Sinir Sistemi Embriyolojisi: Nöral Tüp Kapanır, Şişer, Bükülür, Açılır

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • Sinir Sistemi Embriyolojisi: Nöral Tüp Kapanır, Şişer, Bükülür, Açılır
Sinir Sistemi Embriyolojisi: Nöral Tüp Kapanır, Şişer, Bükülür, Açılır

Kurul sınavında sinir sistemi embriyolojisi çoğu zaman tek satırlık bir soruyla gelir: spinal ganglion hücreleri hangi yapıdan gelişir? Şıklarda alar plak ile nöral krista yan yanadır ve "duyu" kelimesine güvenen öğrenci alar plağı işaretler. Aynı tuzak başka kılıklarda da karşınıza çıkar. Oliva beyin sapının ön yüzündedir ama duyu plağından gelir. Aqueductus orta beynin boşluğudur, üçüncü ventrikül ara beynin. Omurilik yenidoğanda erişkine göre daha aşağıda biter. Bu bilgilerin hepsi tek bir tüpün başına gelen beş olayla açıklanır: tüp kapanır, şişer, bükülür, açılır ve omurgaya göre kısa kalır.

Sinir sistemi embriyolojisi neyi anlatır?

Sinir sistemi embriyolojisi, ektodermin notokord üzerindeki bölümünün üçüncü haftada nöral plağa dönüşmesini, bu plağın dördüncü haftada katlanıp nöral tüp olmasını ve tüpün beyin ile omuriliğe ayrılmasını inceler. Merkezi sinir sistemi tüpün kendisinden, duyu ve otonom ganglionlar ise tüpün kenarından kopan nöral kristadan gelişir.

Nöral tüp, nöral plağın iki kenarının kalkıp orta hatta birleşmesiyle oluşan, duvarından beyin ile omuriliğin, boşluğundan ventriküllerle canalis centralis'in geliştiği içi boş borudur. Süreci başlatan, notokordun ve paraksiyal mezenşimin üstlerindeki ektodermi uyarmasıdır; Shh, BMP ve TGF-β ailesinden sinyaller bu uyarının araçlarıdır. Uyarılan ektoderme artık nöroektoderm denir.

Nöral tüpün ve nöral kristanın türevlerini tek tek germ yaprakları yazısında saydık. Burada türev listesini değil, tüpün kendisinin geçirdiği beş değişikliği izliyoruz:

  1. Kapanır: dördüncü haftada iki ucundaki açıklıklar kapanır.
  2. Şişer: baş ucu önce üç, sonra beş vezikül olur.
  3. Bükülür: beyin üç yerden kıvrılır.
  4. Açılır: duvar duyu ve motor plaklara ayrılır, arka beyinde kitap gibi yana açılır.
  5. Kısa kalır: omurga daha hızlı uzar, omuriliğin ucu yukarıda kalır.

Nöral tüp ne zaman ve nasıl kapanır?

Ankara Üniversitesi'nin histoloji-embriyoloji ders notuna göre nöral plağın ortasındaki oluk üçüncü haftanın sonu ile dördüncü haftanın başında (22-23. günler) belirir ve iki kenardaki katlantılar gelecekteki boyun hizasından başlayarak birleşir. Baş uçtaki rostral nöropor 25. günde, kuyruk uçtaki kaudal nöropor iki gün sonra, 27. günde kapanır.

Sıra şöyledir: üçüncü haftada başta geniş, boyun hizasında dar, terlik biçimli bir nöral plak; ortasında nöral oluk; iki yanında kalkan nöral katlantılar. Katlantılar orta hatta yaklaşıp kaynaşınca tüp oluşur ve kapanma fermuar gibi hem başa hem kuyruğa doğru ilerler. Uçlar kapanana kadar nöral kanal bu iki açıklıktan amniyon sıvısına açıktır. Nöroporların kapandığı günler, tüpün damarlanmaya başladığı döneme denk gelir.

Tüpün hangi bölümünün beyin, hangisinin omurilik olacağı somitlerle belirlenir. Kenhub'ın aktardığına göre dördüncü somit çiftinin kranialindeki bölüm beyni, kaudalindeki bölüm omuriliği yapar.

Katlantıların tepesindeki hücreler tüp yüzey ektoderminden ayrılırken tüpün iki yanına göç eder ve nöral kristayı oluşturur. Spinal ve kranial duyu ganglionlarının hücreleri, sempatik ve parasempatik ganglionlar, Schwann hücreleri, pia mater ile araknoid hücreleri buradan gelir. Girişteki sorunun cevabı da budur: duyu nöronunun gövdesi tüpün içinde değil, nöral kristadan gelen spinal ganglionda durur.

Primer ve sekonder beyin vezikülleri nelerdir?

Dördüncü haftada nöral tüpün baş ucunda üç genişleme belirir: prosencephalon (ön beyin), mesencephalon (orta beyin) ve rhombencephalon (arka beyin). Beşinci haftada ön beyin telencephalon ile diencephalon'a, arka beyin metencephalon ile myelencephalon'a ayrılır. Mesencephalon bölünmez; böylece üç primer vezikül beş sekonder veziküle dönüşür.

Primer vezikül Sekonder vezikül Erişkindeki türevi Boşluğu
Prosencephalon Telencephalon beyin hemisferleri lateral ventriküller
Prosencephalon Diencephalon thalamus, hypothalamus, epifiz, neurohypophysis, retina (optik vezikül) 3. ventrikül
Mesencephalon Mesencephalon pedunculi cerebri, lamina tecti aqueductus mesencephali
Rhombencephalon Metencephalon pons, cerebellum 4. ventrikül
Rhombencephalon Myelencephalon medulla oblongata 4. ventrikül

Tablonun iki tuzağı var. Birincisi mesencephalon'dur: bölünmediği için hem primer hem sekonder sütunda aynı adla durur ve "orta beyin hangi primer vezikülden gelişir?" sorusunun cevabı kendi adıdır. İkincisi cerebellum'dur: beyin sapının arkasında ayrı bir organ gibi durduğu için ayrı bir vezikül sanılır, oysa pons ile birlikte metencephalon'dan gelişir. Mesencephalon ile rhombencephalon'u ayıran derin boğuma isthmus rhombencephali denir.

Ventriküllerin duvarlarını ve kapılarını beyin ventrikülleri yazısında oda oda gezdik. Boşlukların sırası tüpün sırasıdır: lateral ventriküller Monro deliğiyle 3. ventriküle, o da dar aqueductus ile 4. ventriküle açılır, 4. ventrikül omurilikte canalis centralis olarak devam eder.

Hemisferler neden C harfi gibi kıvrılır?

Telencephalon'un iki yan kesesi hızla büyüyerek diencephalon'u, orta beyni ve arka beyni örter. Hemisferin duvarı tabanından hızlı büyüdüğü için hemisfer de içindeki lateral ventrikül de C biçimini alır; hemisferin arka ucu önce aşağı, sonra öne dönerek temporal lobu yapar. Korteks, hemisfer tabanındaki corpus striatum'un dış yüzünü örterek insulayı derinde bırakır. Kortekse gidip gelen lifler capsula interna olarak corpus striatum'u nucleus caudatus ve nucleus lentiformis'e ayırır. Bu yapıların erişkin anatomisi telensefalon yazısında. Diencephalon tabanından inen infundibulum ile ağız tavanından yükselen Rathke cebinin hipofizi birlikte yapması ise germ yaprakları yazısının "melez organlar" tablosunda.

Beyin neden üç yerden bükülür?

Dördüncü haftada baş kıvrımıyla birlikte embriyonun beyni iki yerden öne doğru bükülür: orta beyin hizasında sefalik (mesencephalic) fleksur, arka beyin ile omurilik sınırında servikal fleksur. Bölümler farklı hızda büyüdüğü için metencephalon ile myelencephalon arasında üçüncü bir kıvrım, pontin fleksur, ters yönde oluşur.

Pontin fleksurun sonucu bir sonraki bölümün de anahtarıdır. Kıvrım arka beynin dorsal duvarlarını yana doğru açar ve tavanı inceltir. Dördüncü ventrikülün tabanı (fossa rhomboidea) bu yüzden eşkenar dörtgen biçimindedir; rhombencephalon adı da bu biçimden gelir. İncelen tavanda geriye yalnız ependim tabakası kalır. Ependim ile üstündeki pia mater tela choroidea'yı yapar, tela choroidea ventriküle doğru kıvrılınca plexus choroideus oluşur.

Alar ve bazal plak çekirdeklerin yerini nasıl belirler?

Nöral tüpün yan duvarı manto tabakasında iki kalınlaşma yapar: dorsalde duyu işi gören alar plak, ventralde motor işi gören bazal plak. İkisinin arasındaki boylamasına oluk sulcus limitans'tır. Omurilikte alar plak arka boynuzu, bazal plak ön boynuzu yapar; beyin sapında tüp yana açıldığı için motor çekirdekler içe, duyu çekirdekleri dışa düşer.

Duvarın katmanları erişkin omuriliğin kesitine birebir dönüşür. Kanalı çevreleyen nöroepitel (yalancı çok katlı epitel) nöroblastları üretir; nöroblastların toplandığı manto tabakası gri cevheri, onların uzantılarının oluşturduğu marjinal tabaka beyaz cevheri yapar. Üretim bitince kanalı döşeyen son hücreler ependimdir. Orta hattaki tavan ve taban plakları nöroblast içermez; liflerin bir yandan öbür yana geçtiği köprülerdir. İki plağın arasında küçük bir ara boynuz da belirir; sempatik nöronları taşıyan bu boynuz yalnız torakal ve üst lumbal (L2 ya da L3'e kadar) segmentlerde bulunur. Erişkin omurilikteki karşılığı omurilik yazısında.

Spinal sinirin iki kökü iki ayrı kaynaktan gelir. Ön kök, bazal plaktaki ön boynuz nöronlarının aksonlarıdır. Arka kökte ise duyu nöronunun gövdesi alar plakta değil, nöral kristadan gelen spinal ganglionda durur; alar plak bu lifin bağlandığı ikinci nöronu barındırır.

Beyin sapında pontin fleksurla tüp kitap gibi açılınca alar plak bazal plağın dışına kayar. Omurilikteki arka-ön dizilim burada dış-iç dizilime döner ve her plak kendi içinde kolonlara ayrılır. Orta hattan dışa doğru altı kolon:

  1. Somatik motor: n. oculomotorius, n. trochlearis, n. abducens ve n. hypoglossus çekirdekleri (III, IV, VI, XII); göz ve dil kasları.
  2. Faringeal ark motoru: n. trigeminus'un motor çekirdeği, n. facialis'in motor çekirdeği ve IX ile X'un nucleus ambiguus'u.
  3. Viseral motor: Edinger-Westphal çekirdeği (III), nucleus salivatorius superior (VII) ve inferior (IX), nucleus dorsalis n. vagi (X).
  4. Viseral duyu ve tat: nucleus tractus solitarii (VII, IX, X).
  5. Yüz ve baş derisinin genel duyusu: n. trigeminus'un duyu çekirdekleri.
  6. İşitme ve denge: nuclei cochleares ve nuclei vestibulares (VIII).

İlk üçü bazal, son üçü alar plaktandır ve sulcus limitans üçüncü ile dördüncü kolonun arasından geçer. Bu dizilimin tek cümlelik kuralı şudur: somatik kolonlar uçlarda, viseral kolonlar sulcus limitans'ın iki yanında durur.

Alar ve bazal plak: omurilikte arka-ön, beyin sapında dış-iç dizilim ve altı çekirdek kolonuSolda omurilik kesiti: üst yarıda gri alar plak (duyu, arka boynuz), alt yarıda kırmızı bazal plak (motor, ön boynuz), aralarında kesikli sulcus limitans, üstte tavan plağı, altta taban plağı; altında spinal ganglionun alar plaktan değil nöral kristadan geldiği notu. Ortada pontin fleksurla tüpün yana açıldığını gösteren ok. Sağda beyin sapı tabanında orta hattan dışa altı kolon: somatik motor (III, IV, VI, XII), faringeal ark motoru (V, VII, IX, X), viseral motor (Edinger-Westphal, salivatorii, dorsalis n. vagi), kesikli sulcus limitans, viseral duyu ve tat (nucleus tractus solitarii), yüz ve baş derisi duyusu (n. V duyu çekirdekleri), işitme-denge (VIII). Sulcus limitans'a komşu iki viseral kolon kırmızı çerçeveli. Altta kural: somatik kolonlar uçlarda, viseral kolonlar sulcus limitans'ın iki yanında.Tüp açılınca: omurilikte arka-ön dizilim, beyin sapında dış-iç dizilimOMURİLİK KESİTİtavan plağıtaban plağıALAR PLAKduyu · arka boynuzBAZAL PLAKmotor · ön boynuzsulcus limitansarkada duyu, önde motorspinal ganglion: alar plak değil, nöral kristapontinfleksurtüp yanaaçılırBEYİN SAPI TABANI: orta hattan dışa altı kolonBAZAL PLAK · motor · içteALAR PLAK · duyu · dıştaorta hatSOMATİKMOTORIII · IVVI · XIIgöz ve dilkaslarıFARİNGEALARK MOTORUV · VIIIX · XnucleusambiguusVİSERALMOTOREdinger-Westphalsalivatoriidorsalisn. vagiIII, VII, IX, XVİSERALDUYU + TATnucleustractussolitariiVII · IX · XYÜZ VE BAŞDERİSİn. V duyuçekirdekleriVİŞİTMEDENGEcochlearesvestibularesVIIIsulcus limitansKural: somatik kolonlar uçlarda, viseral kolonlar sulcus limitans'ın iki yanındaEn içteki kolon (III, IV, VI, XII), beyin sapı kural-4'ünde ortada sayılan motor çekirdeklerdirKaynak: Can B., Sinir Sisteminin Gelişimi, Ankara Üniv. Tıp Fak. Histoloji-Embriyoloji ABD ders notu; Kenhub, Development of the central nervous systemsmtanatomi.com

Bu dizilimin erişkindeki izi tanıdıktır. Beyin sapı yazısındaki kural-4'ün ortada saydığı motor çekirdekler (3, 4, 6 ve 12), en içteki somatik motor kolonun bugünkü adresidir. Her kranial sinirin hangi lif tiplerini taşıdığı ise kranial sinirler yazısında; kolonları bildiğinizde o tablo ezber olmaktan çıkar, çünkü bir sinirin lif tipleri hangi kolonlara uğradığının listesidir.

Plak ayrımı orta beyne kadar sürer. Mesencephalon'da alar plak tectum'u, yani colliculi superiores ve inferiores'i, bazal plak n. oculomotorius ile n. trochlearis çekirdeklerini yapar. Kenhub'a göre substantia nigra'nın hangi plaktan geldiği hâlâ tartışmalıdır. Sulcus limitans orta beyin ile ön beyin sınırında sona erer; ön beyin yapılarını alar-bazal ayrımıyla değil, vezikül adıyla öğrenmek yeterlidir.

Konumu ile kökeni çelişen yapılar hangileri?

Bazı nöronlar doğdukları plaktan uzağa göç eder ve soru tam bu farkı yoklar. Yapının bugün nerede durduğu, nereden geldiğini söylemez:

  • Oliva çekirdekleri: medulla oblongata'nın ön yüzündeki kabartıyı yaparlar ama ventrale göç eden alar plak nöroblastlarıdır.
  • Pons çekirdekleri: ponsun ön bölümündedir, kökenleri yine alar plaktır.
  • Cerebellum: metencephalon'un alar plağının dorsal kısmı (rhombic lips) kalınlaşarak yapar; serebellar korteks ile nucleus dentatus, fastigii, globosus ve emboliformis buradan gelir.
  • Nucleus gracilis ve nucleus cuneatus: alar plaktan göç eden nöronlardır.
  • Spinal ganglion: duyu nöronudur ama tüpten değil, nöral kristadan gelir.
  • Mikroglia: merkezi sinir sistemindedir ama nöroektodermden değil, kemik iliği kökenli fagositlerden gelir.

Omurilik neden omurganın sonuna kadar inmez?

Gelişmenin üçüncü ayında omurilik omurga kanalını boydan boya doldurur ve her spinal sinir kendi hizasındaki foramen intervertebrale'den çıkar. Sonra omurga ve dura mater omurilikten hızlı uzar; omuriliğin alt ucu göreli olarak yukarıda kalır. Lomber ve sakral köklerin kanal içinde aşağı doğru uzun yol alması bu farktan doğar.

Ankara ders notunun cetveli dört durak verir: üçüncü ayda omurga boyunca, altı aylık fetusta 1. sakral omur hizası, yenidoğanda 2.-3. lumbal omur, erişkinde 1. lumbal omurun alt kenarı. Dura mater ve araknoid erişkinde S2 hizasında biter. Pia mater'in conus medullaris'ten aşağı uzanan ipliği filum terminale, omuriliğin embriyondaki uç seviyesini işaretler. Kaynaklar arasında yarım omurluk farklar görürsünüz; sınavın sorduğu yön değişmez: yaş ilerledikçe conus yukarıda kalır.

Seviye kaymasının köklere etkisini omurga yazısında, erişkin conus ile dural kese cetvelini omurilik yazısında ayrıntılı anlattık.

Nöral tüp defektleri nelerdir?

Nöral tüp defektleri, nöral tüpün dördüncü haftada kapanmamasından ya da onu örten omur kemeri, kafatası ve zarların gelişim kusurundan doğan doğumsal anomalilerdir. Rostral nöropor kapanmazsa anensefali, kaudal bölümde kapanma bozulursa spina bifida grubu gelişir. Spina bifida, kesede yalnız zar mı, zarla birlikte sinir dokusu mu bulunduğuna göre sınıflanır.

Defekt Kusurlu yapı Kesede ya da açıkta ne var? Sınav ipucu
Spina bifida occulta arcus vertebrae kese yok, üstü deriyle örtülü lumbosakral bölgede kıl tutamı; çoğu zaman belirti vermez
Meningosel arcus vertebrae meninksler ve BOS omurilik yerindedir
Meningomiyelosel arcus vertebrae ve nöral doku meninksler, omurilik ve/veya kökler belirgin nörolojik bozukluk; en sık lumbosakral
Rachischisis (miyeloşizis) nöral kıvrımlar kapanmaz yassı sinir dokusu açıkta spina bifida'nın en ağır biçimi
Anensefali (meroensefali) rostral nöropor beynin büyük bölümü gelişmez 4. haftanın kapanma bozukluğu
Kranial meningosel, meningoensefalosel, meningohidroensefalosel kafatası (krania bifida) sırasıyla zar; zar ve beyin; zar, beyin ve ventrikül genellikle orta hatta, oksipital bölgede

Spina bifida cystica gebelikte maternal serumda ve amniyon sıvısında α-fetoprotein yüksekliğiyle saptanabilir; açık kalan defektten fetal protein amniyon sıvısına geçer. Ankara ders notu nöral tüp defektlerinin çoğunu çok etkenli sayar ve risk etkenlerini şöyle sıralar: annede folik asit eksikliği, gebelikte valproik asit gibi bazı ilaçlar, hipertermi ve yüksek doz A vitamini. Klinik izlem ve önlem kadın doğum alanının konusudur; anatomi sorusu mekanizmayı ve kesenin içeriğini sorar.

Tüp kapandıktan sonra başka hangi arızalar görülür?

Tüp kapansa da sonraki adımlar aksayabilir. Holoprosensefalide ön beyin beşinci-altıncı haftalarda iki hemisfere ayrılamaz; ağır olgularda yüzde de orta hat kusurları eşlik eder. Doğumsal hidrosefalinin sık nedeni dar aqueductus'tur ve tıkanmanın üstündeki ventriküller genişler. Arnold-Chiari malformasyonu beyinciği ilgilendiren en sık doğumsal anomalidir: cerebellum'un bir bölümü foramen magnum'dan aşağı fıtıklaşır. Chiari II tipi meningomiyelosel ve hidrosefaliyle sık birlikte görülür.

Sınav bu konuyu hangi kalıplarla sorar?

Kurul ve TUS sorularında gelişim soruları çoğunlukla yedi kalıptan birine oturur: zaman, vezikül türevi, boşluk, plak, göç eden çekirdek, defekt ve omuriliğin seviyesi. Soru kökü çoğu zaman erişkin bir yapının adıyla başlar ve öğrenciden o yapının hangi vezikülden ya da plaktan geldiğini geriye doğru bulmasını ister.

  1. Zaman: rostral nöropor 25., kaudal nöropor 27. gün; üç vezikül dördüncü, beş vezikül beşinci hafta. Çeldirici: iki nöroporun sırası ters verilir.
  2. Vezikül türevi: "metencephalon'dan gelişen yapılar" sorusunda pons ve cerebellum; medulla oblongata myelencephalon'a, thalamus diencephalon'a aittir.
  3. Boşluk: aqueductus mesencephalon'un, 3. ventrikül diencephalon'un, lateral ventrikül telencephalon'un boşluğudur.
  4. Plak: ön boynuz ve ön kök bazal, arka boynuz alar plaktan; spinal ganglion nöral kristadan. Şıklarda alar plak ile nöral krista yan yana gelir.
  5. Göç eden çekirdek: oliva, pons çekirdekleri ve cerebellum alar plak kökenlidir; "ventralde olduğu için bazal" gerekçesi tuzaktır.
  6. Defekt: anensefali rostral nöropor kusurudur; meningomiyeloselde omurilik keseye girer, meningoselde girmez; spina bifida occulta'da kese yoktur.
  7. Seviye ve miyelin: yenidoğanda conus L2-L3, erişkinde L1 alt kenarı; dural kese S2. Miyelin kılıfı merkezi sinir sisteminde oligodendrosit, periferde nöral krista kökenli Schwann hücresi yapar; motor kökler duyu köklerinden önce miyelinlenir.

Pratik sınavda bu konu genellikle maket ya da şema üzerinden gelir: bir vezikülü gösterip türevini, bir kesitte plağı gösterip boynuzunu sorarlar. Sınav haftasının akışı anatomi vize soruları yazısında, embriyoloji başlıklarını TUS tekrarına nasıl yerleştireceğiniz TUS anatomi nasıl çalışılır yazısında.

Konu tek kâğıtta nasıl tekrar edilir?

Nöral tüpün gelişimini kalıcı hale getirmenin kısa yolu, beş hareketi aynı kâğıda sırayla çizmektir: kapanan tüp, beş balon, üç kıvrım, açılan kesit ve omurga cetveli. Her çizimin altına tek bir sınav cümlesi yazıldığında konu bir sayfaya iner ve kart sistemine kolayca aktarılır.

  1. Tüp: boyun hizasından iki yana kapanan bir boru çizin; uçlara "rostral 25" ve "kaudal 27" yazın, kenardan kopan nöral kristayı noktalarla gösterin.
  2. Balonlar: üç balonu çizip beşe bölün; her balonun içine boşluğunu, dışına erişkin türevini yazın.
  3. Kıvrımlar: iki öne, bir arkaya bakan üç kıvrımı işaretleyin; pontin fleksurun yanına "tavan incelir, taban açılır" notunu düşün.
  4. Kesit: omurilik kesitinde üstte alar, altta bazal plağı çizin; yanına aynı plakları yana açılmış halde, altı kolonuyla tekrar çizin.
  5. Cetvel: dikey bir omurga çizip conus'un dört durağını (üçüncü ay, altıncı ay S1, doğum L2-L3, erişkin L1) işaretleyin.

Kartın ön yüzüne bir yapının adını, arka yüzüne iki satırını yazın: ön yüzde "oliva", arka yüzde "myelencephalon · alar plaktan ventrale göç". Kart sisteminin ritmi anatomi çalışma kartları yazısında.

Kolonların erişkin beyin sapındaki karşılığını videolu izlemek isterseniz Tıp 1-2'ler için Nöroanatomi ve Duyu paketindeki "Kranyal sinirlerin içerdiği fonksiyonel lif tipleri" ve "Beyin Sapı- İç yapısı ve bazı sendromlar" derslerine bakabilirsiniz; "Sinir sistemine giriş ve Genel bilgiler" dersi bu paketle TUS İçin Anatomi paketinde de var. Anlatım tarzını önce görmek isteyenler için ücretsiz demo paketinde "Kranyal Sinirler, 3-4-6" dersi açık. Konunun Türkçe ders notu olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin "Sinir Sisteminin Gelişimi" sunumu, İngilizce kısa özeti olarak Kenhub'ın merkezi sinir sistemi gelişimi sayfası iyi birer başvuru kaynağıdır.

Sık Sorulan Sorular

Primer ve sekonder beyin vezikülleri nelerdir?

Dördüncü haftada nöral tüpün baş ucunda üç primer vezikül oluşur: prosencephalon, mesencephalon ve rhombencephalon. Beşinci haftada prosencephalon telencephalon ile diencephalon'a, rhombencephalon metencephalon ile myelencephalon'a ayrılır; mesencephalon bölünmez. Beş sekonder vezikülden sırasıyla beyin hemisferleri, thalamus ve hypothalamus, orta beyin, pons ile cerebellum ve medulla oblongata gelişir.

Nöral tüp ne zaman kapanır?

Nöral tüp üçüncü haftanın sonu ile dördüncü haftanın başında (22-23. günler) boyun hizasında kapanmaya başlar ve kapanma baş ile kuyruk yönüne ilerler. Ankara Üniversitesi ders notuna göre baş uçtaki rostral nöropor 25. günde, kuyruk uçtaki kaudal nöropor 27. günde kapanır. Rostral nöroporun kapanmaması anensefaliye, kaudal bölümdeki kapanma bozuklukları spina bifida grubuna yol açar.

Alar plak ve bazal plak nedir?

Alar plak ve bazal plak, nöral tüpün yan duvarındaki manto tabakasının iki kalınlaşmasıdır. Dorsaldeki alar plak duyu, ventraldeki bazal plak motor işlevli nöronları içerir ve aralarını sulcus limitans ayırır. Omurilikte alar plak arka boynuzu, bazal plak ön boynuzu yapar; beyin sapında tüp yana açıldığı için motor çekirdekler içte, duyu çekirdekleri dışta kalır.

Nöral tüp defektleri nelerdir?

Nöral tüp defektleri, nöral tüpün dördüncü haftada kapanmamasıyla ya da onu örten omur kemeri, kafatası ve zarların gelişim kusuruyla oluşan doğumsal anomalilerdir. Başlıcaları anensefali, krania bifida (kranial meningosel, meningoensefalosel) ve spina bifida'dır. Spina bifida occulta'da yalnız omur kemerinde deriyle örtülü bir kusur vardır; meningoselde kesede meninksler, meningomiyeloselde meninksle birlikte omurilik ya da kökler bulunur.

Yayın tarihi: