Vena Cava Anatomisi Nasıl Çalışılır? Soldan Dönen Kanın Uzun Yolu

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • Vena Cava Anatomisi Nasıl Çalışılır? Soldan Dönen Kanın Uzun Yolu
Vena Cava Anatomisi Nasıl Çalışılır? Soldan Dönen Kanın Uzun Yolu

Atlasın venler levhasında kalbe iki kalın damar girer ve ikisi de sağdan girer. Bu bakışta yanlış yok, eksik var: soldan dönen kan o iki damara ulaşmak için her katta fazladan yol yürür. Boyunda v. brachiocephalica sinistra sağdakinin iki katından uzundur ve arcus aortae'nin üstünden karşıya geçer; göğüste alt sol interkostal venler omur gövdelerinin önünden sağa çaprazlar; karında v. renalis sinistra sağdakinin üç katı uzunluktadır ve aortun önünden geçer; sol gonadın veni sağdakinin açıldığı yere açılmaz. Vena cava'yı iki damar olarak ezberleyen öğrenci bu dört asimetriyi dört ayrı istisna gibi öğrenir; oysa hepsinin tek bir nedeni vardır ve o neden embriyolojidir.

Bu yazı vena cava sistemini dört asimetri ve bir kök neden üzerinden kurar. Her bölümde önce yapı, sonra o yapının sağ-sol farkı, sonra sınavın o farkı nasıl sorduğu gelir. Aortu aort yazısında "dört bölüm, üç dal kuralı" ile kurmuştuk; vena cava için kural şudur: kapılar sağda, yollar solda uzun.

Vena cava, vücuttan dönen venöz kanı kalbin sağ atriumuna taşıyan iki büyük toplardamarın ortak adıdır: vena cava superior baş, boyun, üst ekstremite ve göğüs duvarının kanını, vena cava inferior diyaframın altında kalan her şeyin kanını getirir. İkisi de sağ atriuma açılır; v. cava superior'un ağzında kapak yoktur, v. cava inferior'un ağzında ise erişkinde işlevsiz, fetüste kanı foramen ovale'ye yönlendiren güdük bir kapak (valvula venae cavae inferioris, Eustachi kapağı) bulunur.

Vena cava superior nasıl oluşur ve nereye açılır?

Vena cava superior, sağ ve sol v. brachiocephalica'nın birinci sağ kıkırdak kostanın alt kenarı arkasında birleşmesiyle oluşur, yaklaşık 7 cm boyunca manubrium'un sağ kenarı arkasında dik iner ve üçüncü sağ kıkırdak kosta hizasında sağ atriumun üst-arka bölümüne açılır. Yolunun alt yarısı perikard içindedir; perikardı ikinci kıkırdak kosta hizasında deler ve tam o noktada tek büyük dalını, v. azygos'u alır.

Birinci asimetri damar daha oluşmadan başlar. Her iki v. brachiocephalica, v. jugularis interna ile v. subclavia'nın art. sternoclavicularis'in arkasında birleştiği venöz açıda doğar; boyun yazısında anlattığımız ductus thoracicus sol açıya, ductus lymphaticus dexter sağ açıya açılır. Sağ v. brachiocephalica yaklaşık 2,5 cm'lik dik bir damardır; sol olan yaklaşık 6 cm'dir, manubrium'un arkasında, arcus aortae'nin üstünde ve arkusun üç dalının (truncus brachiocephalicus, a. carotis communis sinistra, a. subclavia sinistra) önünde sağa doğru çaprazlayarak sağdakine ulaşır. Çocukta bu ven incisura jugularis'in üstüne çıkabilir; boyun orta hattında yapılan girişimlerde bu yüzden anılır.

İki venin dalları da bu asimetriyi izler. Her ikisi v. vertebralis, v. thoracica interna ve vv. thyroideae inferiores'i alır; sol v. brachiocephalica ayrıca v. intercostalis superior sinistra'yı (ikinci, üçüncü ve çoğu kez dördüncü sol posterior interkostal venlerin ortak gövdesi), vv. thymicae ve vv. pericardiacae'yi toplar. Birinci posterior interkostal ven her iki tarafta azygos sistemine değil, v. brachiocephalica'ya ya da v. vertebralis'e açılır. V. cava superior'un kendi dalları ise azdır: v. azygos ile küçük perikardiyal ve mediastinal venler.

Komşuluklar sınavın sevdiği ikinci alandır. V. cava superior'un sağ yanında n. phrenicus dexter ve sağ mediastinal plevra, sol yanında aorta ascendens ile truncus brachiocephalicus, arkasında sağ akciğer kökü, önünde timus kalıntısı, arka-iç yanında trakea bulunur. Damar ince duvarlı, düşük basınçlı ve etrafı sert yapılarla çevrilidir; mediastinal bir kitle ya da kateter trombüsü lümeni daralttığında yüz, boyun ve üst ekstremitede şişme ortaya çıkar ve kan azygos sistemi ile göğüs duvarının venleri üzerinden v. cava inferior'a yönelir. Vena cava superior sendromu denen bu tablonun anatomisi bir sonraki başlıkta kurulan köprülerdir.

Azygos sistemi nasıl düzenlenir?

Azygos sistemi, omurganın iki yanında dikey uzanan ve göğüs duvarının venöz kanını v. cava superior'a taşıyan üç venden oluşur: sağda v. azygos, solda v. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria. Soldaki iki ven kanlarını kendi başlarına kalbe götüremez; omur gövdelerinin önünden sağa çaprazlayıp v. azygos'a boşalırlar. Aynı sistem iki vena cava arasındaki en önemli köprüdür.

V. azygos genellikle T12 düzeyinde v. lumbalis ascendens dextra ile v. subcostalis dextra'nın birleşmesinden doğar, diyaframın sağ crus'unun arkasından toraksa girer ve T12'den T5'e kadar omur gövdelerinin sağ ön yüzünde, aorta thoracica ile ductus thoracicus'un sağında yükselir. T4 düzeyinde sağ akciğer kökünün üstünden arkadan öne bir kavis (arcus venae azygos) yapar ve v. cava superior'a açılır. Toraks yazısındaki "dört yolcu"dan biri budur; özofagus yazısında cerrahın torasik özofagusa sağdan yaklaşırken bu arkı neden bağladığı anlatılmıştı. Arkus yüzde bir-iki kişide dışa kaymış olur ve sağ üst lobun bir parçasını plevra kıvrımıyla ayırır; akciğer grafisinde görülen azygos lobu budur.

Dallar iki tarafa göre paylaşılır. Sağ tarafta ikinci, üçüncü ve dördüncü posterior interkostal venler önce v. intercostalis superior dextra'da birleşip arkusa açılır; beşinciden on birinciye kadar olanlar ve v. subcostalis doğrudan v. azygos'a gelir. Sol tarafta ikinci, üçüncü ve çoğu kez dördüncü venler v. intercostalis superior sinistra olarak arcus aortae'nin sol yüzünü çaprazlayıp v. brachiocephalica sinistra'ya açılır; dördüncü ya da beşinciden sekizinciye kadar olanlar v. hemiazygos accessoria'da, dokuzuncudan on birinciye kadar olanlar ve sol v. subcostalis v. hemiazygos'ta toplanır. V. hemiazygos sol v. lumbalis ascendens'ten ya da sol v. renalis'ten başlar, sol crus'tan geçer ve T8-T9 düzeyinde aortun, özofagusun ve ductus thoracicus'un arkasından sağa çaprazlayıp v. azygos'a açılır; v. hemiazygos accessoria aynı çaprazı T7-T8 düzeyinde yapar, kimi kişide önce v. hemiazygos'la birleşir. V. azygos ayrıca özofagus, mediastinum, perikard ve sağ bronşun venlerini alır; sol bronşiyal venler bazen v. hemiazygos accessoria'ya açılır. İkinci asimetri budur: solun alt interkostal venleri kalbe ulaşmak için omurgayı çaprazlamak zorundadır, üsttekiler v. brachiocephalica sinistra'ya gider; sağdakilerin hiçbiri çaprazlamaz.

Vena cava inferior nerede başlar, nereden geçer?

Vena cava inferior, sağ ve sol v. iliaca communis'in beşinci lumbal vertebra gövdesinin önünde, aort bifurkasyonunun biraz altında ve sağında birleşmesiyle oluşur; omurganın sağ ön yüzünde aortun sağında yükselir, karaciğerin arka yüzündeki oluğa gömülür, diyaframın centrum tendineum'undaki foramen venae cavae'den T8 düzeyinde geçer ve sağ atriumun alt-arka bölümüne açılır. Vücudun en geniş venidir.

Üçüncü asimetri iki büyük damarın yan yana durmasındadır: karında aort solda, v. cava inferior sağda. Aort diyaframı T12'de, crus'ların arkasındaki hiatus aorticus'tan geçer; v. cava inferior T8'de, tendonun içindeki delikten geçer ve delik inspirasyonda tendon gerilince genişler, kanın kalbe dönüşü kolaylaşır. Delikten n. phrenicus dexter'in dalları da geçer. Radyolog ve embriyolog damarı aşağıdan yukarıya dört segmente böler: infrarenal, renal, suprarenal ve hepatik segment; varyasyonlar bu dörtlü üzerinden okunur, bu yüzden adları yazının sonunda yeniden gelecek.

Komşulukları aşağıdan yukarıya sayın. Önünde a. iliaca communis dextra, mesenterium kökü ve a. testicularis ya da a. ovarica dextra, duodenum'un pars horizontalis'i, pankreas başı ve karın yazısında anlattığımız foramen epiploicum (bursa omentalis'in giriş kapısının arka duvarı bu vendir), en yukarıda karaciğerin area nuda'sı bulunur. Arkasında m. psoas major'un iç kenarı, sağ crus, lumbal arterler, sağ truncus sympathicus ve sağ a. renalis vardır; sağ gl. suprarenalis damarın sağ arka yanına yaslanır. Maket üzerinde aortu ve v. cava inferior'u ayırt etmek pratik sınavda sık istenen bir ayrımdır: ince duvarlı, geniş, sağdaki damar vendir.

Vena cava inferior'a hangi venler açılır?

Vena cava inferior'a aşağıdan yukarıya v. iliaca communis'ler (L5), vv. lumbales (L1-L5), sağ v. testicularis ya da v. ovarica (L2), vv. renales (L1), sağ v. suprarenalis (L1), vv. phrenicae inferiores (T8) ve vv. hepaticae (T8) açılır. Listenin kuralı dördüncü asimetridir: sağ tarafın organ venleri doğrudan v. cava inferior'a, sol tarafın gonad ve suprarenal venleri önce v. renalis sinistra'ya açılır.

Lumbal venlerden üçüncü ve dördüncü çift genellikle doğrudan damarın arka yüzüne gelir; birinci ve ikinci çift çoğu kez omur gövdelerinin yanında dikey uzanan v. lumbalis ascendens'e açılır. Bu dikey ven yukarıda v. subcostalis ile birleşip sağda v. azygos'u, solda v. hemiazygos'u başlatır ve plexus venosus vertebralis ile bağlantılıdır; v. cava inferior'un en önemli yedek yolu buradan geçer. Renal venler L1'de, hemen hemen dik açıyla girer: sağ v. renalis yaklaşık 2,5 cm'dir, sol v. renalis yaklaşık 7,5 cm'dir ve aortun önünden, a. mesenterica superior'un altından geçerek damara ulaşır. Böbrek yazısında anlattığımız fındıkkıran mekanizması bu kıskaçtır. Sol v. suprarenalis ve sol v. testicularis ya da v. ovarica sol renal vene, çoğu kez dik açıyla açılır; sağdakiler v. cava inferior'a dar açıyla girer. Sol varikoselin anatomik gerekçesi erkek genital sistem yazısında bu açı ve uzunluk farkıyla kurulmuştu. Sol v. phrenica inferior da sıklıkla iki dala ayrılır; dallardan biri sol suprarenal ya da sol renal vene, öbürü doğrudan v. cava inferior'a gider. Hepatik venler karaciğerin arka yüzünde diyaframın hemen altında, çoğu kez üç ana gövde hâlinde damara girer; karaciğerin segment anatomisini bu venler çizer ve tıkanmaları Budd-Chiari tablosunun anatomisidir.

Seviyeleri tek tabloda toplayalım; sınavın "hangi düzeyde" sorusu bu tablodan çıkar.

Yapı ya da olay Düzey Not
V. brachiocephalica'ların oluşumu art. sternoclavicularis arkası venöz açı; solda ductus thoracicus, sağda ductus lymphaticus dexter açılır
V. cava superior'un oluşumu 1. sağ kıkırdak kostanın alt kenarı arkası v. brachiocephalica sinistra arkusun üç dalının önünden gelir
V. azygos'un girişi ve perikard delişi 2. sağ kıkırdak kosta / T4 arkus sağ akciğer kökünün üstünden geçer
Sağ atriuma açılış 3. sağ kıkırdak kosta kapak yok
V. hemiazygos accessoria'nın çaprazı T7-T8 4. ya da 5.-8. sol posterior interkostal venler
V. hemiazygos'un çaprazı T8-T9 aort, özofagus ve ductus thoracicus'un arkasından
V. azygos'un oluşumu T12 v. lumbalis ascendens dextra + v. subcostalis dextra; sağ crus arkası
V. cava inferior'un diyaframı geçişi T8 centrum tendineum; n. phrenicus dexter'in dalları eşlik eder
Vv. hepaticae ve vv. phrenicae inferiores T8 hepatik segment
V. suprarenalis dextra ve vv. renales L1 sol renal ven aortun önünden, a. mesenterica superior'un altından
V. testicularis / v. ovarica dextra L2 soldaki v. renalis sinistra'ya
Vv. lumbales L1-L5 3. ve 4. çift doğrudan, 1. ve 2. çift çoğu kez v. lumbalis ascendens'e
V. cava inferior'un oluşumu L5 aort bifurkasyonunun (L4) altında ve sağında
Vena cava sisteminin şeması: dört sağ-sol asimetrisi Vena cava sistemi: kapılar sağda, yollar solda uzun Önden bakış: hastanın sağı şemanın solunda SAĞ SOL diyafram T8 aorta v. brachiocephalica dextra ~2,5 cm v. brachiocephalica sinistra ~6 cm 1 v. cava superior sağ atrium v. azygos T4'te arkus v. hemiazygos T8-T9'da sağa çaprazlar 2 v. cava inferior aortun sağında, T8'de tendon içinden 3 v. renalis dextra 2,5 cm v. renalis sinistra 7,5 cm, aortun önünden L1 sağ gonad veni → v. cava inferior (L2) sol gonad veni → v. renalis sinistra sol v. suprarenalis sağ v. suprarenalis 4 L5 vv. iliacae communes Dört asimetri 1 · Sol brachiocephalica uzun, arkusun dallarının önünden geçer 2 · Alt sol interkostal venler sağa çaprazlayıp azygos'a boşalır 3 · Aort solda, v. cava inferior sağda 4 · Sol gonad ve suprarenal → renal ven Kök neden: embriyoda sağ taraf gövdeleri kalır, soldakilerin çoğu geriler; soldan sağa anastomozlar kalıcı olur. Kaynak: Ankara Üniv. Tıp Fak. Anatomi AD açık ders notları; Wikipedia/Kenhub ölçüleri. Şematiktir, ölçekli değildir. smtanatomi.com

Vena cava tıkanırsa kan nereden döner?

Vena cava inferior tıkandığında alt yarının kanı kalbe üç yoldan döner: v. lumbalis ascendens ile azygos-hemiazygos sistemi üzerinden derin yol, plexus venosus vertebralis üzerinden omurga yolu ve karın duvarının venleri üzerinden ön duvar yolu. Ön duvarda yüzeyel yol v. epigastrica superficialis'ten v. thoracoepigastrica ve v. thoracica lateralis'e, derin yol v. epigastrica inferior'dan v. thoracica interna'ya uzanır. Her yol v. cava superior'da biter; iki vena cava'nın arasındaki köprüler bunlardır ve v. cava superior tıkanınca aynı köprüler ters yönde çalışır.

Bu köprülerin bir de komşusu vardır: portal sistem. V. portae hepatis ile vena cava sistemi arasındaki portokaval anastomozlar (özofagus alt ucu, rektum, göbek çevresi, retroperiton) karın yazısında kurulmuştu; burada yalnız kuralı hatırlatalım: portal kan karaciğerden geçmek zorundadır, kaval kan doğrudan kalbe gider. Alt ekstremite ve pelvis venlerinden kopan bir pıhtının yolu da bu yüzden v. cava inferior, sağ atrium ve pulmoner arterdir; pıhtıyı yolda durdurmak için konan filtrenin renal venlerin altındaki infrarenal segmente yerleştirilmesinin anatomik gerekçesi, filtre tıkansa bile böbrek venlerinin dönüşünün açık kalmasıdır. Sol ya da çift v. cava inferior gibi varyasyonlar bu planlamayı değiştirir; o varyasyonların nereden geldiği son asimetrinin konusudur.

Vena cava embriyolojisi: sağ taraf neden kazanır?

Vena cava sistemi embriyoda üstte iki çift anterior ve posterior kardinal venden, altta ise sırayla beliren üç çift venden (posterior kardinal, subkardinal, suprakardinal) gelişir; ana gövdelerde sağ taraf baskın kalır, soldakilerin çoğu geriler ve soldan sağa kurulan çapraz anastomozlar kalıcı olur. Erişkindeki sol-sağ asimetrilerinin her biri bu gerilemenin izidir; beşinci ve kök asimetri budur.

Üst sistemde sağ anterior kardinal ven ile sağ ortak kardinal ven v. cava superior'u yapar. İki anterior kardinal ven arasında kurulan çapraz anastomoz v. brachiocephalica sinistra'dır; sol ven bu yüzden sağa doğru uzun bir yol yürür. Sekizinci haftada sol anterior kardinalin alt ucu geriler; kalıntısı sol atriumun arkasındaki v. obliqua atrii sinistri'dir ve sol sinus horn kalp yazısında anlattığımız sinus coronarius olur. Sol anterior kardinal gerilemezse kalıcı sol v. cava superior ortaya çıkar; genel toplumda yüzde yarımın altında, doğuştan kalp hastalığı olanlarda ise yüzde ona kadar görülür ve sinus coronarius'a açılır. Sol taraftan ilerletilen bir kateterin beklenmedik bir yol izlemesinin anatomisi budur.

Alt sistem altıncı ile sekizinci haftalar arasında kurulur. Posterior kardinal venler altıncı haftaya kadar baskındır, sonra gerilir; kalıntıları v. iliaca communis'ler ve azygos arkının köküdür. Yedinci haftada subkardinal venler belirir, aralarında intersubkardinal anastomoz kurulur: bu anastomoz v. renalis sinistra'dır ve sol v. renalis'in aortun önünden geçmesinin nedeni budur. Sağ subkardinal ven v. cava inferior'un suprarenal segmentini yapar ve karaciğer sinüzoidlerinden gelen sağ vitellin ven kökenli hepatik segmentle birleşir. Sekizinci haftada aortun arkasında suprakardinal venler belirir; sağ suprakardinal infrarenal segmenti, sağ subkardinal-suprakardinal anastomoz renal segmenti yapar, suprakardinallerin toraks parçaları ise v. azygos ile v. hemiazygos olur. Sol subkardinalin alt parçası sol gonad veni olarak kalır ve intersubkardinal anastomoza, yani sol renal vene açılır: dördüncü asimetrinin kökü budur. Fetüste göbekten gelen oksijenli kan ductus venosus yoluyla doğrudan v. cava inferior'a katılır; doğumdan sonra kalan iz karaciğer yazısındaki lig. venosum'dur.

Varyasyonlar bu senaryonun tek adımı aksadığında doğar. Sağ suprakardinal gerileyip sol kalırsa v. cava inferior aortun solunda yükselir ve renal düzeyde sağa geçer; ikisi de kalırsa çift v. cava inferior olur. Subkardinal-hepatik anastomoz kurulmazsa hepatik segment gelişmez, karın kanı suprakardinal yoldan v. azygos'a akar; azygos devamlılığı denen bu tabloda genişlemiş v. azygos crus'ların arkasından toraksa geçer ve polispleni gibi laterallik bozukluklarıyla birlikte görülebilir. Suprakardinaller arasındaki arka anastomoz kalırsa sol renal ven aortun arkasından geçer; hem ön hem arka anastomoz kalırsa ven aortu halka gibi sarar. Sıklıklar için Türkiye'den bir seri yeterli ölçek verir: Sakarya Tıp Dergisi'nde yayımlanan 1.949 hastalık BT çalışmasında çift v. cava inferior yüzde 0,5, sol v. cava inferior yüzde 0,2, azygos devamlılığı yüzde 0,1, retroaortik sol renal ven yüzde 4,2, sirkumaortik sol renal ven yüzde 6 bulunmuştur. Literatürde sol v. cava inferior yüzde 0,2-0,5, çift v. cava inferior yüzde 0,2-3 aralığında verilir. Nefrektomi, aort cerrahisi ve filtre yerleştirme öncesinde bu varyasyonların aranmasının nedeni budur.

Sınavlarda vena cava nasıl sorulur?

Vena cava sistemi sınavlarda beş kalıpla gelir ve beşi de yukarıdaki asimetrilerden birine dayanır: v. cava superior'a doğrudan açılan tek büyük ven (v. azygos), v. brachiocephalica sinistra'nın önünden geçtiği ve arkasında bıraktığı yapılar, v. cava inferior'a doğrudan açılmayan venler (sol v. testicularis ya da v. ovarica ile sol v. suprarenalis; sol v. phrenica inferior'un bir dalı da sol renal ya da suprarenal vene gider), v. cava inferior'un oluşum ve diyafram düzeyleri (L5 ve T8) ile diyafram deliklerinden geçen yapılar, bir de çapraz soruları: v. hemiazygos'un arkasından geçtiği üç yapı, v. azygos'un üstünden geçtiği akciğer kökü, v. renalis sinistra'nın önünden ve altından geçtiği damarlar.

TUS bu kalıpları toraks ve karın sorularının şıklarına dağıtır; TUS anatomi rehberinde anlattığımız gibi soru kökü çoğu kez başka bir yapıdır, vena cava şıkta gizlenir. Tıp fakültesinde sistem kurul düzenine göre çoğu kez iki kurula bölünür: solunum-dolaşım kurulunda v. cava superior ile azygos sistemi, sindirim-ürogenital kurulunda v. cava inferior ve dalları sorulur; iki kurulu tek haritada tutan öğrenci kollateral sorusunu da çözer. Pratik sınavda maket ya da kadavra üzerinde aort ile v. cava inferior'un ayrımı ve foramen epiploicum'un arka duvarı istenir. Hemşirelik öğrencisi için sistemin karşılığı santral venöz yoldur: v. jugularis interna ya da v. subclavia'dan giren kateter v. brachiocephalica üzerinden v. cava superior'a iner ve ucu sağ atriuma girmeden damarın alt bölümünde durur; sağ v. jugularis interna'nın tercih edilmesinin anatomik nedeni, v. brachiocephalica dextra'nın kısa ve dik olmasıdır. Hemşirelik anatomi rehberinde bu yolun boyun bölümünü anlatmıştık. Diş hekimliği öğrencisi için bu sistemin sınava yansıyan parçası venöz açı ve v. jugularis interna'nın oraya iniş yoludur.

Üç tuzak sık tekrarlanır. Birincisi aort ile v. cava inferior'un yanlarını karıştırmaktır; aort solda, ven sağdadır, toraksta da aorta thoracica solda, v. azygos sağdadır. İkincisi sol gonad veninin v. cava inferior'a açıldığını sanmaktır; sol gonad ve sol suprarenal veni v. renalis sinistra'ya açılır. Üçüncüsü v. azygos'un sol akciğer kökünün üstünden geçtiğini yazmaktır; sol kökün üstünden arcus aortae, sağ kökün üstünden arcus venae azygos geçer.

Vena cava anatomisi nasıl çalışılır? Kaynak ve üç oturum

Vena cava sistemini çalışmanın verimli yolu iki vena cava'yı ayrı ayrı değil, aralarındaki köprüyle birlikte ve her sol-sağ farkını embriyolojik nedenine bağlayarak öğrenmektir; bir açık ders notu ve bir Türkçe BT serisi bu çalışma için yeterli iki metindir. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı'nın "Aorta and the Vasculature of the Thorax" notu azygos sisteminin üç venini dallarıyla listeler ve sistemi v. cava inferior tıkanıklığının yedek yolu olarak tanımlar; Sakarya Tıp Dergisi'ndeki seri varyasyonların ölçeğini verir. Atlasta toraksın arka duvarı levhasıyla karın arka duvarı levhasını yan yana açın; iki levhadaki venöz sistemi birbirine bağlayan anahtar yapı v. lumbalis ascendens'tir.

Çalışmayı üç oturuma bölün. Birinci oturumda üst sistemi çizin: iki v. brachiocephalica, v. cava superior ve azygos üçlüsü; her interkostal venin hangi gövdeye açıldığını sağ ve sol sütunlara yazın. İkinci oturumda v. cava inferior'un dal cetvelini seviyeleriyle yeniden kurun ve her dalın yanına "sağ: doğrudan, sol: renal vene" kuralını işleyin. Üçüncü oturumda dört asimetriyi embriyolojik nedeniyle eşleştirin ve varyasyonları o nedenlerin aksamış hâli olarak türetin; bu oturum ezberi en çok azaltan oturumdur. Solunum-dolaşım ve sindirim-ürogenital kurul paketlerinde sistem iki kurulun içinde bu sırayla anlatılır; komite ve vize paketleri ile TUS paketi aynı haritayı sınav kalıplarıyla tamamlar. Anlatımı görmek isteyen ücretsiz demo paketinden başlayabilir.

Son bir çalışma kartı önerisi: kartın önüne bir venin adını, arkasına yalnız üç şeyi yazın: nereye açılır, hangi düzeyde, sağ-sol farkı var mı. Sol v. suprarenalis kartının arkasında "v. renalis sinistra, L1, evet" yazar; sağdakinin arkasında "v. cava inferior, L1, hayır". Çalışma kartları yazısında anlattığımız tekrar ritmi bu kartlarda da işler.

Sık Sorulan Sorular

Vena cava superior nereye açılır?

Vena cava superior, sağ ve sol v. brachiocephalica'nın birinci sağ kıkırdak kostanın alt kenarı arkasında birleşmesiyle oluşur, yaklaşık 7 cm iner ve üçüncü sağ kıkırdak kosta hizasında sağ atriumun üst-arka bölümüne açılır. Ağzında kapak yoktur. Perikardı ikinci kıkırdak kosta hizasında deler ve o düzeyde tek büyük dalı olan v. azygos'u alır.

Vena cava inferior nerede ve nasıl oluşur?

Vena cava inferior, sağ ve sol v. iliaca communis'in beşinci lumbal vertebra gövdesinin önünde, aort bifurkasyonunun biraz altında ve sağında birleşmesiyle oluşur. Aortun sağında yükselir, karaciğerin arka yüzündeki oluktan geçer, diyaframın centrum tendineum'undaki foramen venae cavae'yi T8 düzeyinde aşar ve sağ atriumun alt-arka bölümüne açılır. Vücudun en geniş venidir.

Vena cava inferior'a hangi venler açılır?

Aşağıdan yukarıya v. iliaca communis'ler (L5), vv. lumbales (L1-L5), sağ v. testicularis ya da v. ovarica (L2), vv. renales (L1), sağ v. suprarenalis (L1), vv. phrenicae inferiores (T8) ve vv. hepaticae (T8) açılır. Sol v. testicularis ya da v. ovarica ile sol v. suprarenalis doğrudan v. cava inferior'a değil, v. renalis sinistra'ya açılır; sol renal ven aortun önünden ve a. mesenterica superior'un altından geçer.

Vena azygos nereye açılır ve ne işe yarar?

Vena azygos T12 düzeyinde v. lumbalis ascendens dextra ile v. subcostalis dextra'nın birleşmesinden doğar, omur gövdelerinin sağ ön yüzünde yükselir ve T4 düzeyinde sağ akciğer kökünün üstünden kavis yaparak v. cava superior'a açılır. Sağ posterior interkostal venleri, soldan çaprazlayıp gelen v. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria'yı, özofagus, mediastinum, perikard ve sağ bronş venlerini toplar. İki vena cava arasındaki en önemli köprüdür; v. cava inferior tıkandığında alt yarının kanı bu yoldan kalbe döner.


Yayın tarihi: