılan Foster Kennedy sendromu aynı mantığın sınav sorusudur: tümör tarafındaki gözde doğrudan basıya bağlı optik atrofi, karşı gözde artmış basınca bağlı papilödem. Zarların kafa içindeki düzeni beyin zarları yazısında duruyor.

Kılıfın ikinci sınav sonucu ağrıdır. Orbita tepesinde dura kılıfı, dört rektus kasının ortak başlangıcı olan anulus tendineus communis'e ve kanalın kemik zarına tutunur. EyeWiki'ye göre m. rectus superior, halkanın n. opticus dura'sına yapışık üst kısmından başlar. Optik nöritin tipik yakınması göz hareketiyle gelen ağrıdır ve bu ağrı kası kasıldıkça iltihaplı kılıfın gerilmesiyle açıklanır. Sinir lifleri ağrı taşımaz; ağrı kılıftan gelir.

Miyelini kim yapar, optik sinir hasarı neden kalıcıdır?

N. opticus'un aksonlarını Schwann hücreleri değil, beyin ve omurilikte olduğu gibi oligodendrositler miyelinler. Merkezi sinir sistemi yollarının yenilenme gücü çok sınırlıdır; Wikipedia, n. opticus hasarının çoğu memelide geri dönmeyen körlükle sonuçlandığını yazar. Periferik sinirde görülen, aksonun kılıf boyunca yeniden uzaması burada beklenmez.

Lifler retinada ve optik diskte miyelinsizdir; miyelin, sklerayı delen lamina cribrosa sclerae'nin arkasında başlar. Kenhub'a göre orbita içi parçanın çapı bu yüzden göz içi parçanın iki katıdır; Wikipedia çapı gözde 1,6 mm, orbitada 3,5 mm, kafa içinde 4,5 mm olarak verir.

Miyelini yapan hücrenin adı iki hastalık sorusunun anahtarıdır:

  • Multipl skleroz. Merkezi sinir sisteminin miyelinini hedef alan bu hastalık n. opticus'u da tutar. Wikipedia'ya göre MS hastalarının %50'ye varan kısmı hastalık boyunca optik nörit geçirir; optik nörit çoğu zaman 18-45 yaş arasında görülür.
  • Guillain-Barré sendromu. Periferik sinirlerin miyelinini hedef alan bu tablo n. opticus'u tutmaz, çünkü ortada Schwann hücresi yoktur.

Hasarın kalıcılığı travmada da görülür. EyeWiki'deki derlemeye göre travmatik optik nöropatide retina ganglion hücreleri iki hafta içinde apoptozla hızla kaybolur ve aksonların yeniden büyümesini birkaç moleküler yol engeller. Uzun süreli basının ya da hasarın sonunda disk soluklaşır; buna optik atrofi denir.

N. opticus nereden geçer? Dört segment, dört komşu

N. opticus dört parçada incelenir: göz içi parça (yaklaşık 1 mm), orbita içi parça (yaklaşık 24-25 mm), kanal içi parça (4-10 mm) ve kafa içi parça (yaklaşık 10-16 mm). Her parçanın komşusu ve onu tehdit eden hasar farklıdır. Sınav soruları da çoğunlukla bu dört parçadan birine yerleşir.

Uzunluklar kaynağa göre biraz oynar: Kenhub kanal içi parça için 4-10 mm, kafa içi parça için yaklaşık 10 mm verir; Wikipedia aynı parçaları 9 ve 16 mm olarak yazar.

Segment Uzunluk Nerede, kimle komşu Tipik hasar ya da bulgu
Göz içi (optik disk) yaklaşık 1 mm Lamina cribrosa sclerae'den geçer; disk retinanın nazal yanındadır Glokomda çukurlaşma, papilödemde şişlik; kör nokta
Orbita içi yaklaşık 24-25 mm Kas konisinin içinde, yağ dokusunda; a. centralis retinae buradan girer Optik nörit, orbita kitleleri
Kanal içi 4-10 mm Sfenoid kemikte corpus ile ala minor arası; a. ophthalmica alt-dış yanda Dolaylı travmada en duyarlı parça
Kafa içi yaklaşık 10-16 mm Diaphragma sellae üstü; a. carotis interna dış yanda, a. cerebri anterior üstte Hipofiz çevresi kitleleri, karotis anevrizması
N. opticus seyir şeması: göz küresi ve optik diskten başlayıp orbita içi, kanal içi ve kafa içi segmentlerden geçerek chiasma opticum'a ulaşan sinir; her segmentin uzunluğu ve komşuları, kanalın sonuna kadar süren üç zarlı kılıf N. opticus: gözden chiasma'ya Dört segment, dört komşu Kesikli çizgi: üç zarlı kılıf Göz küresi optik disk: kör nokta 1 Göz içi · yaklaşık 1 mm lamina cribrosa sclerae 2 Orbita içi · yaklaşık 25 mm kas konisi, yağ dokusu a. centralis retinae girer ganglion ciliare dış yanda tepede anulus tendineus communis 3 Kanal içi · 4-10 mm sfenoid: corpus ile ala minor a. ophthalmica alt-dış yanda sinus sphenoidalis iç yanda 4 Kafa içi · yaklaşık 10-16 mm yalnız pia ile örtülü a. carotis interna dış yanda a. cerebri anterior üstte chiasma opticum Kılıf diskin arkasına dek uzanır: kafa içi basınç diskte görünür Kaynak: Kenhub; Wikipedia (Optic nerve) smtanatomi.com

Göz içi parça. Optik disk, ganglion hücrelerinin aksonlarının toplanıp göz küresini terk ettiği yerdir. Kenhub'a göre disk yaklaşık 1,5 mm genişliğindedir ve göz küresinin arka kutbunun hemen iç (nazal) yanında durur. Diskte fotoreseptör olmadığı için görme alanında kör nokta oluşur. Görüntü retinaya ters düştüğünden, retinanın nazal yanındaki disk görme alanının temporal yanında bir boşluk bırakır: Wikipedia kör noktayı bakılan noktanın 12-15 derece dışına yerleştirir. Lifler sklerayı lamina cribrosa sclerae'nin 200-300 kadar deliğinden geçerek terk eder; etmoid kemikteki adaşı lamina cribrosa ile karıştırılmamalıdır. Göz içi basınç arttığında hasar tam bu çıkış noktasında başlar; Wikipedia'ya göre glokomda kayıp çoğunlukla çevre görmeden başlar.

Orbita içi parça. Sinirin en uzun kesimi rektus kaslarının oluşturduğu koninin içinde, yağ dokusunun ortasında ilerler. A. centralis retinae siniri alt-iç yüzünden, göz küresinin birkaç milimetre ile bir buçuk santimetre arkasında deler (Kenhub 6-15 mm, StatPearls yaklaşık 12 mm verir) ve sinirin içinde öne ilerleyip retinaya ulaşır. Ganglion ciliare sinirin dış yanında, koninin içinde durur. Orbita tepesine yaklaşınca sinir n. oculomotorius, n. abducens ve n. nasociliaris ile yan yana gelir. Orbitanın kemik duvarları ve anulus'un içinden geçen yapılar göz anatomisi yazısında katman katman çizildi.

Kanal içi parça. Canalis opticus sfenoid kemikte, iç yanda corpus ile dış yanda ala minor arasındadır. Kanalda a. ophthalmica sinirin alt-dış yanında seyreder; sempatik lifler de bu kanaldan geçer. Kanalın iç duvarının öbür yüzünde sinus sphenoidalis vardır ve n. opticus sinüsün yan duvarında bir kabartı olarak izlenebilir (sfenoid kemik yazısı). Kanal dar ve sabittir: orbitada yağ içinde yer değiştirebilen sinir burada kemiğe tutunmuş halde kalır. Orbitaya ya da alına gelen künt bir darbe kanalı deforme edip sinire kesme kuvveti uygulayabilir; EyeWiki dolaylı travmatik optik nöropatide en duyarlı parçanın kanal içi segment olduğunu belirtir.

Kafa içi parça. Kanaldan çıkan sinir diaphragma sellae'nin üstünde arkaya ve içe doğru ilerler. Kenhub'a göre bu kesimde sinir a. carotis interna'nın iç yanında, a. cerebri anterior'un ilk parçasının (A1) altındadır. İki sinir chiasma opticum'da birleşir ve liflerin yaklaşık yarısı burada çaprazlaşır. Chiasma'dan sonrası artık n. opticus değil görme yoludur: hipofiz adenomunun bitemporal hemianopsisi ve tractus lezyonlarının homonim kayıpları görme yolları yazısında tek tek işlendi.

Optik sinirin kanı nereden gelir?

N. opticus kanını büyük ölçüde a. carotis interna'nın ilk dalı olan a. ophthalmica'dan alır. Göz içi parçayı a. centralis retinae ile aa. ciliares posteriores breves besler. Kanal içi parça a. ophthalmica ile kafa içi damarların pial dalları arasında bir sınır bölgesidir. Kafa içi parçaya a. carotis interna, a. cerebri anterior ve a. hypophysialis superior dal verir.

Kenhub'a göre a. centralis retinae optik diskin yüzeyindeki sinir lifi tabakasını besler. Aa. ciliares posteriores ise diskin lamina önündeki kısmını ve lamina cribrosa'nın kendisini besler; bazen sklerada Zinn-Haller halkası denen bir arter halkası kurarlar. Kan, v. centralis retinae ile v. ophthalmica superior'a ya da doğrudan sinus cavernosus'a döner. A. ophthalmica'nın a. carotis interna'dan çıkış yeri ve dalları a. carotis interna yazısında anlatılıyor.

Kanlanmanın sınav karşılığı ön iskemik optik nöropatidir (AION). Wikipedia bu tabloyu "optik sinirin inmesi" diye anar: optik sinir başının dolaşımı bozulur, tablo en çok 40-70 yaş arası diyabetik hastalarda görülür ve çoğunlukla uyanınca fark edilir. Kenhub fundusta soluk, sınırları şiş bir disk tarif eder ve hasar ağırsa kalıcıdır, çünkü sinir yenilenmez.

İkinci kranial sinir nasıl muayene edilir?

İkinci kranial sinirin muayenesi beş adımdır: her gözde ayrı görme keskinliği, renk görme, yüzleştirme yöntemiyle görme alanı, pupillanın ışık refleksi ve oftalmoskopla optik diske bakış. Son adım n. opticus'u ayrıcalıklı kılar, çünkü merkezi sinir sisteminin bir parçasına kesi yapmadan, gözbebeğinden bakılır.

  • Görme keskinliği. Her göz ayrı test edilir; hasta Snellen eşelinde giderek küçülen satırları okur, gerekirse gözlük ya da iğne deliğiyle düzeltme yapılır.
  • Renk görme. Optik nöritte renkler, özellikle kırmızı, sağlam gözdekinden soluk görülür. İki gözü aynı kırmızı nesneyle karşılaştırmak basit bir tarama sağlar.
  • Görme alanı. Hasta bir gözünü kapatır, muayene eden parmağını dört kadranda hareket ettirir. Kör noktanın temporal yanda olduğunu bilmek, normal boşluğu kayıp sanmamayı sağlar.
  • Işık refleksi. Refleksin afferent kolu n. opticus, efferent kolu n. oculomotorius'tur. Tek taraflı n. opticus hasarında ışık iki göz arasında gezdirilince ortaya çıkan afferent pupil defekti görme yolları yazısındaki refleks tablosunda anlatıldı.
  • Fundus. Diskin sınırına ve rengine bakılır: papilödemde sınırlar bulanık ve disk kabarık, optik atrofide disk soluk, glokomda diskin çukuru geniştir.

Fundusun normal görünmesi n. opticus'un sağlam olduğunu göstermez. Wikipedia, retrobulber optik nöritte diskin normal göründüğünü yazar: iltihap diskin arkasındadır. Klinikte bunun için kullanılan kısa bir söz vardır: hasta görmez, hekim de bir şey görmez.

Sınavda n. opticus nasıl sorulur?

Sınav n. opticus'u çoğunlukla altı kalıpla sorar: siniri periferik sinirden ayıran özellik, canalis opticus'un kemiği ve içeriği, papilödemin mekanizması, ışık refleksinin afferent kolu, optik nörit ile multipl skleroz ilişkisi ve kör noktanın görme alanındaki yeri. Altı kalıbın cevabı da yukarıdaki altı ölçütte ve dört segmentte durur.

Kalıpları sınamak için kısa bir prova: aşağıdaki cümlelerin bir kısmı yanlış. Her yanlış cümleyi tek bir kelimeyi değiştirerek doğru hale getirin. Doğru cümleye dokunmayın.

  1. N. opticus'un lifleri Schwann hücreleriyle miyelinlenir.
  2. Canalis opticus'ta a. ophthalmica sinirin alt-dış yanındadır.
  3. Optik disk, göz küresinin arka kutbunun dış yanındadır.
  4. Kör nokta görme alanının nazal tarafındadır.
  5. N. opticus'un kafa içi parçası üç zarla sarılıdır.
  6. Işık refleksinin afferent kolu n. opticus'tur.
  7. Guillain-Barré sendromu n. opticus'u tutar.
  8. Dolaylı travmada n. opticus en sık orbita içi parçasından hasar görür.

Cevaplar: 1 Schwann → oligodendrosit. 2 doğru. 3 dış → iç (nazal). 4 nazal → temporal. 5 üç → bir (yalnız pia). 6 doğru. 7 tutar → tutmaz. 8 orbita → kanal.

Beşinci maddeyi düzeltirken takılırsanız kılıf bölümüne dönün; yedinci maddede takılırsanız miyelin bölümüne. Bu tip "hangisi doğrudur" sorularının vize ve kurul sınavlarındaki yeri anatomi vize soruları yazısında, TUS hazırlığındaki genel çalışma düzeni TUS anatomi nasıl çalışılır yazısında duruyor.

N. opticus nasıl tekrar edilir?

N. opticus'u tekrar etmenin en hızlı yolu, sinire iki sütundan bakmaktır: bir yanda periferik sinirle karşılaştırma, öbür yanda dört segmentin komşuları. Aşağıdaki dört adım bu iki sütunu boş kâğıtta kurmayı, kör noktayı kendi gözünüzde bulmayı ve bulguları segmentlere bağlamayı içerir.

  1. İki sütun. Boş bir kâğıdın soluna "n. medianus", sağına "n. opticus" yazın ve altı ölçütü ezberden doldurun. Sonra yukarıdaki tabloyla karşılaştırın.
  2. Dikey cetvel. Şemayı kapatıp bir çizgi çekin, dört segmenti işaretleyin; her segmentin yanına uzunluğunu ve iki komşusunu yazın. Kılıfı kesikli çizgiyle kanalın sonuna kadar çizin, kafa içinde bırakın.
  3. Kör noktayı bulun. Bir kâğıda yan yana bir çarpı ve bir nokta çizin, nokta sağda kalsın. Sol gözünüzü kapatıp sağ gözünüzle çarpıya bakın ve kâğıdı yavaşça yaklaştırıp uzaklaştırın. Bir mesafede nokta kaybolur. Kaybolan nokta görme alanınızın temporal yanındadır, çünkü optik disk retinanın nazal yanındadır.
  4. Bulgu kartları. Kartın ön yüzüne bulguyu, arka yüzüne segmenti ve nedeni yazın: "iki gözde şiş disk" arkasında "kılıf, artmış kafa içi basıncı"; "göz hareketiyle ağrı, soluk renkler" arkasında "orbita içi, optik nörit"; "alına darbeden sonra tek gözde görme kaybı" arkasında "kanal içi, sabit kanal". Kartları döndürme düzeni anatomi çalışma kartları yazısında.

Birinci ve ikinci siniri videoda birlikte izlemek isterseniz "Kranyal Sinirler, 1 (Koku yolları) ve 2 (Görme yolları)" dersi TUS İçin Anatomi, Tıp 1-2'ler İçin Nöroanatomi ve Duyu ve DUS İçin Anatomi: Baş-Boyun paketlerinde yer alıyor; üç pakette ayrıca "Göz" dersi de var. Anlatım biçimini önce görmek isteyenler ücretsiz demo paketindeki "Kranyal Sinirler, 3-4-6" dersine bakabilir. İngilizce bir özetle karşılaştırmak için TeachMeAnatomy sinirin seyrini ve görme yolunu, Kenhub segmentleri, zarları ve kanlanmayı özetliyor.

Sık Sorulan Sorular

N. opticus nedir, kaçıncı kranial sinirdir?

N. opticus (optik sinir), retinadaki ganglion hücrelerinin aksonlarından oluşan ve yalnız görme duyusunu taşıyan ikinci kranial sinirdir. Diensefalonun bir uzantısı olarak geliştiği için yapısı merkezi sinir sistemi yoluna benzer: üç beyin zarıyla sarılır, oligodendrositlerle miyelinlenir ve hasar gördüğünde çoğunlukla yenilenmez. Beyin sapında çekirdeği yoktur.

N. opticus nereden çıkar, nereden geçer?

N. opticus göz küresini arkadan, optik diskten terk eder. Orbitada kas konisinin içinde arkaya ilerler, sfenoid kemikteki canalis opticus'tan a. ophthalmica ile birlikte kafa boşluğuna girer ve hipofizin üstünde chiasma opticum'da karşı taraftaki sinirle birleşir. Bu seyir dört segmentte incelenir: göz içi, orbita içi, kanal içi ve kafa içi.

Optik sinir hasarında ne olur?

Optik sinir hasarı aynı taraftaki gözde görme kaybı yapar; tam kesi o gözü kör eder ve o göze tutulan ışıkla iki pupilla da daralmaz. N. opticus merkezi sinir sistemi yolu olduğu için yenilenme gücü çok sınırlıdır ve kayıp çoğunlukla kalıcıdır. Zamanla disk soluklaşır (optik atrofi). Hasarın yeri chiasma'nın önündeyse kayıp yalnız o gözdedir.

İkinci kranial sinir nasıl muayene edilir?

İkinci kranial sinir beş adımda muayene edilir: her gözde ayrı görme keskinliği (Snellen eşeli), renk görme, yüzleştirme yöntemiyle görme alanı, ışık refleksi ve oftalmoskopla optik diske bakış. Işık refleksinde n. opticus afferent, n. oculomotorius efferent koldur. Fundusta papilödem, optik atrofi ve glokom çukurlaşması ayırt edilir.

Yayın tarihi: