Eylül'ün son haftasında birinci sınıf amfisinde dolaşan soru bellidir: "İlk komite ne zaman, anatomiden ne kadar sorar?" Sorunun ilk yarısını ders programı söyler. İkinci yarısını çoğu öğrenci internetten öğrenmeye çalışır ve "her komite yüz soru, anatomi ağır" gibi fakültesine uymayan bir bilgiyle yola çıkar.
Oysa cevap kendi programınızın içinde yazılıdır. Komite sorusu ders saatiyle orantılıdır; ilk kurulda anatominin saati azdır, iskelet ve kas-sinir kurulunda çoktur. Bu yazı o hesabı nasıl yapacağınızı, ilk komiteyi anatomi açısından nasıl konumlandıracağınızı ve sınav haftasını payına göre nasıl kuracağınızı anlatıyor. Komite sisteminin ne olduğunu ve TUS'la ilişkisini kurul rehberinde yazmıştım; burada tekrar etmeyeceğim.
Komite sınavı nasıl olur?
Komite sınavı, bir ders kurulunun sonunda o kurulda işlenen bütün derslerin birlikte sorulduğu çoktan seçmeli bir teorik sınav ve anabilim dallarının kendi pratik sınavlarından oluşur; her dersin soru sayısı, kuruldaki ders saati ağırlığına göre belirlenir. Süre, soru sayısı, baraj ve pratik sınavın nota katkısı fakülteden fakülteye değişir ve fakültenin sınav yönergesinde yazar.
Bunu bir örnekle somutlayayım. İstanbul Arel Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin sınav yönergesi, kurul sınavında soruların anabilim dallarının teorik ve pratik ders ağırlığına göre sorulacağını, kurul sınavında baraj olmadığını, teorik ve pratik katkı paylarını ilgili anabilim dalının belirlediğini söylüyor. Başka bir fakültenin yönergesi bu kalemlerin birkaçında farklı karar vermiş olabilir; ilke ortaktır: soru, saati izler. Bu yüzden "komiteye nasıl çalışılır" sorusuna cevap vermeden önce sorulacak soru "bu kurulda hangi dersin kaç saati var" sorusudur.
İlk komitede anatomi kaç saat? İki fakülteden veri
İlk komitede anatominin payı çoğu fakültede küçüktür; asıl anatomi yükü iskelet, doku ve kas-sinir kurullarında gelir. İki fakültenin 2025-2026 Dönem 1 programı bunu açıkça gösteriyor: birinde anatomi ilk kurulda on saatken son kurulda elli saat, diğerinde ilk dört kurulda hiç yokken beşinci ve altıncı kurulda yirmi sekiz ve otuz iki saat.
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin Dönem I ders rehberine göre anatomi teorik saatleri kurul kurul 10, 0, 20 ve 50; uygulama saatleri de aynı eğriyle artıyor. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin 2025-2026 Dönem I programında altı kurul var; hücre bilimleri ve genetik kurullarında anatomi dersi hiç yok, anatomi beşinci kurulda (İskelet ve Doku Sistemleri) 28 teorik ve altıncı kurulda (Kas ve Sinir Dokuları) 32 teorik saatle geliyor; uygulama saati altıncı kurulda 48'e çıkıyor.
Bu tablo iki şey söyler. Birincisi: ilk komitede anatomi az sorulur; o kurulda kaygınızı anatomiye değil saati en yüksek derse yöneltin. İkincisi ve daha önemlisi: ilk kuruldaki o on saat "Anatomiye Giriş"tir; anatomik pozisyon, düzlemler, yön terimleri ve sistemlere giriş. Az soru getirir ama dönemin bütün anatomi dilini kurar. Sınıfta her yıl gördüğüm hata, "zaten az soru var" diyerek girişi atlayan ve üçüncü kurulda "medial"i "lateral"le karıştırırken yakalanan öğrencidir. Girişi soru sayısı için değil, dil için çalışın.
Anatomi payınızı kendiniz nasıl hesaplarsınız?
Anatomi payı, kurulun toplam teorik ders saatine anatominin teorik saati bölünerek hesaplanır; sınavdaki anatomi soru sayısı yaklaşık olarak bu oranla toplam soru sayısının çarpımıdır. Fakültenin ders rehberindeki kurul tablosu bu iki sayıyı verir; yönerge pratik sınavın nota katkısını söyler.
Adım adım:
- Ders rehberini açın. Her fakülte Dönem 1 rehberinde kurul başına ders saatlerini tablo hâlinde verir. Kendi kurulunuzun satırında toplam teorik saati ve anatomi saatini bulun.
- Oranı çıkarın. Örnek olsun: bir kurulda toplam iki yüz teorik saatin ellisi anatomiyse pay dörtte birdir; yüz soruluk sınavda yaklaşık yirmi beş anatomi sorusu demektir. Sayılar fakültenize göre değişir; yöntem değişmez.
- Pratik sınavı ayrı yazın. Anatomi pratik sınavı kurul notuna ayrıca katkı yapar ve payını anabilim dalı belirler. Laboratuvar saati yüksek kurulda (Kocaeli'de altıncı kurulun 48 uygulama saati gibi) pratik sınav, teorik sınav kadar not taşıyabilir. Pratik sınavın nasıl işlediğini ve beş kuralını vize soruları yazısında anlattım.
- Çalışma zamanını paya göre bölün. Kurulda anatomi dörtte birse, sınav haftasının dörtte biri anatomiye ayrılır; yarıysa yarısı. Sevdiğiniz derse fazla, korktuğunuz derse az zaman ayırmak birinci sınıfın en pahalı alışkanlığıdır.
Peki öğrenci burada ne sorar? "Hocam, anatomi payı küçükse anatomiyi sonraya bırakayım mı?" Hayır. Payı küçük kurulda anatomiyi az zamanda ama düzenli çalışın; payı büyük kurul geldiğinde sıfırdan başlamamanın tek yolu budur. Kurul döneminin haftalık ritmini birinci sınıf rehberinde üç faz hâlinde yazmıştım; burada yalnız sınav haftasına bakacağım.
Komite sınav haftası nasıl kurulur?
Komite sınav haftası, dersin işlenmediği son günlerde her derse kuruldaki saat payı kadar zaman ayıran, her günü bir "kapanış sorusuyla" bitiren ve son güne yeni konu koymayan bir düzenle kurulur. Haftanın kaç gün olduğu fakülteye göre değişir; düzen aynı kalır.
- Günleri paya göre dağıtın. Beş günlük bir sınav haftasında dörtte bir pay bir günün biraz üstüdür; anatomiye bir tam gün ve başka bir günün bir dilimini verin. Saati en yüksek ders en çok günü alır; bu kural sevgiye göre değil saate göre işler.
- Anatomi gününü üçe bölün. Sabah kurulun anatomi konularını başlıklarıyla geçin (hangi kemik, hangi eklem, hangi kas grubu); öğleden sonra her başlık için birer çalışma kartı çıkarın ya da mevcut kartları geçin; akşam kartların arkasına bakmadan ön yüzlerini söyleyin.
- Her günü kapanış sorusuyla bitirin. "Bugün çalıştığım konudan komitede ne sorulur?" sorusuna üç soru yazın. Soruyu yazamıyorsanız konuyu çalışmamışsınız demektir; yarın o başlığa dönün.
- Pratik sınav günü ayrıdır. Anatomi pratik sınavı varsa, o günün öncesindeki akşam kitap değil kemik ve model çalışılır; sağ-sol ayrımı ve yapı adlarının Latince tam yazımı o akşamın işidir.
- Son güne yeni konu koymayın. Sınavdan önceki gün yalnız kartlar ve kapanış soruları. Son gün açılan yeni başlık, iki eski başlığın yerini alır.
İlk komiteden sonra: sonuç kâğıdını okumak
İlk komite sınavının asıl değeri notunda değil, sonrasında yapılan hata analizindedir: yanlışların terimden mi, yapı bilgisinden mi, soru dilinden mi geldiğini ayırmak ikinci kurulun planını belirler. İlk komite, fakültenizin soru dilini ilk kez gördüğünüz sınavdır ve o dil bir sonraki komitede değişmez.
Sonuçlar açıklandığında her yanlışı üç kutudan birine koyun. Terim kutusu: soruyu anlamadınız ("proksimal" ile "distal" karıştı). Yapı kutusu: soruyu anladınız, bilgiyi bilmiyordunuz. Dil kutusu: bilgiyi biliyordunuz, sorunun "değildir" ekini ya da "en olası" ifadesini kaçırdınız. Üç kutunun en dolusu ikinci komitenin ilk kararıdır: terim doluysa girişe dönülür, yapı doluysa kart sayısı artar, dil doluysa soru çözümü öne alınır. Birinci sınıfta bu analizi yapan öğrenci, aynı hatayı ikinci komitede yapmaz; yapmayan öğrenci dönem sonuna kadar aynı kutuyu doldurur.
Kurul konularını fakülte ritmiyle işleyen video anlatım arıyorsanız komite ve vize dersleri tam bu düzen için hazırlandı; tıp fakültesi sayfasında dönem paketleri ayrı ayrı duruyor.
Sık Sorulan Sorular
Komite sınavı kaç saat sürer?
Süre fakülteye ve soru sayısına göre değişir; teorik sınav çoğu fakültede tek oturumda yapılır ve süresi ders programında sınav gününün yanında yazar. Pratik sınavlar anabilim dallarınca ayrı günlerde düzenlenir. Kesin süre için kendi fakültenizin sınav yönergesine ve dönem programına bakın.
İlk komitede anatomi çıkar mı?
Fakülteye göre değişir: bazı fakültelerde ilk kurulda "Anatomiye Giriş" düzeyinde birkaç saat anatomi vardır ve az sayıda soru gelir; bazılarında ilk kurullar hücre bilimlerine ayrılmıştır ve anatomi sonraki kurullarda başlar. Kurul tablosundaki anatomi saati, sorunun gelip gelmeyeceğini ve kaç geleceğini gösterir.
Komite sınavına kaç hafta önce çalışmaya başlanır?
Komiteye sınav haftasında değil, kurulun ilk haftasından itibaren çalışılır; sınav haftası yeni konu öğrenme değil tekrar dönemidir. Kurul boyunca her hafta o haftanın anatomi başlıklarını kartlaştıran öğrenci, sınav haftasında konuyu değil kartları çalışır.
Komite sınavında baraj var mı?
Fakülteye göre değişir. Bazı fakültelerin yönergesinde kurul sınavında baraj yoktur ve baraj yıl sonu finalinde uygulanır; bazılarında kurul için de alt sınır vardır. Bu bilgi internetten değil, fakültenizin sınav yönergesinden öğrenilir.
Anatomi payı büyük kurul gelmeden anlatım tarzını görmek isterseniz ücretsiz demo videoları açık; komite dilinde, kurul sırasıyla.