Os frontale'yi alın gibi dik tutmak kolaydır; zor olan, kemiğin öbür yarısını görmektir. Kemik kurulunun pratik sınavında masaya tek başına bırakılan bir alın kemiğinde ok bazen dik duran alnı değil, alnın alt kenarından arkaya uzanan iki ince levhayı gösterir. Bu levhalar hem gözün tavanını hem de beynin ön lobunun zeminini kurar; kemiği yalnız alın olarak tanıyan biri burada duraksar.
Yandan bakınca, yani orbitanın ortasından geçen bir yan kesitte, os frontale bir L harfi çizer. Dik kol squama frontalis'tir ve alnı yapar. Yatık kol pars orbitalis'tir; alt yüzü orbitanın tavanı, üst yüzü fossa cranii anterior'un zeminidir. İki kolun birleştiği köşede margo supraorbitalis uzanır ve köşenin içinde, iki kemik tabakasının arasında sinus frontalis saklanır. Bu yazıda kemiği bu sırayla okuyacağız: önce dik kol, sonra köşe, sonra yatık kol, en son iki orbitanın arasından, önde aşağı uzanan pars nasalis.
Çerçevenin sınırları var. L yalnız orta hattın yanından geçen kesitte görünür; tam orta hatta yatık kol yoktur, iki pars orbitalis arasındaki boşluğu (incisura ethmoidalis) etmoid kemiğin lamina cribrosa'sı doldurur. Köşedeki sinüs de her kafatasında aynı büyüklükte değildir; bir tarafta küçük kalabilir, nadiren hiç gelişmez.
Frontal kemik nedir, kafatasının neresindedir?
Os frontale (frontal kemik, alın kemiği), kafatasının ön-üst bölümünde alnı ve iki orbitanın tavanını kuran, doğumda iki yarım olarak bulunup bebeklikte kaynaşan, tek (çiftsiz) ve yassı bir nörokranium kemiğidir. Dik bölümü alnı, yatık bölümü orbita tavanını ve fossa cranii anterior'un tabanını yapar; içinde sinus frontalis bulunur.
Adı Latince frons, yani "alın" sözcüğünden gelir; "alın kemiği latince" diye aranan karşılık os frontale'dir. TeachMeAnatomy ve Wikipedia'ya göre on iki kemikle eklem yapar. Tek olanlar os sphenoidale ve os ethmoidale; çift olanlar os parietale, os nasale, maxilla, os lacrimale ve os zygomaticum. Sutürlerin çoğu adını bu eşleşmeden alır: os parietale ile sutura coronalis, burun kemikleriyle sutura frontonasalis, elmacık kemiğiyle sutura frontozygomatica, etmoidle sutura frontoethmoidalis, sfenoidle sutura sphenofrontalis. Kafatası anatomisi yazısında 22 kemiği tek tabloda saymıştık; on ikili listenin iki tek üyesini sfenoid kemik ve etmoid kemik yazıları anlatıyor.
Dört nokta adıyla sorulur. Glabella, iki kaş kemeri arasındaki düz çıkıntıdır. Nasion, sutura frontonasalis'in orta noktası, yani alın ile burun kökünün birleştiği yerdir. Bregma, sutura coronalis ile sutura sagittalis'in kesiştiği noktadır ve bebekte ön fontanelin yeridir. Pterion ise os frontale, os parietale, os temporale'nin pars squamosa'sı ve sfenoidin ala major'ünün H biçiminde buluştuğu, iç yüzünden a. meningea media'nın ön dalının geçtiği ince bölgedir.
Bölümleri L harfi üzerinde tek tabloda görmek, yazının geri kalanının haritasıdır:
| Bölüm | L'deki yeri | Neyi kurar? | Sınavın sorduğu iz |
|---|---|---|---|
| Squama frontalis | dik kol | alın; içte fossa cranii anterior'un ön duvarı | tuber frontale, arcus superciliaris, glabella, crista frontalis, foramen caecum |
| Margo supraorbitalis | köşe | orbita girişinin üst kenarı | incisura (foramen) supraorbitalis, processus zygomaticus |
| Sinus frontalis | köşenin içi | iki kemik tabakası arasındaki hava boşluğu | nereye açılır, üç komşusu, gelişim yaşı |
| Pars orbitalis (sağ ve sol) | yatık kol | orbita tavanı ve fossa cranii anterior'un tabanı | fossa glandulae lacrimalis, fovea trochlearis, incisura ethmoidalis |
| Pars nasalis | iki orbitanın arasında, önde aşağı | burun kökü | incisura nasalis, spina nasalis, nasion |
Peki os frontale kaç parçadan oluşur?
Kaynaklar parça sayısında ayrışır, çünkü saydıkları birim farklıdır. Wikipedia kemiği dik (squama) ve yatık (pars orbitalis) iki ana bölüm olarak anlatır ve pars nasalis'i kimi zaman üçüncü bölüm, kimi zaman squama'nın parçası sayar. TeachMeAnatomy sağ ve sol pars orbitalis'i ayrı sayarak dört bölüm verir; Kenhub iki processus zygomaticus'u da listeye ekler. Latince terminolojide üç bölüm adı vardır: squama frontalis, pars orbitalis ve pars nasalis. "Bölümleri nelerdir" sorusuna bu üç ad yeter; sayı soruluyorsa kendi ders kitabınızın sayımını esas alın.
Dik kol: squama frontalis'in iki yüzünde neler var?
Squama frontalis, os frontale'nin en geniş ve dik duran bölümüdür. Dış yüzü alnı, iç yüzü fossa cranii anterior'un ön duvarını yapar. Dış yüzde tuber frontale, arcus superciliaris ve glabella; iç yüzde sulcus sinus sagittalis superioris, crista frontalis ve foramen caecum aranır. Kısaca dış yüz kas ve deri komşuluğunu, iç yüz dura ve ven izlerini taşır.
Alnın iki yanındaki yuvarlak kabarıklıklar tuber frontale'dir. Bunların altında, kaş hizasında yatay uzanan çıkıntılar arcus superciliaris'tir; Wikipedia'ya göre erkeklerde genellikle daha belirgindir ve arkalarında, kemiğin derininde sinus frontalis bulunur. İki kemerin arasında kalan düz alan glabella'dır. Margo supraorbitalis'in dış ucu aşağı-dışa doğru processus zygomaticus olarak uzanır ve os zygomaticum ile sutura frontozygomatica'yı yapar; Kenhub'a göre bu çıkıntının arka kenarı linea temporalis'in başlangıcıdır.
Dış yüz bir kas tuzağı da taşır. Alnı kırıştıran m. frontalis (m. occipitofrontalis'in ön karnı), adına rağmen frontal kemiğe tutunmaz: Wikipedia'ya göre kemik bağlantısı yoktur; lifleri yukarıda galea aponeurotica'ya, aşağıda kaş derisine ve m. orbicularis oculi liflerine karışır. Kaşı aşağı-içe çeken m. corrugator supercilii ise arcus superciliaris'in iç ucundan, kemikten başlar ve kaş derisine yapışır. İkisini de n. facialis'in temporal dalları sinirlendirir; mimik kaslarının bütününü yüz anatomisi yazısında anlatmıştık. Şıklarda "frontal kemiğe tutunmayan kas" sorulursa adına aldanmayın: cevap m. frontalis olabilir.
İç yüzün orta hattında yukarıdan aşağı inen oluk sulcus sinus sagittalis superioris'tir; içinde sinus sagittalis superior yatar. Oluğun iki kenarı aşağıda birleşerek crista frontalis'i yapar ve bu sırt falx cerebri'ye tutunma yeri verir. Crista'nın alt ucunda, etmoid kemikle tamamlanan küçük delik foramen caecum'dur. Wikipedia'ya göre açık olduğunda burun bölgesinden sinus sagittalis superior'a bir emisser ven taşır, ama çoğu zaman kapalıdır ve büyüklüğü kişiden kişiye değişir. Foramen caecum'un hemen arkasında etmoidin crista galli'si yükselir; falx cerebri önde bu iki sırta tutunur. Oluğun iki yanındaki küçük çukurcuklar (foveolae granulares) ise Kenhub'a göre granulationes arachnoideae'nin dura üzerinden kemiğe yaptığı basıyla oluşur. Bu yapıların dura tarafını beyin zarları yazısında anlatmıştık.
Aramalarda sık geçen "frontal kemik büyümesi" çoğu zaman bu iç yüzle ilgilidir. Wikipedia'ya göre hyperostosis frontalis interna, frontal kemiğin iç yüzünün sık görülen, iyi huylu kalınlaşmasıdır; çoğunlukla menopoz sonrası kadınlarda, başka bir nedenle çekilen grafide ya da BT'de rastlantısal olarak saptanır ve genellikle belirti vermez. Anatomi açısından akılda kalması gereken, kalınlaşmanın dış yüzde değil iç yüzde olmasıdır.
Köşe: margo supraorbitalis ve sinus frontalis
Margo supraorbitalis, squama frontalis ile pars orbitalis'in birleştiği ve orbita girişinin üst kenarını yapan kemik kenardır; L harfinin köşesi burasıdır. Kenarın iç bölümünde incisura ya da foramen supraorbitale açılır. Köşenin içinde, dış ve iç kemik tabakası arasında, paranazal sinüslerin en üsttekisi olan sinus frontalis yer alır.
Wikipedia'ya göre incisura supraorbitalis kaşın hemen altında, kenarın keskin dış üçte ikisi ile yuvarlak iç üçte biri arasındadır; çentiğin altı kemikle kapanmışsa adı foramen supraorbitale olur. Buradan n. supraorbitalis ile a. ve v. supraorbitalis geçer. N. supraorbitalis, n. ophthalmicus'un (V1) dalı olan n. frontalis'in iki uç dalından biridir; alnın derisini saçlı deride tepeye kadar, üst göz kapağını ve sinus frontalis'in mukozasını sinirlendirir. Daha küçük uç dal n. supratrochlearis orbitayı bunun iç yanından, orta hatta daha yakın bir çentik ya da delikten terk eder ve alnın iç-alt bölümü ile üst göz kapağının derisini alır. V1'in bütün dallarını n. trigeminus yazısında anlatmıştık.
Sinus frontalis, frontal kemiğin dış ve iç tabulası arasında, arcus superciliaris'in arkasında yer alır. Wikipedia'ya göre yukarıda squama'ya, arkada pars orbitalis'e doğru uzanır ve orbita tavanının iç bölümünü işgal eder. Bu tarif L çerçevesine birebir oturur: sinüs köşenin içindedir ve iki kola da taşar. Sağ ve sol sinüsü ayıran septum sık sık orta hattan bir yana kayar; bu yüzden iki sinüs nadiren simetriktir ve boyutları kişiden kişiye çok değişir.
Drenaj sınavın değişmez sorusudur. Her sinüs iç-alt köşesinden ductus frontonasalis'e boşalır; kanal ön etmoid hücrelerin arasından geçerek meatus nasi medius'taki hiatus semilunaris'e açılır. Burun anatomisi yazısında bu kavşağa açılan boşlukları anlatmıştık; sinus frontalis kavşağın en önüne gelir.
Gelişim de sorulur. Sinus frontalis, paranazal sinüsler içinde doğumda bulunmayan tek sinüstür. İkinci yaşta diploe içinde bir oyuk olarak belirmeye başlar, 6-8 yaşlarında genellikle işlevsel hale gelir ve en büyük boyutuna ergenlikten sonra ulaşır. Kenhub'a göre gelişim etmoid hava hücrelerinin yukarı doğru göçüyle başlar ve iki taraf birbirinden bağımsız geliştiği için biri baskın, öbürü küçük kalabilir. Mukozanın duyusunu n. supraorbitalis, kanını a. supraorbitalis ile a. ethmoidalis anterior verir; venleri v. ophthalmica superior'a dökülür.
Sinüsün üç duvarı neden önemli?
Sinus frontalis'in üç duvarı üç ayrı komşuya bakar ve bu konudaki klinik soruların hepsi bu üç komşudan çıkar. Ön duvar alının kemik zarına ve derisine, arka duvar fossa cranii anterior'a ve frontal loba, taban ise orbitanın tavanına bakar.
- Ön duvar → alın: Pott'un kabarık tümörü (Pott's puffy tumor), frontal kemiğin osteomiyelitine eşlik eden kemik zarı altı apsedir. Wikipedia'ya göre çoğunlukla frontal sinüzitin ya da travmanın komplikasyonudur, ilk kez 1760'ta Percivall Pott tanımlamıştır ve en sık ergenlerde görülür. Ad bir tümörü değil, alındaki şişliği anlatır. Travmada ön duvar kırığının tipik bulgusu alındaki çöküntüdür.
- Arka duvar → kafa içi: Tedavi edilmeyen frontal sinüzit epidural ya da subdural apseye ve menenjite yol açabilir. Arka duvar kırığında burundan gelen berrak sıvı, duranın yırtıldığını ve beyin omurilik sıvısının sızdığını düşündürür.
- Taban → orbita: Aynı enfeksiyon aşağı doğru ilerlerse orbita selülitine yol açabilir.
Aşağıdaki şema L harfini orbitanın ortasından geçen yan kesitte, ön taraf solda olacak biçimde gösterir:
Yatık kol: pars orbitalis'te hangi izler aranır?
Pars orbitalis, margo supraorbitalis'ten arkaya uzanan üçgen biçimli iki levhadır. Kenhub'a göre alt yüzleri orbitanın tavanının, üst yüzleri fossa cranii anterior'un tabanının büyük bölümünü kurar. İki levhanın arasındaki boşluk incisura ethmoidalis'tir. Alt yüzde iki çukur, üst yüzde beyin izleri, kenarlarda iki küçük kanal aranır.
Alt yüzün ön-dış köşesinde fossa glandulae lacrimalis bulunur; gözyaşı bezi bu çukura oturur. Ön-iç köşede fovea trochlearis vardır ve TeachMeAnatomy'ye göre burada m. obliquus superior'un kıkırdak makarası (trochlea) tutunur. Kasın tendonu bu makaradan dönerek göz küresine yönelir; makaranın adı kası sinirlendiren n. trochlearis'e de geçmiştir. Gözyaşı bezinin parasempatik yolunu göz anatomisi yazısında, kasın felcini n. trochlearis yazısında anlatmıştık. Buradaki tuzak yön karışıklığıdır: bez dışta, makara içtedir.
Üst yüz beyne bakar. Frontal lobun girus ve sulcus'ları bu yüzde hafif kabartılar ve çukurlar bırakır; fossa cranii anterior'un pürüzlü görünmesi bundandır. Wikipedia'ya göre levhaların arka kenarı sfenoidin ala minor'u ile eklem yapar; fossa cranii anterior'un arka sınırını bu küçük kanatlar çizer.
İki levhanın arasındaki incisura ethmoidalis, etmoid kemiğin lamina cribrosa'sının oturduğu yerdir. Çentiğin kenarları etmoid hava hücrelerinin üstünü örter. Etmoid kemik yazısında anlattığımız gibi, bu kenar boyunca uzanan sutura frontoethmoidalis üzerinde ya da hemen üstünde foramen ethmoidale anterius ve posterius açılır. Anterius'tan a. ve n. ethmoidalis anterior, posterius'tan a., v. ve n. ethmoidalis posterior geçer. "Bu delikler hangi kemikte?" sorusunun dürüst cevabı "iki kemiğin sınırında"dır.
Pars nasalis: iki orbitanın arasından inen uç
Pars nasalis, os frontale'nin iki margo supraorbitalis arasından aşağı uzanan küçük orta hat bölümüdür ve burun kökünü kurar. Dişli kenarı incisura nasalis, os nasale ve maxilla'nın processus frontalis'i ile eklem yapar. Ortasından aşağı uzanan spina nasalis ise Kenhub'a göre burun köprüsüne destek verir.
Spina nasalis küçük ama sınavda yeri vardır: burun anatomisi yazısında septum nasi'ye katılan kemikleri sayarken üstte os nasale ile birlikte os frontale'nin spina nasalis'ini de anmıştık. Wikipedia'ya göre incisura nasalis aşağıda burun kemikleriyle, yanda os lacrimale ve maxilla ile eklem yapar. Sutura frontonasalis'in orta noktası nasion'dur; alnın burun köküne döndüğü çukurluk kendi yüzünüzde de kolayca bulunur.
Frontal kemik nasıl gelişir, bebeklerde ne zaman kapanır?
Os frontale zar içi (intramembranöz) kemikleşmeyle gelişir. Wikipedia'ya göre iki primer kemikleşme merkezi fetal ikinci ayın sonuna doğru, her iki margo supraorbitalis'in üstünde belirir; bu yüzden doğumda kemik iki yarımdır. İki yarımı ayıran sutura metopica bebeklikte kapanır; frontal kemik ile iki os parietale arasındaki ön fontanel ise genellikle daha geç kapanır.
"Bebeklerde frontal kemik ne zaman kapanır" sorusu bu iki farklı kapanmadan birini kastedebilir:
- Sutura metopica (sutura frontalis): İki frontal yarımı orta hatta ayıran sütürdür. Kapanma yaşında kaynaklar ayrışır: Wikipedia'nın sutura metopica maddesi 3-9 ay, Kenhub iki yaş verir; Gray's'in eski baskısına dayanan Wikipedia "Frontal bone" metni ise alt ucu hariç sekiz yaş civarı der. Sınav için güvenli ifade şudur: sutura metopica bebeklikte kapanır ve erişkinde normalde görülmez.
- Fonticulus anterior (ön fontanel, bıngıldak): İki frontal yarım ile iki os parietale arasındaki baklava biçimli zar alanıdır. Wikipedia'ya göre genellikle 12-18 ay arasında kapanır ve kapanan son fontaneldir; yeri erişkinde bregma olarak kalır.
Sutura metopica bazı erişkinlerde kısmen ya da tamamen açık kalır; buna metopizm denir. Wikipedia kadınlarda yaklaşık %4, erkeklerde %2 oran verir. Klinik önemi yoktur, ama grafide kırık hattıyla karıştırılabilir. Tersine, iki yarım zamanından önce kaynaşırsa alın öne doğru sivrilir ve üçgen bir biçim alır; buna trigonosefali denir. Sütürlerin erken kapanmasının kafa biçimine etkisini kafatası anatomisi yazısında genel kural olarak anlatmıştık.
Zar içi kemikleşmenin mantığını kemik tipleri yazısında bulabilirsiniz. Wikipedia'ya göre os frontale'nin nöral krista kökenli olduğu varsayılır; nöral kristanın öbür türevleri germ yaprakları yazısında. Sinus frontalis de bu takvimin parçasıdır: doğumda yoktur, ikinci yaşta belirmeye başlar.
Sınavda frontal kemik nasıl sorulur?
Os frontale sınavda beş kalıpla gelir: eklem yaptığı kemikler, margo supraorbitalis ile orbita tavanındaki deliklerden geçen yapılar, sinus frontalis'in nereye açıldığı, kemiğe tutunan ya da tutunmayan kas ve gelişim takvimi. Beşinin ortak becerisi, sorulan izi L harfinin doğru noktasına yerleştirmek ve tek kemikte mi iki kemiğin sınırında mı olduğunu bilmektir.
- Eklem: On iki kemik; tek olanlar yalnız sfenoid ve etmoid. Os temporale normalde listede yoktur, çünkü pterion'da ikisinin arasına sfenoidin ala major'ü girer.
- Delik: Foramen supraorbitale'den n. supraorbitalis (V1), foramen caecum'dan açıksa emisser ven geçer; foramina ethmoidalia iki kemiğin sınırındadır.
- Drenaj: Ductus frontonasalis, hiatus semilunaris, meatus nasi medius.
- Kas: M. frontalis kemiğe tutunmaz; m. obliquus superior'un makarası fovea trochlearis'tedir.
- Gelişim: Sinus frontalis doğumda bulunmayan tek paranazal sinüstür; sutura metopica ile ön fontanel ayrı şeylerdir.
İpucundan ize provası. Aşağıdaki sekiz ipucunun her biri os frontale üzerindeki bir izi tarif ediyor. İzin adını ve L harfindeki yerini (dik kol, köşe, yatık kol, burun ucu) yazın.
- Gözyaşı bezinin oturduğu çukur.
- Falx cerebri'nin tutunduğu orta hat sırtı.
- Açıksa burun bölgesinden gelen bir emisser veni sinus sagittalis superior'a taşıyan delik.
- Alnın ve saçlı derinin duyusunu taşıyan sinirin orbitadan çıktığı çentik.
- Etmoidin lamina cribrosa'sının oturduğu boşluk.
- M. obliquus superior'un makarasının tutunduğu çukurcuk.
- Kaş kemerlerinin arkasında, iki kemik tabakası arasında kalan boşluk.
- Os nasale ile eklem yapan dişli kenar.
Cevap anahtarı: 1 fossa glandulae lacrimalis, yatık kol (ön-dış) · 2 crista frontalis, dik kolun iç yüzü · 3 foramen caecum, crista'nın alt ucu (etmoidle tamamlanır) · 4 incisura (foramen) supraorbitalis, köşe · 5 incisura ethmoidalis, iki yatık kolun arası · 6 fovea trochlearis, yatık kol (ön-iç) · 7 sinus frontalis, köşenin içi · 8 incisura nasalis, burun ucu.
Üçüncü maddede duraksadıysanız haklısınız: foramen caecum frontal kemiğin crista'sının ucundaki çentikten doğar ama onu etmoid tamamlar, yani o da iki kemiğin sınırındadır. Soru tiplerinin genel mantığını anatomi vize soruları yazısında, TUS'a dönük çalışma düzenini TUS anatomi nasıl çalışılır yazısında bulabilirsiniz.
Frontal kemik nasıl tekrar edilir?
Os frontale en verimli dört adımda tekrar edilir: kendi alnınızdaki işaretleri bulmak, kuru kafatasında kemiği L olarak görmek, yan kesit şemasını boş kâğıda çizmek ve ters kartlarla iz ile işlevi eşleştirmek. Her adım L harfinin başka bir yüzünü çalıştırır; sıra önemli değil, düzenli dönüş önemlidir.
- Kendi alnınızda: Aynada tuber frontale'leri, kaş hizasında arcus superciliaris'i ve aradaki glabella'yı bulun. Parmak ucunuzu kaşın altından orbita kenarı boyunca kaydırın: bu kenar margo supraorbitalis'tir; iç üçte biri ile dış üçte ikisinin birleştiği yerde incisura supraorbitalis'i arayın. Dış uçta kenarın aşağı kıvrıldığı yer processus zygomaticus ile sutura frontozygomatica'dır.
- Kuru kafatasında: Kalvaryumu kesilmiş bir kafatasına içten bakın: fossa cranii anterior'un zemini pars orbitalis'tir, ortadaki delikli levha etmoide, arka sınırdaki küçük kanatlar sfenoide aittir. Ardından orbitaya önden bakıp tavanı bulun. Aynı kemik levhanın iki yüzünü görmüş olursunuz; yatık kolu elle yakalamanın en kısa yolu budur.
- Boş kâğıtta: Yukarıdaki yan kesit şemasını ezbere çizin: önce L, sonra köşedeki sinüs, sonra kolun üstüne "kafa boşluğu", altına "orbita". Sinüsün üç duvarına üç komşuyu yazamıyorsanız o bölümü yeniden okuyun.
- Ters kartlarda: Kartın önüne izi değil işlevi yazın: "falx cerebri'nin tutunduğu yer", "sinus frontalis'in açıldığı meatus", "frontal kemiğe tutunmayan alın kası". Arkaya izin adı ve L harfindeki yeri gelir. Kart düzenini anatomi çalışma kartları yazısında anlatmıştık.
Konuyu videoyla da tekrar etmek isterseniz "Kranium, Frontal ve Parietal" dersi TUS İçin Anatomi, DUS İçin Anatomi: Baş-Boyun, Tıp 1-2 Giriş: Kemikler ve Eklemler ve FZT 1-2 Kemik-Eklem-Kas paketlerinde yer alıyor; aynı paketlerdeki "Kranyumun süturları, Orbita ve Burun boşluğu" dersi frontal kemiği sütürleri ve orbita tavanıyla birlikte gösterir. TUS ve DUS paketlerinde sinus frontalis'in drenajı "Burun boşluğu ve Paranazal sinuslar" dersinde ayrıca işlenir. Paket almadan anlatım tarzını görmek için ücretsiz demo paketindeki "Sfenoid" dersi iyi bir başlangıçtır: pars orbitalis'in arka komşusu ala minor'u anlatır. İngilizce kaynakla karşılaştırmak isteyenler için TeachMeAnatomy'nin frontal kemik sayfası ve Kenhub'ın frontal kemik sayfası bölümleri resimli gösterir.
Sık Sorulan Sorular
Frontal kemik nerededir, neresidir?
Frontal kemik (os frontale, alın kemiği) kafatasının ön-üst bölümünde, alnın derisinin hemen altında yer alır. Dik bölümü alnı, alt kenarından arkaya uzanan yatık levhaları iki orbitanın tavanını ve ön kafa çukurunun (fossa cranii anterior) tabanını yapar. Kaş kemerleri ve iki kaş arasındaki glabella bu kemiğin dış yüzündedir.
Os frontale bölümleri nelerdir?
Os frontale'nin üç bölümü vardır: alnı yapan dik squama frontalis, orbita tavanını ve fossa cranii anterior'un tabanını yapan yatık pars orbitalis (sağ ve sol) ve iki orbita arasından aşağı uzanan pars nasalis. Bazı kaynaklar iki pars orbitalis'i ayrı sayarak dört, processus zygomaticus'ları da ekleyerek daha fazla bölüm verir.
Frontal kemik hangi kemiklerle eklem yapar?
Os frontale on iki kemikle eklem yapar. Tek olanlar os sphenoidale ve os ethmoidale; çift olanlar os parietale (sutura coronalis), os nasale (sutura frontonasalis), maxilla, os lacrimale ve os zygomaticum (sutura frontozygomatica). Os temporale ile normalde eklem yapmaz; pterion'da ikisinin arasına sfenoidin ala major'ü girer.
Sinus frontalis nereye açılır?
Sinus frontalis, iç-alt köşesinden çıkan ductus frontonasalis aracılığıyla burun boşluğunun yan duvarındaki meatus nasi medius'a, hiatus semilunaris'e açılır. Ön etmoid hücreler ve sinus maxillaris de aynı meatus'a açılır; arka etmoid hücreler meatus nasi superior'a, sinus sphenoidalis recessus sphenoethmoidalis'e boşalır.