Kurul pratik sınavında karşılaşılabilecek bir durumu düşünün: önünüzde koronal kesilmiş bir beyin dilimi var, iğne ventrikülün dış duvarındaki gri kabartıya batırılmış ve kâğıtta tek bir soru yazıyor: "İşaretli yapı nedir?" Ventrikülleri "Monro, Sylvius, Magendie, Luschka" diye ezberlemiş öğrenci burada durur. Çünkü sınav boşluğun adını değil, boşluğu çevreleyen duvarı sorar.
Bu yazıda dört ventrikülü bir evin odaları gibi geziyoruz. Anatomi zaten bu dili kullanır: her boşluğun tavanı, tabanı, duvarları ve kapısı vardır. Her odada aynı beş soruyu soracağız. Sonra bu cevapları, hidrosefalide tıkanmanın yerini bulmak için kullanacağız.
Beyin ventrikülleri nedir, kaç tanedir?
Beyin ventrikülleri, beynin ve beyin sapının içinde birbirine bağlı, ependimle döşeli ve beyin omurilik sıvısıyla (BOS) dolu dört boşluktur: iki ventriculus lateralis, ventriculus tertius ve ventriculus quartus. Lateral ventriküllerin her biri bir foramen interventriculare ile üçüncü ventriküle, üçüncü ventrikül aqueductus cerebri ile dördüncü ventriküle açılır.
Bu boşluklar nöral tüpün lümeninden gelişir. Bu yüzden her ventrikülün adresi, içinde bulunduğu beyin bölümünün embriyolojik adıyla okunabilir:
- Telencephalon (iki hemisfer): iki lateral ventrikül
- Diencephalon: üçüncü ventrikül
- Mesencephalon: aqueductus cerebri
- Rhombencephalon (pons, medulla oblongata, cerebellum): dördüncü ventrikül
- Medulla spinalis: canalis centralis
Bu eşleme duvar sorularının da anahtarıdır. Üçüncü ventrikülün duvarlarını diencephalon'un parçaları olan thalamus ve hypothalamus yapar. Dördüncünün tabanı rhombencephalon'un ön kısmı olan pons ve medulla oblongata'dır.
Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin laboratuvar kılavuzuna göre toplam yaklaşık 125 ml BOS'un beşte biri ventriküllerin içinde, kalanı subaraknoid aralıktadır. BOS'un ventrikülden çıktıktan sonraki yolunu ve emilimini beyin zarları yazısında ayrıntılı anlattık; burada boşlukların kendisine odaklanıyoruz.
"Beşinci ventrikül" ifadesine takılmayın. Eski kaynaklarda bu adla anılan cavum septi pellucidi, septum pellucidum'un iki yaprağı arasında bazen bulunan bir aralıktır. Ventrikül sistemiyle bağlantısı yoktur ve BOS'un akış yolunun parçası değildir.
Bir ventrikül hangi beş soruyla okunur?
Ventrikül anatomisi her boşluk için aynı beş soru sorularak çalışılır: boşluk hangi beyin bölümünün içinde, tavanını ve tabanını ne oluşturur, iç ve dış duvarında hangi yapılar bulunur, plexus choroideus içerir mi ve hangi delikle nereye açılır. Bu beş satır, kesitte işaretlenen bir yapıyı yerine oturtmanın en kısa yoludur.
- Adres: Hangi beyin bölümünün içindesiniz?
- Tavan ve taban: Üstte ve altta ne var?
- Duvarlar: İçte (medial) ve dışta (lateral) hangi yapılar?
- Plexus: Bu bölümde plexus choroideus var mı?
- Kapı: Boşluk hangi delikten nereye açılıyor?
Beş satırı her odada aynı sırayla doldurun. Sıra sabit kalırsa eksik satır hemen göze batar.
Lateral ventrikülün beş bölümünü hangi yapılar çevreler?
Ventriculus lateralis, her hemisferin içinde thalamus'u dolanan C biçimli bir boşluktur. Beş bölümü vardır: cornu frontale, pars centralis, atrium, cornu occipitale ve cornu temporale. Duvarlarını büyük ölçüde corpus callosum, septum pellucidum, nucleus caudatus, thalamus, fornix ve hippocampus oluşturur. Her bölümün kendi tavanı, tabanı ve iki duvarı vardır.
Bu bölümün anahtar kuralı şudur: ventrikülle birlikte C çizen yapılar vardır. Nucleus caudatus C'nin dış kenarını izler: başı ön boynuzun dış duvarında, gövdesi pars centralis'in dış duvarında, kuyruğu alt boynuzun tavanındadır. Fornix iç kenarı izler: columna'sı Monro deliğinin önünde, corpus'u pars centralis'in iç duvarında, fimbria olarak da alt boynuzun tabanında hippocampus'un iç kenarındadır. Plexus choroideus bu iç kenardaki dar yarığa, fissura choroidea'ya tutunur.
Cornu frontale: Monro deliğinin önü
Ön boynuz, foramen interventriculare'nin önünde kalan bölümdür. Tavanı ve ön duvarı corpus callosum'un truncus ve genu kısmı, dar tabanı rostrum corporis callosi, iç duvarı septum pellucidum, dış duvarı caput nuclei caudati'dir. Koronal kesitte dış duvardaki kabarıklık hemen göze çarpar; bu kabarıklığı caput nuclei caudati yapar. Ön boynuzda plexus choroideus yoktur.
Pars centralis: thalamus'un üstü
Pars centralis, Monro deliğinden corpus callosum'un splenium hizasına kadar uzanır. Tavanı truncus corporis callosi, iç duvarı septum pellucidum ve corpus fornicis, tabanı thalamus'un üst yüzü, dış duvarı corpus nuclei caudati'dir. Nucleus caudatus ile thalamus arasındaki olukta stria terminalis ve v. thalamostriata superior uzanır. Plexus choroideus fornix ile thalamus arasındaki fissura choroidea'ya tutunur.
Atrium: üç kolun kavşağı
Atrium, pars centralis, cornu occipitale ve cornu temporale'nin birleştiği geniş bölümdür. Bazı Türkçe notlarda kavşağın kendisine de trigonum collaterale denir; bu yazıda bu adı, kavşağın tabanındaki üçgen kabarıklık için kullanıyoruz. Tavanını corpus callosum'un truncus, splenium ve tapetum kısımları, tabanını trigonum collaterale, ön duvarını pulvinar thalami ile crus fornicis yapar. Plexus choroideus en kalın hâline burada ulaşır ve glomus choroideum adını alır. Erişkin BT'lerinde glomus'un kireçlenmiş görülmesi sıktır.
Cornu occipitale: değişken arka uzantı
Arka boynuz atriumdan arkaya, lobus occipitalis'in içine uzanır. Uzunluğu kişiden kişiye, hatta aynı kişide iki taraf arasında değişir. Tavanı ve dış duvarı tapetum'dur. İç duvarda iki kabarıklık görülür: üstte splenium'dan arkaya kıvrılan liflerin (forceps major) yaptığı bulbus cornus occipitalis, altta sulcus calcarinus'un derin kısmının yaptığı calcar avis. Arka boynuzda plexus choroideus yoktur.
Cornu temporale: aşağı ve öne kıvrılan uç
Alt boynuz atriumdan aşağı ve öne, lobus temporalis'in içine kıvrılır. Tavanında dışta tapetum, içte cauda nuclei caudati ve stria terminalis bulunur. Ucunun önünde corpus amygdaloideum durur. Tabanında içte hippocampus, dışta sulcus collateralis'in içeri kabarttığı eminentia collateralis yer alır. İç kenarda fimbria hippocampi ve fissura choroidea uzanır; plexus choroideus alt boynuza bu yarıktan girer.
| Bölüm | Tavan | Taban | İç duvar | Dış duvar | Plexus |
|---|---|---|---|---|---|
| Cornu frontale | corpus callosum (truncus, genu) | rostrum corporis callosi | septum pellucidum | caput nuclei caudati | yok |
| Pars centralis | truncus corporis callosi | thalamus'un üst yüzü | septum pellucidum, corpus fornicis | corpus nuclei caudati | var |
| Atrium | corpus callosum (truncus, splenium, tapetum) | trigonum collaterale | bulbus cornus occipitalis, calcar avis | önde nucleus caudatus, arkada tapetum | var (glomus) |
| Cornu occipitale | tapetum | trigonum collaterale | bulbus cornus occipitalis, calcar avis | tapetum | yok |
| Cornu temporale | dışta tapetum, içte cauda nuclei caudati | içte hippocampus, dışta eminentia collateralis | fimbria hippocampi, fissura choroidea | tapetum | var |
Foramen interventriculare'nin sınırlarını hangi yapılar çizer?
Foramen interventriculare (Monro deliği), her lateral ventrikülü üçüncü ventriküle bağlayan kısa açıklıktır. Önünde columna fornicis, arkasında thalamus'un ön ucu (tuberculum anterius thalami) bulunur. İki lateral ventrikül birbirine doğrudan açılmaz; ikisi de kendi deliğiyle üçüncü ventriküle boşalır. Bu yüzden delik her iki tarafta birer tane olmak üzere çifttir.
Bu kapıdan geçen iki yapıyı bilmek, kesit sorusunda işinizi kolaylaştırır. Lateral ventrikülün plexus choroideus'u Monro deliğinden geçerek üçüncü ventrikülün tavanındaki plexus'la devam eder. Deliğin arka kenarında v. thalamostriata superior ile v. septi pellucidi birleşir ve v. cerebri interna başlar. Anjiyografide bu birleşme noktasına "venöz açı" denir ve Monro deliğinin yerini gösterir.
Kapının darlığı klinikte de önemlidir. Ankara Üniversitesi Nöroşirürji Anabilim Dalı'nın hidrosefali ders sunumu, Monro düzeyindeki tıkanma nedenleri arasında kolloid kisti ve gliozisi sayar. Üçüncü ventrikülün ön-üst kısmındaki bir kolloid kist iki deliği birden kapatabilir.
Üçüncü ventrikülün tabanında hangi yapılar sıralanır?
Ventriculus tertius, iki diencephalon yarısı arasında orta hatta duran dar ve dikey bir yarıktır. Tabanı önden arkaya chiasma opticum, infundibulum ile tuber cinereum, corpora mamillaria, substantia perforata posterior ve mesencephalon tegmentumunun üst kısmıyla yapılır. Beyin tabanında bu yapıları gördüğünüzde, üçüncü ventrikülün tabanına alttan bakıyorsunuz demektir.
Diğer satırları da tamamlayalım:
- Dış duvar: Üstte thalamus'un iç yüzü, altta hypothalamus. İkisini Monro deliğinden aqueductus cerebri'ye uzanan sulcus hypothalamicus ayırır. İki thalamus'u çoğu beyinde adhesio interthalamica birleştirir; bazı beyinlerde bulunmaz.
- Ön duvar: lamina terminalis; üst kısmında commissura anterior ve columnae fornicis.
- Arka duvar: aqueductus cerebri'nin açıldığı yerin üstünde commissura posterior, recessus pinealis ve commissura habenularum.
- Tavan: ependim ve pia mater'den oluşan tela choroidea. Plexus choroideus tavandan iki ince şerit hâlinde sarkar. Tavanın üstünde fornix ve corpus callosum bulunur.
- Girintiler: recessus opticus (chiasma'nın üstünde), recessus infundibuli, recessus pinealis ve recessus suprapinealis.
Bu tabanın klinik bir karşılığı vardır. Aqueductus cerebri düzeyindeki tıkanmalarda uygulanan endoskopik üçüncü ventrikülostomide, tabanın ince bölümü delinerek BOS ventrikülün dışındaki sisternalara yönlendirilir. Uludağ Üniversitesi'nde 23 erişkin kadavra beyni üzerinde yapılan bir tez çalışması, bu bölgenin damarsız glial dokudan oluştuğunu bildirir ve deliğin corpora mamillaria'nın önüne açılması gerektiği sonucuna varır. Aynı çalışma tabanın orta noktası ile a. basilaris'in tepesi arasındaki mesafeyi de ölçer; delinen zarın altındaki sisternada bu arter durur. Baziler arterin dallarını beyin arterleri yazısında bulabilirsiniz.
Aqueductus cerebri hangi yapıların arasından geçer?
Aqueductus cerebri (Sylvius kanalı), mesencephalon içinde üçüncü ventrikülü dördüncü ventriküle bağlayan dar kanaldır ve ventrikül sisteminin en dar bölümüdür. Arkasında tectum (colliculi superiores ve inferiores), önünde tegmentum bulunur. Kanalı substantia grisea centralis sarar. Aqueductus cerebri'de plexus choroideus yoktur. Dar yapısı nedeniyle tıkanma sorularında sık karşınıza çıkar.
Kanalın ön tarafındaki gri cevherde iki kranial sinir çekirdeği yer alır: colliculus superior hizasında n. oculomotorius, colliculus inferior hizasında n. trochlearis çekirdeği. Bu komşuluk, göz hareketi sorularının neden bu bölgeye geldiğini açıklar. Kranial sinir çekirdeklerinin genel düzenini kranial sinirler yazısında kurmuştuk.
Ankara sunumu aqueduct düzeyindeki nedenler arasında aqueduct stenozunu sayar; pineal bölge tümörlerini ise ayrı bir başlıkta verir. Pineal bölgedeki bir kitle hem tectum'a hem kanala bastırabilir. Bu yüzden yukarı bakış kısıtlılığı (Parinaud sendromu) ile hidrosefali aynı soru kökünde birlikte görünebilir.
Dördüncü ventrikülün tabanında hangi kabartılar okunur?
Ventriculus quartus, önde pons ile medulla oblongata'nın üst kısmı, arkada cerebellum arasında kalan çadır biçimli boşluktur. Tabanına fossa rhomboidea denir. Kranial sinir çekirdeklerinin birçoğu bu tabanın hemen altında yer aldığı için yüzeydeki kabartıların her biri bir çekirdeğin adresini verir. Boşluk yukarıda aqueductus cerebri ile, aşağıda canalis centralis ile devam eder.
Fossa rhomboidea'yı bir eşkenar dörtgen olarak çizin. Üst-yan kenarları pedunculus cerebellaris superior, alt-yan kenarları pedunculus cerebellaris inferior ile tuberculum gracile ve tuberculum cuneatum yapar. Ortadan geçen striae medullares tabanı üstte pons'a, altta medulla oblongata'ya ait iki üçgene ayırır. Sonra kabartıları yerleştirin:
- Sulcus medianus: Tabanı ortadan ikiye böler. İki yanında eminentia medialis uzanır.
- Sulcus limitans: Eminentia medialis'in dış sınırıdır. Motor çekirdekler içte, duyu çekirdekleri dışta kalır.
- Colliculus facialis: Üst üçgende, eminentia medialis üzerindeki kabarıklıktır. Altında n. abducens çekirdeği bulunur; n. facialis lifleri bu çekirdeğin çevresinden dolanır.
- Locus coeruleus: Üst üçgende, sulcus limitans'ın üst ucunda mavimsi renkli alan.
- Trigonum n. hypoglossi ve trigonum n. vagi: Alt üçgende içten dışa sıralanır. Altlarında n. hypoglossus çekirdeği ve n. vagus'un dorsal çekirdeği bulunur.
- Area vestibularis: En dışta, vestibüler çekirdeklerin üzerinde.
- Area postrema: Alt ucun yakınında, kusma refleksiyle ilişkili alan. Pamukkale kılavuzu, beyinde kan-beyin bariyerinin bulunmadığı yerler arasında area postrema'yı da sayar.
- Obex: Alt uç. Canalis centralis buradan aşağı devam eder; omurilikteki karşılığını omurilik yazısında anlattık.
Colliculus facialis, sınavlarda sık karşılaşılan bir kabartıdır. Buradaki bir lezyon aynı tarafta hem abducens çekirdeğini hem de çevresinden dolanan facialis liflerini etkiler. Abducens çekirdeği yalnız aynı taraftaki m. rectus lateralis'i değil, karşı gözün m. rectus medialis'ine giden yolu da yönetir; bu yüzden çekirdek hasarında iki göz birlikte lezyon tarafına bakamaz. Soru kökünde lezyon tarafına yatay bakış felci ile aynı tarafta periferik tipte yüz felcini birlikte gördüğünüzde bu adresi düşünün.
Tavanın üst kısmını velum medullare superius yapar. N. trochlearis'in lifleri bu ince yaprakta çaprazlaşır ve sinir beyin sapının arka yüzünden çıkar. Tavanın alt kısmında velum medullare inferius ile tela choroidea bulunur; dördüncü ventrikülün plexus choroideus'u buradan sarkar. Tavanın cerebellum'a doğru sivrilen tepesine fastigium denir.
Dördüncü ventrikülün üç kapısı vardır ve ventrikül sisteminin subaraknoid aralığa açılan tek bölümü burasıdır. Apertura mediana (Magendie) tavanın alt kısmında, cisterna cerebellomedullaris'e (cisterna magna) açılır. İki apertura lateralis (Luschka) recessus lateralis'lerin uçlarında, pons ile cerebellum arasındaki açıya açılır.
Plexus choroideus hangi ventrikülde var, hangisinde yok?
Plexus choroideus, ependim ve pia mater'den oluşan tela choroidea'nın kılcal damar yumağıyla birlikte ventrikül içine sarktığı, BOS üreten yapıdır. Lateral ventrikülün pars centralis, atrium ve cornu temporale bölümlerinde, üçüncü ventrikülün tavanında ve dördüncü ventrikülün tavanının alt kısmında bulunur. Ön ve arka boynuzda, aqueductus cerebri'de ve canalis centralis'te bulunmaz.
Bu dağılımı ezberlemek yerine fissura choroidea'dan türetin. Lateral ventrikülde plexus, fissura choroidea boyunca yerleşir. Fissür C'nin iç kenarında, Monro deliğinden alt boynuzun ucuna kadar uzanır. Monro'nun önündeki ön boynuz ve atriumdan arkaya çıkan arka boynuz bu hattın dışında kalır; bu yüzden ikisi de plexus'suzdur.
| Yer | Plexus choroideus | Başlıca besleyen arter |
|---|---|---|
| Cornu frontale | yok | — |
| Pars centralis, atrium | var (atriumda glomus choroideum) | a. choroidea posterior lateralis (a. cerebri posterior'dan) |
| Cornu temporale | var | a. choroidea anterior (a. carotis interna'dan) |
| Cornu occipitale | yok | — |
| Üçüncü ventrikül tavanı | var (iki şerit) | a. choroidea posterior medialis (a. cerebri posterior'dan) |
| Aqueductus cerebri | yok | — |
| Dördüncü ventrikül tavanının alt kısmı | var | başta a. cerebelli inferior posterior (PICA) dalları |
| Canalis centralis | yok | — |
Hidrosefalide genişleyen ventrikül tıkanmanın yerini nasıl gösterir?
BOS ventrikül sisteminde tek yönde akar. Bu yüzden tıkanmanın üstünde kalan boşluklar genişler, altında kalanlar normal boyutunu korur. Hangi ventriküllerin genişlediğine, hangilerinin normal kaldığına bakarak tıkanmanın hangi delikte ya da kanalda olduğu okunabilir. Bu mantık sınavda "hangi ventriküller genişler" biçiminde sorulabilir.
| Tıkanma yeri | Genişleyen | Normal kalan | Ankara sunumunda anılan örnek nedenler |
|---|---|---|---|
| İki foramen interventriculare | iki lateral ventrikül | üçüncü ve dördüncü ventrikül | kolloid kist, gliozis |
| Aqueductus cerebri | iki lateral ve üçüncü ventrikül | dördüncü ventrikül | aqueduct stenozu; pineal bölge tümörleri (sunumda ayrı başlık, bası yoluyla) |
| Dördüncü ventrikülün çıkışları | dört ventrikül | — | Dandy-Walker kistleri |
| Emilim düzeyi (granulationes arachnoideae) | dört ventrikül | — (tıkanma ventrikül sisteminin dışında) | araknoid villus kaynaklı emilim bozukluğu |
Tek bir foramen interventriculare tıkanırsa yalnız o taraftaki lateral ventrikül genişler; bu asimetri tıkanmanın Monro düzeyinde olduğunu ele verir. Dördüncü ventrikülün içinde büyüyen kitlelerde ise (sunum medulloblastom, ependimom ve astrositomu sayar) tablo kitlenin yerine göre değişir, çünkü kitle boşluğun kendisini doldurur.
Son satır ayrı bir ad taşır. Tıkanma ventriküller arasında değil de emilim düzeyindeyse BOS ventrikül sisteminden çıkabilir, ama geri emilemez. Buna iletişen (komünikan) hidrosefali denir ve dört ventrikül birlikte genişler. Bu tablo bir sınav okuma kuralıdır; klinik değerlendirme görüntülemenin tamamına ve hekime aittir.
Ventriküller sınavda nasıl sorulur?
Ventrikül konusunda sık karşılaşılan soru kalıpları altı başlıkta toplanabilir: bir bölümün duvarını oluşturan ya da oluşturmayan yapı, plexus choroideus'un bulunmadığı yer, üçüncü ventrikülün taban ve girintileri, fossa rhomboidea kabartısı ile altındaki çekirdeğin eşlenmesi, tıkanma yerine göre genişleyen ventriküller ve ventriküllerin embriyolojik kökeni.
Tıp fakültesinde nöroanatomi kurulu genellikle beyin kesitleri üzerinden ilerler. Koronal dilimde ön boynuz, pars centralis ve alt boynuz, sagital yarım beyinde ise üçüncü ventrikülün duvarı, girintileri, aqueductus cerebri ve fastigium'u ile dördüncü ventrikül sık işaretlenir. TUS hazırlığında colliculus facialis, area postrema, plexus dağılımı ve tıkanma mantığı üzerinde durmaya değer. FTR ve hemşirelik derslerinde ise beklenen düzey çoğunlukla BOS yolunu ve hidrosefalinin mantığını bilmektir.
Üç karışıklığa dikkat edin:
- Colliculus facialis'in altında n. facialis çekirdeği yoktur. Kabartıyı n. abducens çekirdeği ile onu dolanan facialis lifleri yapar.
- Calcar avis ile bulbus cornus occipitalis yer değiştirir. Bulbus üsttedir ve corpus callosum liflerinden, calcar avis alttadır ve sulcus calcarinus'tan oluşur.
- Kapıların sayısı karışır. Foramen interventriculare her tarafta birer tanedir ve dışarı açılmaz. Subaraknoid aralığa açılan üç delik (bir apertura mediana, iki apertura lateralis) yalnız dördüncü ventrikülde bulunur.
Ventrikül sistemi nasıl tekrar edilir?
Ventrikül sistemi üç kısa oturumda tekrar edilebilir: önce yan görünüşte çizim, sonra üç koronal kesitte duvar listesi, en son fossa rhomboidea ile tıkanma tablosu. Her oturumda bakmadan çizip yazmak, sonra kaynağa dönüp eksiği kırmızıyla işaretlemek, okumaya göre çok daha kalıcı bir tekrar sağlar.
- Çizim oturumu: Boş kâğıda yan görünüşte C biçimli lateral ventrikülü çizin. Beş bölümü, Monro deliğini, üçüncü ventrikülü, aqueductus cerebri'yi ve dördüncü ventrikülü yerleştirin. Plexus olan bölümleri kırmızıyla boyayın.
- Kesit oturumu: Üç koronal kesit çizin: Monro'nun önü, Monro hizası ve atrium hizası. Her kesitte beş soruyu doldurun.
- Taban oturumu: Bir eşkenar dörtgen çizip fossa rhomboidea kabartılarını yerleştirin. Altına tıkanma tablosunu ezberden değil, "üstü genişler, altı normal kalır" kuralından üretin.
Eksik kalan satırları anatomi çalışma kartlarına çevirip aralıklı tekrara bağlayın. Fakülte döneminde nöroanatomiyi kesitlerle birlikte çalışmak isteyenler Tıp 1-2 Nöroanatomi ve Duyu paketine ve komite/vize derslerine bakabilir. TUS hazırlığında ventrikül sistemini nöroanatominin geri kalanıyla birlikte ele almak için TUS anatomi çalışma rehberimiz ve TUS Paketi bir başlangıç noktasıdır. Anlatım tarzını görmek için önce ücretsiz demo paketini izleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Beyin ventrikülleri kaç tanedir, isimleri nelerdir?
Beyinde dört ventrikül bulunur: sağ ve sol ventriculus lateralis, ventriculus tertius ve ventriculus quartus. Lateral ventriküller birer foramen interventriculare (Monro) ile üçüncü ventriküle, üçüncü ventrikül aqueductus cerebri (Sylvius) ile dördüncü ventriküle bağlanır. Dördüncü ventrikül aşağıda canalis centralis ile devam eder ve üç delikle subaraknoid aralığa açılır.
Beyin ventrikülleri ne işe yarar?
Ventriküllerdeki plexus choroideus BOS'u üretir ve BOS ventrikül sistemi boyunca ilerleyip dördüncü ventrikülün açıklıklarından subaraknoid aralığa geçer. Pamukkale Üniversitesi kılavuzuna göre BOS, merkezi sinir sistemini mekanik travmaya karşı bir yastık gibi korur, beslenmeye ve metabolitlerin uzaklaştırılmasına katkı verir.
Lateral ventrikülün bölümleri nelerdir?
Lateral ventrikülün beş bölümü vardır: Monro deliğinin önündeki cornu frontale, thalamus'un üstündeki pars centralis, üç kolun birleştiği atrium, lobus occipitalis'e uzanan cornu occipitale ve lobus temporalis'e kıvrılan cornu temporale. Plexus choroideus pars centralis, atrium ve cornu temporale'de bulunur; ön ve arka boynuzda yoktur.
Dördüncü ventrikülün tabanına ne denir?
Dördüncü ventrikülün tabanına fossa rhomboidea denir. Pons ile medulla oblongata'nın arka yüzünden oluşan bu eşkenar dörtgen yüzeyde colliculus facialis, trigonum n. hypoglossi, trigonum n. vagi, area vestibularis ve area postrema gibi kabartılar bulunur. Kabartıların altında kranial sinir çekirdekleri yer aldığı için bu yüzey en iyi kabartı-çekirdek eşleştirmesiyle çalışılır.