Genel cerrahi stajında ya da dönem 2 kurulunun klinik anatomi saatinde şu tip bir muayene notuyla karşılaşırsınız: "Sol meme, saat 2 hizası, areoladan 4 cm uzakta, 2 cm çapında kitle; aksilla serbest." Bu tek satır, meme anatomisinin tamamını taşır. "Saat 2" hangi kadrandır, o kadranın altında hangi kas vardır, oradan kalkan lenf hangi düğüme gider, "aksilla serbest" derken el hangi duvarları yoklamıştır? Bu soruların hepsi aynı haritadan cevaplanır ve TUS da soruyu aynı haritadan sorar. Bu yazı memeyi kitap sırasına göre değil, klinikte kullanılan saat kadranına göre çalıştırır: dört kadran, bir merkez ve kadranın çıktığı yer olan aksilla.
Meme anatomisi nedir, neyi kapsar?
Meme anatomisi, insanda ön göğüs duvarının deri altı dokusunda yer alan, ektoderm kökenli değişmiş bir ter bezi olan glandula mammaria'nın yerleşimini, oturduğu kas ve fasya tabanını, lob-kanal yapısını, arter-ven-lenf-sinir ilişkilerini ve kadranlarının aksilla ile bağlantısını inceleyen konu başlığıdır. Tıp fakültesinde dönem 1-2'de toraks duvarı ya da üst ekstremite ile birlikte okutulur; hemşirelik ve fizyoterapi programlarında meme muayenesi ve lenfödem konularının anatomik zeminidir; TUS'ta toraks ve üst ekstremite sorularıyla iç içe gelir. Bu yazı tıp, hemşirelik, FTR ve sağlık bilimleri öğrencisi ile TUS adayı içindir; kanser tedavisi ya da tarama önerisi içermez, kanser yalnız anatomik yolları görünür kıldığı yerlerde geçer.
Meme tabanı yukarıda 2. kostadan aşağıda 6. kostaya, içte sternum kenarından dışta linea axillaris media'ya uzanır. Bezin büyük kısmı m. pectoralis major'ı örten fascia pectoralis üzerinde oturur; alt-dış kısmı m. serratus anterior'un, küçük bir alt-iç kısmı m. obliquus externus abdominis aponevrozunun üzerine taşar. Bezle fasya arasında gevşek bağ dokusundan oluşan retromammary aralık vardır; memenin göğüs duvarı üzerinde kayabilmesi bu aralık sayesindedir. Papilla mammaria erkekte ve genç kadında 4. interkostal aralık hizasındadır; sarkma ile bu ilişki bozulur.
Saat kadranı nasıl okunur, kadran neden önemlidir?
Klinikte meme bulgusunun yeri, papilla merkez alınarak saat konumu ve papilladan uzaklıkla yazılır; anatomide aynı alan papilladan geçen dikey ve yatay çizgiyle dört kadrana bölünür. Saat kadranı hastanın karşısından bakan hekime göre okunur, bu yüzden aynı saat iki memede farklı kadrana düşer: sol memede saat 12-3 arası üst dış kadrandır, sağ memede üst dış kadran saat 9-12 arasıdır. Notumuzdaki "sol meme, saat 2" üst dış kadrandır; aynı saat sağ memede yazılsa üst iç kadran olurdu.
Kadran bilgisi sınavda üç şeyi belirler: kadranın oturduğu kas, kadranı besleyen arter ve kadranın lenfinin gittiği düğüm. Bezin kendisi kadranlara göre farklı yapıda değildir; farklı olan komşuluk ve yollardır. Şimdi konumları tek tek gezelim.
Üst dış kadran: bez neden aksillaya kuyruk uzatır?
Üst dış kadran, memenin en fazla bez dokusu içeren bölümüdür ve bezin aksillaya doğru uzanan kuyruğu (processus axillaris, Spence kuyruğu) buradan çıkar; bu yüzden meme lezyonlarının en sık görüldüğü kadran da budur. Üst dış kadranın lenfi aksiller düğümlere, ilk durak olarak m. pectoralis minor'un alt kenarı boyunca dizilen nodi pectorales'e gider. Kadranın dış yarısını a. axillaris'in dalı olan a. thoracica lateralis'in rr. mammarii laterales'i besler.
Spence kuyruğu sınavda iki biçimde karşınıza çıkar. Birincisi topografiktir: aksillada ele gelen bir kitlenin lenf düğümü mü, meme kuyruğu mu olduğu anatomik olarak ayrılmalıdır, çünkü kuyruk derin fasyadaki bir açıklıktan (Langer deliği) aksillaya girer ve aksiller yağ içinde bez dokusu olarak durur. İkincisi hacimseldir: bez dokusunun kadranlara eşit dağılmadığını bilen öğrenci, "en sık hangi kadran" sorusunu istatistik ezberiyle değil anatomik gerekçeyle cevaplar.
Üst iç kadran: lenf neden aksillayı atlayıp karşı memeye gider?
Üst iç kadranı a. thoracica interna'nın 2.-4. interkostal aralıklardan geçen delici dalları (rr. perforantes, rr. mammarii mediales) besler ve bu kadranın lenfi, aynı arterin çevresinde dizilen nodi parasternales'e akar. Parasternal düğümler truncus bronchomediastinalis'e boşalır; medial kadranlardan kalkan bazı lenf damarları orta hattı geçip karşı memenin düğümlerine de ulaşır.
Sınavın sevdiği tuzak şudur: "Meme lenfi aksillaya gider" cümlesi büyük ölçüde doğrudur ama medial kadranlar için eksiktir. Medial kadran lezyonu aksillayı hiç uğramadan parasternal düğümlere, oradan mediastinuma, hatta karşı memeye yol bulabilir. "Aksilla serbest" notu bu yüzden tek başına lenf durumunu anlatmaz; hekimin parasternal yolu ayrıca düşünmesi anatomik zorunluluktur. Aynı yolu ters yönde okuyan öğrenci, a. thoracica interna'nın memeye neden bu kadar önemli olduğunu da anlar: arter, ven ve lenf düğümleri aynı hatta dizilidir.
Alt kadranlar: meme karnın lenf düğümleriyle nasıl konuşur?
Alt iç ve alt dış kadranların lenfi çoğunlukla yine aksiller ve parasternal düğümlere gider, ancak bir kısmı derinden, karın duvarını aşarak diyafram altındaki karın içi düğümlere (nodi phrenici inferiores) ulaşabilir. Alt kadranlar aynı zamanda memenin iki farklı kas üzerine taştığı yerdir: alt dış kadran m. serratus anterior'un, alt iç kadran m. obliquus externus abdominis aponevrozunun üzerindedir.
Bu kadranların tuzağı taban kasıdır. "Meme m. pectoralis major üzerinde oturur" cümlesi öğrencinin aklında "yalnız pectoralis major" diye yer eder; sınavda "memenin tabanında yer almayan kas hangisidir" biçiminde sorulduğunda m. serratus anterior ile m. obliquus externus'un da tabanda olduğu, m. pectoralis minor'un ise bezle doğrudan temas etmediği hatırlanmalıdır. İkinci tuzak lenf yönüdür: memeden karına inen bu derin lenf yolu, meme lezyonunun karaciğer ve karın içi yayılımının anatomik açıklamasıdır; klinik ders bu yolu sorar, anatomi dersi yolun hangi kadrandan başladığını sorar.
Merkez: papilla ve areola neyi saklar?
Merkez konum, papilla mammaria ile çevresindeki areola'dır ve bezin bütün kanalları burada birleşir: 15-20 lobun her birinin bir ductus lactiferus'u vardır, her kanal areola'nın altında sinus lactiferus adlı bir genişleme yapar ve papilla'da ayrı bir ostium ile açılır. Papilla'da yağ, kıl ve ter bezi bulunmaz; dokusu esas olarak dairesel ve ışınsal dizilmiş düz kas liflerinden oluşur ve bu kas sempatik uyarıyla papilla'yı dikleştirir, kanalları sıkar. Areola'daki küçük kabartılar glandulae areolares'tir (Montgomery bezleri); yağ bezi yapısındadır ve laktasyonda belirginleşir.
Merkezin sınav bilgisi iki seviyeden gelir. Duyu düzeyinde papilla T4 dermatomundadır; memenin duyusu genel olarak 4.-6. interkostal sinirlerin ön ve yan kutanöz dallarıyla taşınır ve bu sinirler damar düz kasına ve papilla'ya giden sempatik lifleri de birlikte götürür. Lenf düzeyinde papilla, areola ve bezin lobülleri önce areola altındaki plexus lymphaticus subareolaris'e (Sappey pleksusu) boşalır; kadranlardan çıkan büyük yollar buradan kalkar. Klinik anatomi ise papilla'nın içe çekilmesini kanal düzeyinde okur: ductus lactiferi'yi tutan bir lezyon kanalları kısaltarak papilla'yı içe çeker; bu bulgunun mekanizması Cooper bağlarınınkinden farklıdır ve sınavda ikisi karşılıklı sorulur.
Kadranların arkası: Cooper bağları ve retromammary aralık ne anlatır?
Memenin arkasında, kadranların altında iki yapı vardır: dermisten fascia pectoralis'e uzanan bağ dokusu bölmeleri olan ligamenta suspensoria mammaria (Cooper bağları) ve bezle fasya arasındaki gevşek retromammary aralık. Cooper bağları bezi deriye ve göğüs duvarına asar; retromammary aralık ise bezin kas üzerinde serbestçe kaymasını sağlar.
Bu iki yapı muayene bulgularının anatomik karşılığıdır. Cooper bağlarını kısaltan bir lezyon deriyi bağın tutunduğu noktadan içe çeker; buna deri çekintisi denir. Derinin lenf damarları tıkandığında deri şişer; bağların tutunma noktaları ve ter bezi ağızları çukur kalır ve portakal kabuğu görünümü ortaya çıkar. Lezyon retromammary aralığı aşıp fascia pectoralis'e ya da m. pectoralis major'a ulaştığında meme kas üzerinde kaymaz; muayenede hastadan ellerini kalçasına bastırması istenerek m. pectoralis major kastırılır ve kitlenin kasla birlikte hareket edip etmediğine bakılır. Anatomi dersi bu üç bulgunun tedavisini değil, üçünün üç ayrı yapıya (bağ, deri lenfatikleri, fasya-kas) karşılık geldiğini sorar.
Damarlar: meme dört kaynaktan nasıl beslenir, ven nereye taşır?
Memeyi dört kaynak besler: içten a. thoracica interna'nın delici dalları (2.-4. interkostal aralıklardan), dıştan ve üstten a. axillaris'in dalları olan a. thoracica lateralis ve a. thoracoacromialis, derinden 2.-4. aa. intercostales posteriores'in lateral dalları. Venöz kan esas olarak v. axillaris'e, daha az oranda v. thoracica interna'ya döner. "Memeyi besleyen arterler arasında yer almayan" tipi soruda tuzak seçenek olarak sık kullanılan a. thoracica superior ile a. subscapularis'e dikkat edin: ikisi de a. axillaris dalıdır, esas hedefleri pektoral kaslar ve arka aksilla duvarıdır; ders kitaplarının saydığı dört ana kaynak arasında yer almazlar, bazı kaynaklar memeye küçük dallar verebildiklerini not eder.
Venlerin sınav değeri metastaz yolundadır. Memenin bir kısım venöz kanı vv. intercostales posteriores'e, oradan v. azygos sistemine ve kapakçıksız plexus venosus vertebralis'e (Batson pleksusu) ulaşır; vertebra metastazlarının anatomik açıklaması budur. Aynı pleksusun prostat tarafındaki hikâyesini erkek genital sistem anatomisi yazısında anlatmıştım; iki organ da omurgaya aynı kapakçıksız yoldan ulaşır. İnterkostal arter ve sinirin aralıktaki dizilişini ise toraks anatomisi yazısı taşıyor; burada yalnız memeye ayrılan dallar geçti.
Aksilla: kadranın çıktığı yer neye benzer?
Aksilla, üst ekstremite ile göğüs duvarı arasında dört duvarı, bir tepesi ve bir tabanı olan piramit biçimli boşluktur; meme lenfinin dörtte üçünden fazlası buraya boşalır. Tepesi canalis cervicoaxillaris'tir ve clavicula, 1. kosta ile scapula'nın üst kenarı arasında kalır; tabanı fascia axillaris ile koltuk altı derisidir. Ön duvarı m. pectoralis major, m. pectoralis minor ve fascia clavipectoralis; arka duvarı m. subscapularis, m. teres major ve m. latissimus dorsi; iç duvarı m. serratus anterior ile 1.-4. kostalar; dış duvarı humerus'un sulcus intertubercularis'idir. İçinde a. ve v. axillaris, plexus brachialis'in fasikülleri, lenf düğümleri ve yağ dokusu bulunur.
Plexus brachialis'in kök-trunkus-fasikül düzenini ve fasiküllerin a. axillaris'e göre adlandırılmasını üst ekstremite anatomisi yazısında, a. axillaris'in bağlanabileceği noktayı ve skapular anastomozu omuz anatomisi yazısında anlattım; burada aksillanın meme için önemli olan iki parçası kalıyor: fascia clavipectoralis ve lenf düğümleri. Fascia clavipectoralis ön duvarda clavicula'dan m. pectoralis minor'u sararak fascia axillaris'e iner ve dört yapı tarafından delinir: v. cephalica, a. thoracoacromialis, n. pectoralis lateralis ve lenf damarları. "Fascia clavipectoralis'i delen yapı hangisidir" sorusu bu dörtlüden birini, tuzak seçenek olarak da n. pectoralis medialis'i kullanır; medial sinir fasyayı delmez, m. pectoralis minor'un içinden geçer.
Aşağıdaki şema kadranlardan kalkan lenfin hangi düğüme gittiğini ve saat konumlarının iki memede nasıl yer değiştirdiğini tek görselde toplar.
Aksiller lenf düğümleri: beş grup ve üç seviye nasıl eşleşir?
Aksillada yaklaşık 20-30 lenf düğümü beş grupta dizilir: nodi pectorales (ön grup) m. pectoralis minor'un alt kenarı boyunca, v. thoracica lateralis çevresinde durur ve memenin lenfini ilk karşılayan gruptur; nodi subscapulares (arka grup) v. subscapularis boyunca sırt ve skapula bölgesinin lenfini alır; nodi humerales (dış grup) v. axillaris boyunca üst ekstremitenin lenfini alır; nodi centrales aksilla yağı içinde ilk üç grubu toplar; nodi apicales aksillanın tepesinde, v. axillaris'in iç yanında hepsini toplar. Apikal düğümlerden çıkan lenf truncus subclavius ile sağda ductus lymphaticus dexter'e, solda ductus thoracicus'a katılır.
Cerrahi aynı düğümleri anatomik gruba göre değil, m. pectoralis minor'a göre üç seviyede sayar: seviye I kasın dış kenarının dışında kalanlar (pektoral, subskapular, humeral gruplar), seviye II kasın arkasındakiler (santral grup ve m. pectoralis major ile minor arasındaki Rotter düğümleri), seviye III kasın iç kenarının içindekiler (apikal grup). Sınav iki dili birden kullanır: "meme lenfinin ilk uğradığı grup" (pektoral), "aksilladan çıkan lenfin son toplandığı grup" (apikal), "m. pectoralis minor'un arkasındaki düğümler hangi seviyedir" (II). Bazı lenf damarlarının pektoral grubu atlayıp doğrudan interpektoral ya da apikal düğümlere gittiğini de not edin; bu anatomik kestirme, seviye I boşken üst seviyelerin tutulabilmesinin açıklamasıdır.
Cerrahi sinirler: aksillada üç sinir neden yaralanır?
Aksiller diseksiyonda korunmaya çalışılan üç sinir vardır ve üçü de aksillanın bir duvarında yüzeyel seyreder: n. thoracicus longus iç duvarda m. serratus anterior'un yüzünde iner, n. thoracodorsalis arka duvarda a. thoracodorsalis ile birlikte m. latissimus dorsi'ye gider, n. intercostobrachialis ise 2. interkostal sinirin yan kutanöz dalı olarak aksilla tabanını çaprazlayıp kolun iç-üst yüz derisine ulaşır. İlk ikisi motor, üçüncüsü duyu siniridir.
Sınav kalıbı her sinire bir bulgu eşler. N. thoracicus longus (C5-C7) kesilirse m. serratus anterior çalışmaz, skapula göğüs duvarından ayrılır ve kola karşı direnç verildiğinde kanat skapula görülür; bu bulgunun eklem mekaniğini omuz anatomisi yazısında anlatmıştım. N. thoracodorsalis (C6-C8) kesilirse m. latissimus dorsi zayıflar; kolun ekstansiyonu, adduksiyonu ve iç rotasyonu gücünü yitirir, hasta kolunu arkaya götürüp arka cebine uzanmakta zorlanır. N. intercostobrachialis kesilirse kolun iç-üst yüzünde ve aksilla tabanında uyuşma olur; motor kayıp yoktur ve bu sinir aksilla cerrahisinde en sık feda edilen duyu siniridir. Nn. pectorales medialis ve lateralis de aksillanın ön duvarındadır; medial sinirin m. pectoralis minor'u delerek m. pectoralis major'a ulaştığını yukarıda söylemiştim.
Bu bölümün fizyoterapi öğrencisi için ayrı bir karşılığı var. Aksiller düğümlerin çıkarılması ya da ışınlanması üst ekstremitenin lenf dönüşünü bozar; kol lenfödemi bu yüzden aksiller diseksiyonun anatomik sonucudur ve lenfödem fizyoterapisi ile kanat skapula rehabilitasyonu aynı bölgenin iki ayrı yapısına yönelir. FTR programlarında meme konusu çoğunlukla bu iki bağlantı üzerinden çalışılır; kas-eklem ağırlıklı program için fizyoterapi sayfası bölümün anatomi paketlerini topluyor.
Embriyoloji: süt çizgisi neden aksilladan kasığa uzanır?
Meme bezi ektoderm kökenlidir ve gelişimin ilk haftalarında gövdenin iki yanında, aksilladan inguinal bölgeye uzanan bir epidermis kalınlaşması olarak belirir; bu şerit crista mammaria ya da süt çizgisidir. Normalde şeridin yalnız pektoral parçası kalır ve tek çift meme buradan gelişir; geri kalan kısım geriler. Süt çizgisinin gerilemeyen bir parçası fazladan meme başı (polythelia) ya da fazladan meme (polymastia) olarak kalabilir; bu yüzden ek meme başları rastgele yerde değil, çizginin üzerinde, en sık normal memenin altında ya da aksillada görülür.
Embriyolojinin sınav kalıpları bu çizgiden türer. Ek meme başının yeri "süt çizgisi" cevabını, memenin hiç gelişmemesi (amastia) tomurcuğun oluşmaması cevabını, gömük meme başı ise papilla çukurunun doğumdan kısa süre sonra deri düzeyinin üstüne yükselmemesi cevabını ister; yenidoğanda papilla henüz çöküktür ve altındaki mezenşimin çoğalmasıyla yükselir. Erkekte kanal sistemi rudimenter kalır ve lobül gelişmez; kadında pubertede östrojenle kanallar dallanır, alveoller ancak gebelikte gelişir. Bezin "değişmiş bir apokrin ter bezi" olduğu tanımı da embriyolojiden gelir: meme bir organ gibi bağımsız gelişmez, derinin bir eki olarak deri altı dokusunda kalır; derin fasyanın üstünde oturmasının nedeni budur.
TUS ve kurul sınavı memeden ne sorar?
Meme sorusu için çalışılacak üç kalıp vardır: aksiller diseksiyonda yaralanan sinir ve bulgusu, kadrana göre lenf yolu ve memeyi besleyen ya da beslemeyen arter. Sinir kalıbında kanat skapula n. thoracicus longus'a, kol iç yüzde uyuşma n. intercostobrachialis'e, arkaya uzanma zayıflığı n. thoracodorsalis'e eşlenir. Lenf kalıbında üst dış kadran pektoral düğümlere, medial kadranlar parasternal düğümlere ve karşı memeye yol verir, alt kadranların bir kısım lenfi karın içi düğümlere iner; "ilk uğranan grup" ve "son toplanan grup" soruları da bu kalıptadır. Arter kalıbında doğru dörtlü a. thoracica interna delici dalları, a. thoracica lateralis, a. thoracoacromialis ve 2.-4. posterior interkostal arterlerdir.
Tıp 1-2 kurul sınavında yazılı soru lenf ve taban kasını, pratik sınav ise kadavrada aksilla duvarlarını ister: iç duvarda m. serratus anterior üzerinde n. thoracicus longus, arka duvarda m. latissimus dorsi'ye giden damar-sinir demeti, ön duvarda fascia clavipectoralis ve onu delen v. cephalica gösterme noktası olarak sık işaretlenir. Hemşirelik programlarında genellikle meme muayenesinin anatomik zemini (kadranlar, saat konumu, Cooper bağları, papilla çekilmesi) ve aksillanın hangi duvarlarının yoklandığı sorulur. Bu bölgeyi sınav dilinde çalışmak isteyen adayın önce TUS anatomi çalışma yöntemi yazısındaki kalıp okuma alışkanlığını edinmesi, sonra bu yazıdaki üç kalıbı kendi cümleleriyle karta yazması yeterlidir.
PDF arayan öğrenci ne yapmalı?
Meme anatomisini PDF olarak arayan öğrencinin karşısına çoğunlukla iki tür sayfa çıkar: hasta bilgilendirme diliyle yazılmış "bez, yağ ve bağ dokusundan oluşur" özetleri ile genel cerrahi uzmanlık tezlerinin anatomi bölümleri. İlki sınav için yetersiz, ikincisi kadran-lenf-sinir ilişkisini öğrenciye çalıştırmaktan çok literatür özeti yapar. Türkçe okumak isteyene iki kaynağı işaret ederim: turkcerrahi.com'un Meme Anatomisi sayfası cerrahın gözüyle Cooper bağlarını, Spence kuyruğunu, Rotter düğümlerini ve aksilla sinirlerini derli toplu anlatır; Türkiye Klinikleri'nin "Meme Anatomisi ve Embriyolojisi" derlemesi embriyolojiyi ve damar-lenf ilişkisini bir arada verir. İkisini de bu yazıdaki saat kadranı düzenine yerleştirerek okuyun; PDF biriktirmek değil, kadranı kâğıda çizebilmek sınavda işe yarar.
Çalışma planı için üç oturum yeterlidir. Birinci oturumda boş bir daireyi papilla merkezli dört kadrana bölün, her kadrana taban kasını ve lenf okunu çizin; sağ ve sol meme için saat konumlarını ayrı yazın. İkinci oturumda aksilla piramidini altı yüzüyle çizin, beş lenf grubunu yerleştirin ve m. pectoralis minor'u çizip üç seviyeyi işaretleyin; üç cerrahi siniri kendi duvarına oturtun. Üçüncü oturumda dört arteri kaynağına, venleri Batson yoluna, embriyolojiyi süt çizgisine bağlayın ve üç sınav kalıbını çalışma kartı düzeninde soru-cevap olarak yazın. Bu bölgeyi kesit ve şemayla izlemek isteyen dönem 1-2 öğrencisi için tıp 1-2 solunum ve dolaşım paketi toraks duvarı anlatımını içerir; kurul haftasına göre bölünmüş program için komite/vize paketleri, TUS adayı için TUS paketi sayfası var. Anlatım dilini önce görmek isteyen ücretsiz demo paketle başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Memenin lenfi en çok hangi lenf düğümlerine akar?
Memenin lenfinin dörtte üçünden fazlası, özellikle dış kadranlardan, aksiller lenf düğümlerine akar ve ilk durak m. pectoralis minor'un alt kenarı boyunca dizilen nodi pectorales'tir. Medial kadranların lenfi a. thoracica interna çevresindeki nodi parasternales'e ve karşı memeye, alt kadranların bir kısım lenfi derin yolla karın içi diyafram altı düğümlere gidebilir. Aksiller düğümlerden toplanan lenf apikal gruptan truncus subclavius'a, sağda ductus lymphaticus dexter'e, solda ductus thoracicus'a ulaşır.
Meme hangi kaslar üzerinde oturur?
Memenin tabanının büyük kısmı m. pectoralis major'ı örten fascia pectoralis üzerinde oturur; alt-dış kısmı m. serratus anterior'un, küçük bir alt-iç kısmı m. obliquus externus abdominis aponevrozunun üzerine taşar. Bezle fasya arasında gevşek bağ dokusundan oluşan retromammary aralık bulunur ve meme bu aralık sayesinde kas üzerinde kayar. M. pectoralis minor bezle doğrudan temas etmez; onun önemi aksiller lenf düğümlerinin seviyelerini belirlemesidir.
Aksiller diseksiyonda kanat skapulaya yol açan sinir hangisidir?
Kanat skapulaya yol açan sinir n. thoracicus longus'tur (C5-C7); aksillanın iç duvarında m. serratus anterior'un yüzeyinde indiği için aksiller diseksiyonda zedelenebilir. Kas çalışmayınca skapula göğüs duvarından ayrılır ve kola öne doğru direnç verildiğinde iç kenarı kanat gibi kalkar. Aynı ameliyatta risk altındaki diğer iki sinir n. thoracodorsalis (m. latissimus dorsi, arkaya uzanma zayıflığı) ve n. intercostobrachialis (kolun iç-üst yüzünde uyuşma) siniridir.
Meme başı hangi dermatoma karşılık gelir?
Papilla mammaria T4 dermatomundadır; memenin duyusu genel olarak 4.-6. interkostal sinirlerin ön ve yan kutanöz dallarıyla taşınır. Bu sinirler aynı zamanda damar düz kasına ve papilla'daki düz kasa giden sempatik lifleri de götürür; papilla'nın dikleşmesi bu liflerle olur. Papilla'da yağ, kıl ve ter bezi bulunmaz; areola'daki kabartılar ise yağ bezi yapısındaki glandulae areolares'tir.